ReportageWorstelende middenstanders

Worstelende middenstanders over de maatregelen: ‘Drie maanden geen btw helpt pas echt’

Cafés en restaurants zijn dicht, middenstanders vrezen grote problemen nu klanten massaal thuisblijven. Is de overheidssteun genoeg om massaal faillissement te voorkomen? ‘Alles hangt af van de uitvoering.’

Bas Wijn in zijn café Smit & Voogt in Amsterdam, dat zoals alle horecagelegenheden voorlopig is gesloten.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Drie maanden btw kwijtschelden. Als de overheid middenstanders echt wil helpen, is dat een goed begin. Want als dit nog lang zo doorgaat, zegt stoffenhandelaar Mariska (50) maandag op de Amsterdamse Noordermarkt, ‘dan gaan er koppies rollen’. Ga maar na: ‘Al jaren verkopen we minder doordat mensen online bestellen. De afgelopen maanden hebben we ook nog eens één lange storm gehad. En nu blijven mensen weg door het coronavirus.’ Ze wijst naar de straalblauwe lucht boven haar: ‘Terwijl we nu juist hadden moeten pieken: de lente komt.’

De lente komt, maar het coronavirus was er eerst. Café en restaurants moeten dicht, andere middenstanders kampen al weken met sterk teruglopende omzetten. Immers: als mensen elkaar moeten mijden, dan is dat ook een slechte zaak voor de marktkoopman, de schoenenwinkel of de nagelsalon. ‘Bovendien geven mensen in tijden van onzekerheid geen geld uit’, zegt Mariska’s buurvrouw Mirjam (55), die schapenvachten en lamsleder verkoopt. ‘Ze weten immers niet wat gaat komen.’

De markthandelaren, die niet met hun achternaam in de krant willen, weten dat wel: meer druk op een toch al kokende ­ketel. Het ongekende steunpakket dat drie ministers dinsdagavond uiteenzetten, brengt wat hoop voor zzp’ers en kleine ondernemers. Maar alleen in uiterste nood, zegt Mariska. Voor zelfstandig ondernemers, onder wie zzp’ers zoals zij, garandeert de regeling drie maanden inkomensaanvulling tot bijstandsniveau. Dat ligt op 1.052 euro per maand.

‘Ik verdien gelukkig meer dan dat, dus de nieuwe steun is echt alleen een noodsprong die ik kan maken als ik dicht moet. Dat stel ik wel op prijs, maar ik heb liever steun die ervoor zorgt dat ik open kan blijven. Bovendien: ook als ik dichtga, blijven veel kosten doorlopen. Gaat de overheid die dan betalen, zodat ik genoeg overhoud om op bijstandsniveau uit te ­komen? Dan is de btw over het eerste kwartaal kwijtschelden misschien wel goedkoper voor ze. En dat scheelt ook nog veel rompslomp. De gemeente zou tijdelijk de huur van mijn standplaats kunnen kwijtschelden.’

In dit dossier  leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus. 

Verwarring

D. Heyder Sungkar (58) runt Java Kitchen, een Indonesisch afhaalcentrum. De afgelopen dagen mocht afhalen bij restaurants eerst wel, toen toch niet, en later weer wel - gelukkig voor Sungkar. Hij weet heus wel dat de situatie uitzonderlijk is, maar moet ook aan zijn levensonderhoud denken. ‘Als ik alleen mag bezorgen via Uber Eats, Thuisbezorgd en Deliveroo, dan daalt mijn omzet met zeker 80 procent. Dan overleef ik die drie weken wel, maar gaat mijn spaargeld eraan. Of ik moet van kennissen lenen.’

Of neem Gultem (55), eigenares van kleermakerszaak De Schaar, nadat de brancheorganisatie voor kappers maandag alle leden had opgeroepen de deuren te sluiten tot 6 april. ‘Kappers moeten sluiten, maar ik niet? Ik moet mensen afspelden, en dan kom ik ook heel dicht bij ze in de buurt.’ Een dag later: kappers kunnen toch openblijven, mits klanten minimaal anderhalve meter afstand van elkaar houden.

Verwarring schept onzekerheid en dus zorg, bij klant en ondernemer. De dinsdagavond aangekondigde maatregelen herstellen het vertrouwen onder middenstanders iets. Voor nu.

Cafébaas Bas Wijn (40) is gedecideerd aan het vertellen wat volgens hem onder het ondernemersrisico valt, als ook hij wordt onderbroken door een felle zon die voor het raam schuift en plots de wangen verwarmt. ‘Verdomme, dit had mijn eerste goede week moeten worden. Ik heb twee weken geleden al het terras buitengezet. Buren verklaarden me voor gek, maar ik zei: ‘Jongens, het mag nu en als de zon straks komt wil ik meteen toeslaan, niet zoeken naar plantjes en suikerpotjes.’ Ik heb alles weer ingepakt.’

Ruimhartig

Dinsdagavond kwam het kabinet met de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Ondernemers zoals Bas Wijn krijgen 90 procent van de loonsom vergoed, waarvan 80 procent als voorschot. Belastingen voor ondernemers worden opgeschort - niet kwijtgescholden. De Belastingdienst is al coulant, vindt Wijn. Hij ziet niet goed in wat uitstel van betalingsverplichting hem oplevert. ‘Als je als ondernemer niet een paar weken kan overbruggen, dan heb je de boel niet goed voor elkaar.’

Zijn grote zorg: het personeel doorbetalen. Wijns werknemers hebben parttime contracten, zegt hij. Aan de in de horeca beruchte oproepcontracten doet hij niet. Er zijn ook een paar zzp’ers - voor hen kan hij niets doen. ‘In de horeca kiezen zzp’ers over het algemeen zelf voor dat bestaan, en ze verdienen ook meer dus hebben de mogelijkheid reserves op te bouwen.’

Maar de twaalf à dertien parttimers die voor hem werken, die wil hij doorbetalen. ‘Dat zijn vaak studenten die hun huur hiervan betalen. Drie weken kan ik dat wel doen, maar niet eindeloos. Daar heb ik hulp bij nodig.’

The proof of the pudding is in the eating, is Wijns voorlopige conclusie. ‘De regelingen zijn echt oké. Ze zijn ruimhartig en nemen een deel van de zorgen weg.’ Hij lacht: ‘Maar het blijft de overheid, dus we moeten nog even kijken hoe het in de praktijk gaat werken.’

Lees ook

Het kabinet zet ‘alles op alles’ om de economie overeind te houden. De steunmaatregelen voor ondernemers zijn ‘historisch’.Reacties op de noodplannen vanuit ING, MKB-Nederland en vakbond FNV.

De miljardensteun aan bedrijven op de juiste plek krijgen, het is een zware taak die de Belastingdienst en UWV erbij krijgen. Terwijl beide organisaties zich voor de coronacrisis al vertilden aan hun taken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden