Woyzeck, een waanopera ***

Het ontbreekt de makers soms aan een originele visie.

Theater

***

Door Project Wildeman en Silbersee, regie Romain Bischoff. Gezien op Festival Karavaan, Heiloo, 1/6.

Daar t/m 9/6, op Oerol en Over het IJ. projectwildeman.nl

Op het terrein van Psychiatrisch Centrum St. Willibrord in Heiloo heeft theaterfestival Karavaan zijn tenten opgeslagen. Afgelopen zondag werd het startschot gegeven. Trekpleister is de grote productie Woyzeck, een waanopera: een bijzondere samenwerking tussen de muziektheatergroepen Project Wildeman en Silbersee (dat tot voor kort Vocaallab heette).

Woyzeck is het bekendste, en onvoltooide, toneelstuk van Georg Büchner. Het is gebaseerd op een waargebeurde casus en gaat primair over de twijfelachtige toerekeningsvatbaarheid van de moordenaar Franz Woyzeck. Perfect toneelstuk om in een GGZ-instelling te spelen.

Ze doen dat nota bene in een prachtige kapel met gebrandschilderde ramen, die midden op het terrein van St. Willibrord staat. In deze hoge, galmende ruimte werken vier mannen en vier vrouwen zich in het zweet om in een reeks extreem fysieke scènes de waanzinnige binnenwereld van het geval Woyzeck te tonen.

Het verhaal zelf - arme sloeber vermoordt uit jaloezie en onder invloed van een immorele dokter zijn vriendin Marie - is hier bijzaak. De makers baseerden zich vooral op het bronmateriaal dat Büchner gebruikte: de psychiatrische rapporten over de echte Woyzeck. Daarin gaat het over zijn oorsuizingen, angstaanvallen en de stemmen in zijn hoofd. En dat is wat we te zien en te horen krijgen.

Op de speelvloer staan vier koppels, vier keer Woyzeck en Marie, die verschillende stadia van waanzinnigheid uitbeelden. Het ene stel is angstig, een ander gewelddadig. De Silbersee-vrouwen zijn klassiek geschoolde zangeressen. Ze zingen fragmenten uit werken van Berg, Schumann en een IJslandse traditional. Hun zuivere stemmen botsen hard met de oerkreten en woordsalvo's van de behaarde, halfnaakte Wildemannen.

Het indrukwekkendst zijn de momenten waarop het ritualistische getrommel en geschreeuw van de mannen en de verleidelijke stemmen van de vrouwen perfect samenvallen.Het lijkt dan of de spelers bevangen zijn door een soort krankzinnige trance. Knap geregisseerd door Romain Bischoff.

Maar ook zijn er momenten waarop de instructie aan de spelers iets moet zijn geweest als: 'Doe maar even lekker gek op dat podium.' Dan wordt er ruw gesmeten met spullen en potgrond, doen ze neukbewegingen of ze imiteren een dier en blijkt dat het de makers soms ontbreekt aan een originele visie op het materiaal. Dat is zichtbaar in het gênante slotnummer, waarin de hele groep, inclusief enkele toeschouwers, staan te dansen op Duitse housemuziek. Wel gek, maar niet goed.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden