Wouters heeft geleerd met tegenslagen om te gaan

Met verzorgd voetbal loodste Jan Wouters FC Utrecht naar de vijfde plaats in de eredivisie. Zondag ging het mis tegen NEC: 'Soms lukt het gewoon niet.'

UTRECHT - Ja, Jan Wouters heeft het ook gehoord. Paul Gascoigne ligt op de intensive care. 'Triest', zegt hij, een half uur na de nederlaag van zijn ploeg tegen NEC (0-3). 'Heel triest.'


Eerder deze week had hij samen met zijn assistent Rob Alflen het filmpje gezien van de tegen een alcoholverslaving vechtende Engelsman. Hij zucht: 'Het is pijnlijk om zijn verval te zien, ik denk dat we ons niet kunnen voorstellen wat er zich in zijn hoofd afspeelt.'


In 1993 plantte Wouters, als middenvelder van Oranje, zijn elleboog op het gezicht van Gascoigne. De vedette van het Engelse elftal hield er een gecompliceerde jukbeenbreuk aan over. Later, toen Wouters assistent-trainer was bij Glasgow Rangers, kwamen ze elkaar tegen. Bij de elleboog werd slechts kort stil gestaan. 'Een paar seconden misschien. Gascoigne zat er totaal niet mee. 'Hoort er bij joh', zei hij, en dat was het. Hij vond het moeilijk om een serieus gesprek te voeren, merkte ik. Hij was een en al onzekerheid. Dat verbloemde hij met dolletjes.'


Wouters heeft er net de persconferentie opzitten. Op de stoel naast hem zat een ander slachtoffer van vroeger: Alex Pastoor. Die kreeg in 1990 ook een flinke beuk van hem, tijdens Ajax-Volendam. Met een kwinkslag was Wouters er op teruggekomen in de persconferentie. 'De laatste wedstrijd die we dit seizoen verloren was tegen NEC. Als speler was het al lastig om tegen Alex te spelen. Nu hij trainer is, is het er alleen maar nóg lastiger op geworden.'


Als kind was Jan Wouters een dikkerdje. Zijn botten waren niet bestand tegen het gewicht. Gevolg: twee prachtige hoepelbenen. Die drentelen nu, vlak voor het begin van FC Utrecht-NEC, richting de dug-out. Zijn vriend en assistent Rob Alflen zit er al, in het zonnetje. Eén blik is voldoende om te weten wat de ander denkt. Vandaag staan hun gezichten zorgelijk.


De hele week zijn er journalisten over de vloer geweest om te vragen wat het geheim van de ploeg is. In het programmaboekje jubelt algemeen directeur Wilco van Schaik: 'FC Utrecht staat vijfde. We staan vijfde!' Achter de CitySide is een heus Fan Village ingericht en op het veld wordt vuurwerk afgestoken. De enige in het stadion die rustig blijft, zit op de bank.


Als geen ander kent Wouters de schaduwzijde van het vak. Nadat hij in 2000 was ontslagen bij Ajax, moest hij op de school van zijn dochter vertellen dat papa geen werk meer had. Hij stond een beetje te stotteren, tot de jongen die verliefd was op zijn dochter met een oplossing kwam: 'Dan gaat u toch gewoon het schoolteam trainen?'


Na die mislukte start van zijn trainerscarrière, leek hij veroordeeld tot het assistentschap, ver weg van de schijnwerpers. Af en toe mocht hij opdraven als interim-hoofdtrainer. Maar een succes werd dat nooit. Typische veldtrainer, luidde het oordeel. Nu het wél goed gaat, heeft Wouters geen zin om mee te lopen in de polonaise van al zijn plotselinge bewonderaars.


'Ajax was wrong time, wrong place', zegt Alflen. 'Maar het is wel heel bepalend geweest voor zijn carrière. Je proefde twijfel toen hij hier hoofdtrainer werd. Het werd een beetje: nu of nooit.'


Tegen NEC slaagt FC Utrecht er niet in om gevaarlijk te worden. Keer op keer stuiten de spelers op het goed georganiseerde elftal van NEC, dat na een kwartier via Melvin Platje op voorsprong komt. Het lukt FC Utrecht niet om zich daarna te herstellen. Alleen Jacob Mulenga schiet op doel, maar zijn inzet raakt het zijnet.


Ontoerekeningsvatbaar

Wouters verdwijnt in zijn stoel. Als speler was hij bij tijd en wijle ontoerekeningsvatbaar. Dan maakte hij Yassine Abdellaoui in het heetst van de strijd uit voor 'kutmarokkaan'. Of zei hij iets lelijks tegen de homoseksuele scheidsrechter Ignace van Swieten. Maar als trainer is Wouters een voorbeeld voor zijn collega's. Een vierde official hoeft niet wakker te liggen als hij naar Utrecht moet.


Alflen: 'Wat mensen wel eens vergeten is dat Jan een heel lieve man is. Hij doet letterlijk geen vlieg kwaad, want Jan is gek op beesten. Als er na de training een toeschouwer met een hond naar hem toe komt, telt de rest van de wereld niet meer. Dan zie ik hem een half uur later pas in de kleedkamer.'


Volgens Alflen is de belangrijkste ontwikkeling die Wouters heeft doorgemaakt het feit dat hij de rust heeft gevonden in het hoofdtrainerschap. 'Jan is steeds meer zichzelf', aldus Alflen.


Zozeer zelfs dat hij na de wedstrijd tegen Willem II onbedaarlijk in de lach schoot toen een verslaggever hem vroeg of FC Utrecht nu misschien ook om de titel ging meedoen. Het is nu al een van de leukste momenten van het seizoen 2012/13.


Misschien was het ook wel een beetje de opportunistische voetbalwereld die Wouters toen uitlachte. Alflen: 'Jan is niet veranderd, de omgeving wel. Toen hij vorig seizoen elfde werd, was Jan een saaie man met korte antwoorden. Nu het goed gaat, worden diezelfde korte antwoorden uitgelegd als rake opmerkingen. Het kan snel gaan.'


In de tweede helft van het duel met NEC zoekt FC Utrecht steeds meer de aanval. Het levert diverse kansen op. Maar Cedric van der Gun schiet van dichtbij over en Mulenga raakt de lat. Uiteindelijk beslist NEC vrij gemakkelijk de wedstrijd: 0-3. De doelpunten worden gescoord door de AZ-huurlingen Erik Falkenburg en Ruud Boymans. Utrecht zakt naar de zesde plek.


Na afloop is Wouters realistisch. 'Toen het hosanna was, hield ik beide benen op de grond', zegt hij. 'Nu we een keer hebben verloren, raak ik ook niet in de stress. Soms lukt het gewoon niet. Dat was vandaag het geval.'


De tv-verslaggever haalt het vandaag uiteraard niet in zijn hoofd om te vragen of FC Utrecht een kampioenskandidaat is. De komende week kan Wouters rustig aan het werk in zijn vertrouwde omgeving, de cameraploegen blijven thuis.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden