Worsteling met topzware tekst

‘Bent u pervers?’, vraagt het meisje aan de man. ‘Ik ben een normale exhibitionist’, is zijn antwoord. Zij is nieuwsgierig en probeert hem zover te krijgen dat hij zijn broek laat zakken....

Het is een komische scène in een zwartgallig stuk, Het koude kind van de Duitse auteur Marius von Mayenburg. Bij onze oosterburen staat de jonge schrijver te boek als veelbelovend. Eerder was in Nederland van hem Brandkoorts te zien, over pubers die in opstand komen tegen hun ouders. Vriendelijke mensen die dat verzet tot slot met de dood moeten bekopen.

Ook de toon van dit stuk is cynisch en hard. Veel laat de auteur niet heel van begrippen als romantiek, menselijkheid en liefde. De jonge mensen die hij opvoert, knoeien wanhopig met hun relaties en een stel gruwelijk egocentrische ouders. Het meisje Lena is nog de normaalste van het stel. Ze wordt in de damestoiletten aangevallen door een potloodventer en gered door een zekere Johan die net door zijn geliefde is verlaten.

De auteur giet zijn plot in de vorm van een puzzel. Fragmentarisch komen we op de hoogte van het wel en wee van de personages. Aan ons om de boel aan elkaar te breien. Als Lena met haar redder trouwt, geven ze zich allemaal over aan het feestgewoel dat keurig begint en gaandeweg ontaardt in een krankzinnige orgie van dansen, pakken en neuken.

Op dat moment zien we hoe de verschillende figuren allemaal op hun eigen manier worstelen met hun sexuele behoeftes. Moeder staat zich te bevredigen tegen de rand van het podium, vader duikt bovenop iedereen die hij te pakken kan krijgen, een timide (veel te) jonge vader grijpt de vriendin van zijn vrouw. Dat alles op de tonen van een lekkere Duitse smartlap.

Even wordt daar het strakke stramien van staan en tekst zeggen losgelaten. Dan komen ook de regiekwaliteiten van Maaike van Langen tot hun recht. Het lege toneel biedt deze superjonge cast – stagiaires of toneelschoolstudenten – veel te weinig houvast. Ze beschikken nog niet over de présence en de timing om in deze vorm met zo’n tekst uit de voeten te kunnen.

Daar tegenover staan hun enthousiasme en beweeglijkheid. Herhaaldelijk dollen ze over het toneel, vallend, vechtend of vrijend. Van Langen heeft geprobeerd met een reeks grappen de zwaarte van de tekst te doorbreken. Er wordt een taart gegooid, een wijnglas in een kinderwagen gekieperd en soms karikaturaal geacteerd. Desondanks halen de bittere toon en het overgewicht van de tekst de voorstelling uiteindelijk toch onderuit.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden