Wouter, Wouter, scanderen PvdA'ers

Natuurlijk hadden ze gehoopt de grootste te worden. Maar de vreugde over het herwonnen vertrouwen van de kiezer is groter dan de teleurstelling over de verloren nek-aan-nekrace....

De vorig jaar bijna gehalveerde Partij van de Arbeid is gisteren met lijsttrekker Wouter Bos weer opgestaan. Maar ondanks de enorme winst is de PvdA onzeker of het CDA met de PvdA wil regeren. Bos wees nadrukkelijk op het feit dat er een draagvlak is voor een stabiel en progressief kabinet. 'Wij willen onze verantwoordelijkheid nemen', zei hij vanuit de Amsterdamse discotheek Escape tot CDA-lijsttrekker Balkenende.

Bos sprak van 'een fantastische uitslag', nadat hij zich op de dreunen van It's a beautiful day van U2 omgeven door een kluwen camera's en uitzinnige partijgenoten een weg naar het podium had gebaand. 'Dat we het vertrouwen hebben teruggewonnen, dat is wat me me bijblijft.'

Maar Bos hield zijn gehoor ook voor dat het vertrouwen 'fragiel en broos' is. 'Vanaf morgen moeten we gaan waarmaken wat we de afgelopen weken hebben beloofd.'

'Wouter, Wouter', scandeerden de duizend PvdA'ers. Met een stralende glimlach keek voormalig partijleider Kok vanaf enkele meters naar de man die het harde verwijt aan zijn twee paarse kabinetten, dat zij er een puinhoop van hadden gemaakt, nu goedmaakte. Na zijn speech sloot Kok de nieuwe lijsttrekker in zijn armen.

In de loop van de uitslagenavond was de spanning bij de PvdA om te snijden. Aan het idee dat de partij een forse winst zou boeken, was menig PvdA'er door de peilingen van de afgelopen week al enigszins gewend geraakt. Zou de PvdA weer de grootste partij worden? Niet Lijst 4, maar weer Lijst 1? Dat was de vraag die iedereen bezighield.

'De doelstelling is gehaald', zei de Nijmeegse wethouder Paul Depla, toen uit de eerste voorlopige uitslag bleek dat het CDA groter zou worden dan de PvdA, maar met de VVD geen meerderheid kon vormen.

Oud-staatssecretaris Ella Kalsbeek uitte haar gevoelens het meest onomvloerst. 'Verdomme, we winnen, maar zijn niet de grootste.' Een zeer teleurgesteld 'aahhh' klonk door de zaal toen om 22.00 uur het CDA met 45 zetels verder uitliep op de PvdA, die toen 40 zetels scoorde.

'Teleurstelling over zeventien zetels winst, dat kan toch niet', reageerde voormalig staatssecretaris Dick Benschop.

Klaas de Vries die even eerder met een grote zijden roos was gehuldigd als de beste campagnevoerder van zijn partij, mompelde dat de uitslagen van alle grote steden nog binnen moesten komen.

Dat gebeurde snel daarna: in Enschede, Utrecht en Den Haag boekte de PvdA een forse overwinning. In de daarop volgende tussenstand zat de PvdA met 42 zetels het CDA, dat er toen 44 kreeg, weer op de hielen. Partijvoorzitter Ruud Koole probeerde de zaal een hart onder de riem te steken: 'Ook als we de tweede partij worden, boeken we een enorme winst. Maar als de uitslag zo dicht bij elkaar ligt en wij zoveel vertrouwen terugwinnen, dan zal het CDA de uitslag van de verkiezingen mét de winst van de PvdA serieus moeten nemen.'

De loungemuziek ging op stand 10 toen de uitslag van de gemeente Amsterdam binnen was. Ook daar won de PvdA het vertrouwen van de kiezers terug. Maar tegelijkertijd bleek dat de PvdA de twee zetels achterstand op het CDA niet meer zou goedmaken.

De meeste PvdA'ers namen deze teleurstelling voor lief en stortten zich in het feestgedruis.

De 24-jarige Martijn van Dam, fractievoorzitter in Eindhoven en nummer 41 op de lijst, liep de hele avond wat verdwaasd rond met Katja en Bridget van BNN op zijn hielen.

'Als ik niet bij de eerste twintig op de lijst kom, zet me dan maar flink laag. Dan weet ik waar ik aan toe ben', had hij vorig jaar tegen de selectiecommissie gezegd. 'Dit heeft me volkomen verrast', zegt Van Dam nu. 'Ik ga volgende week skieën.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden