Wouter Bos' politieke lenigheid

In de Tweede Kamer is Wouter Bos vriendelijker voor links dan daarbuiten, stelt Femke Halsema. In een open brief dringt zij aan op meer duidelijkheid....

Beste Wouter,

Laat ik je eerst een compliment geven. Ik heb met plezier naarje geluisterd tijdens de Algemene Beschouwingen. Jesociaal-democratische bloed kroop waar het niet gaan kon. Jeenthousiasme om het CDA ongenadig aan te vallen op deonrechtvaardige inkomensverhoudingen, werkte aanstekelijk. Zelfsbij mij, terwijl ik meestal met geen stok naar deinterruptiemicrofoon ben te slaan (grapje).

Daarmee vergeef ik je ook gemakkelijk het enkele wankelemoment. Maar jammer is het wel dat je, uitgedaagd door decoalitie, publiekelijk twijfelde of je in een toekomstigeregering het onsolidaire zorgstelsel en de nieuwe WAO ongedaanzou maken. Gelukkig spreekt je tegenbegroting klare taal: daarworden, net als in de tegenbegrotingen van GroenLinks en de SP,de nieuwe WAO geschrapt en inkomensafhankelijke zorgpremiesgeïntroduceerd.

Je ferme linkse standpunten brengen opnieuw het verlangenboven naar een progressieve regering, in 2007 of zoveel eerderals mogelijk is. Wat is ook logischer? CDA en VVD koersen af opeen derde kabinet-Balkenende en maken duidelijk geen zin tehebben in jouw PvdA. Tegenover het schrikbeeld van een derdekabinet-Balkenende is een progressieve regering toch het enigerealistische en wenselijke alternatief?

Gezien je heldere opvattingen bij de beschouwingen, zijnopmerkingen nadien een koude douche. In een interview zeg je: 'Ikkan geen oppositie voeren als ik steeds moet nadenken over devraag met wie ik ooit nog moet regeren. En als ik zie hoeGroenLinks met de economie omgaat en het bedrijfsleven, schrikik me ook rot.'

Het is een gekke tegenspraak, nadat je tijdens de AlgemeneBeschouwingen lovend was over alle tegenbegrotingen. Dat is ooklogisch, omdat de verschillen tussen de linkse tegenbegrotingenmarginaal zijn. Volgens het Centraal Planbureau schept GroenLinksweliswaar meer banen, met een lager financieringstekort en hogereeconomische groei, maar de onderlinge verwantschap in economischperspectief is heel groot. Als je schrikt van ons economischalternatief van verzwaring van de milieulasten voor hetbedrijfsleven in ruil voor het goedkoop maken van werk, dan isde vraag wat je verkiest. Is dat de oude economie van dit kabinetvan distributie, olie, asfalt en twee miljoen kansarmen? Of ishet een beetje van beide en dus de facto stilstand?

Moet jouw politieke lenigheid mij reden geven cynisch teworden? Temeer daar het niet de eerste keer is dat je jeopzichtig distantieert van links. Eerder heb je ons al een tekritische houding verweten jegens de migratiepolitiek van ditkabinet en de doorgeslagen terrorismewetgeving, en ergens heb jegezegd dat wij niet de juiste conclusies trokken uit deverkiezingsuitslag van mei 2002. Natuurlijk mag je je laatdunkenduitlaten, maar het lijkt mij dat er belangrijker kritiek teverwoorden is op de rechts-conservatieve regering. En dan schaartde PvdA zich achter GroenLinks en de SP, lijkt me?

Ik verzet me ook tegen cynisme, want ik ken je als recht doorzee. Maar met uitzondering van je linkse stellingname bij deAlgemene Beschouwingen, grossier je in vage bezweringsformules.Ik denk aan de breinbreker: 'De beste garantie om te zorgen dater geen linkse meerderheid komt, is er actief naar te streven.'Of dit creatieve voorbeeld: 'Je dwingt mensen tot een ''voor''of ''tegen'' standpunt, dat zal mensen afschrikken.' Dezecryptische soundbites en de mist die je telkens optrekt,interpreteer ik als een schichtige correctie op de voor de handliggende conclusie dat de PvdA kiest voor een linkse regering.Schijnbaar wil je alle kaarten tegen de borst houden of, helaas,de weg geheel openhouden naar CDA en VVD.

Omdat je, gezien de recente kilte, wellicht wat mindergevoelig bent voor de wensen van je linkse vrienden, wil ik jeeen algemeen democratisch argument aan de hand doen. Wat denk jedat 'de mensen in het land' van je verwachten over demachtsvraag?

Onlangs hekelde je in het tv-programma Nova deongeloofwaardigheid van de politiek als partijen elkaar voor deverkiezingen fel bestrijden en na de uitslag toch vinden in eennieuwe coalitie. Letterlijk zei je: 'Ik persoonlijk vind dat eenstelsel waarbij op de avond van de verkiezingen duidelijk iswelke type coalitie je krijgt, de voorkeur heeft.' Dat vind ikeen behartigenswaardige opvatting. Sterker, daar heb je helemaalgeen stelselwijziging voor nodig. Het enige wat je hoeft te doen,is zelf duidelijkheid scheppen. Van de vijf grootste partijen inNederland zijn namelijk vier partijen - CDA en VVD enerzijds,GroenLinks en SP anderzijds - al duidelijk over hun voorkeur.Alleen de vijfde partij, de PvdA, geeft geen sjoege.

Om met jou te spreken: dat geeft 'de mensen in het land'onzekerheid. Velen van hen zullen het regentesk vinden dat je alsenige politieke leider niet thuisgeeft over de gewenste politiekekoers van het land. Sommigen zullen zelfs zeggen dat dezehandelswijze identiek is aan die van de oude, paarsePvdA. Eenpartij die voor alles uit is op macht. Een PvdA die kiezers nietvertrouwt en hen niet de mogelijkheid geeft te kiezen of dit landstraks neoconservatief of progressief wordt bestuurd. Ik neem aandat jij toch de juiste conclusies wilt trekken uit deverkiezingsuitslag van mei 2002?

Ik begrijp dat het winnen van zoveel mogelijk stemmen voor jouvoor alles gaat. Maar uiteindelijk gaat het er toch ook om datkiezers invloed hebben op de door hen gewenste macht? Je wilttoch geen onderdeel zijn van de politieke legitimiteitscrisis,maar juist een antwoord daarop? Waarom dan wachten tot deverkiezingen?

Misschien verwerp je het progressieve alternatief van socialeen groene hervormingen. Misschien koers je inderdaad af op eenregering met het CDA. Misschien wil je Paars laten herleven. Ikzou het verkeerde keuzes vinden. Maar veel kiezers zouden jeduidelijkheid waarderen. Hoor ik van je?

Femke.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.