Wordt de A10 een prettige verblijfsplek met parken en terrassen?

TU Delft stelde een boek vol ontwerpen voor stadsbeelden na 2030 samen, wanneer op de snelwegen alleen nog maar elektrische auto's zoeven.

Het toekomstbeeld van de ringweg A10 rond Amsterdam in 2030 in het boek Snelweg x stad

Nu nog is de ringweg vooral een onvermijdelijke wond in het stedelijk weefsel, die de stad doorploegt met een spoor van koolstofdioxide, herrie en fijnstof. Maar wat als er straks alleen maar schone elektrische auto's zoeven? Kunnen de A10's, A13's en A27's dan prettige verblijfsplekken worden met parken, terrassen en woonappartementen?

'We wilden vooral laten zien wat er allemaal mogelijk is. Zie het als een gedachtenexperiment', zegt Hans de Boer van de TU Delft, een van de initiatiefnemers van de deze week gepubliceerde studie Snelweg x stad. De toekomst van de stedelijke ringweg.

In samenwerking met de branchevereniging van architecten (BNA) vroeg de TU een aantal teams onderzoek te doen naar de ringwegen van Rotterdam, Amsterdam en Utrecht. Gerenommeerde architectenbureaus als Mecanoo, Benthem Crouwel en UN Studio schetsten een heel ander, bijna lieflijk, beeld van de stedelijke ringweg.

In de bijdrage van UN Studio is straks de westelijke A10 van Amsterdam een levendige stadsstraat, waar je via een slowstrip je elektrische of zelfrijdende auto parkeert in een hub, die ook een winkel- en wooncomplex is. Daar pak je een e-bike of zelfrijdende pod om de stad in te gaan. De hub overbrugt tevens de kloof die de snelweg nu vormt tussen de gewilde wijken binnen de ring en de minder geliefde erbuiten.

'Het heeft ons aangenaam verrast hoeveel er kan als je je grijze asfaltbril even thuislaat en je groenblauwe landschapsbril opzet', zegt De Boer. Door nu al na denken over het stadsbeeld van na 2030, krijgt een gemeentebestuur tijd om te plannen. 'Voor een grote infrastructurele ontwikkeling is een periode van tien jaar namelijk niet veel.' De drie grote steden stapten ook graag in het onderzoek. 'In een aantal van deze toekomstscenario's zitten ideeën waar de stad morgen al mee kan beginnen.'

Snelweg x stad. De toekomst van de stedelijke ringweg

Tijs van den Boomen, Hans de Boer, Jutta Hinterleitner (red.)
Public Space, €29,95.

Snelwegpark

Zoals in Overschie. Ooit een dorp, nu een Rotterdams stadsdeel dat wordt doorkliefd door de rumoerige A13. Scholen moesten dicht vanwege de slechte lucht. Huizen blijken onverkoopbaar, de inkomens zijn laag. Architectenbureau Mecanoo ziet echter een beloftevolle toekomst voor Overschie als parkstad. Daar kan Rotterdam al meteen aan beginnen, door een strook naast de A13 te ontruimen en beplanten, om op termijn een 'snelwegpark' te creëren waarin nieuwe transitpunten naar Rotterdam Centraal en vliegveld Zestienhoven kunnen worden gelegd.

'Natuurlijk zijn niet alle milieuproblemen weg met elektrisch rijden', zegt De Boer. 'Elektrische auto's scheiden ook fijnstof af, onder meer bij het remmen. De uitstoot kun je beperken door snelheidsreductie.' In het Amsterdamse hubplan wordt de maximumsnelheid zelfs gekoppeld aan de uitstoot: hoe meer fijnstof in de lucht, hoe langzamer je moet rijden.

De Boer vindt het onderzoek vooral succesvol dankzij de interdisciplinaire benadering: 'Het zijn niet louter droomplaatjes van architecten, maar er zit een wezenlijke onderbouwing in met verkeerskundige data.' De teams werkten met verschillende toekomstscenario's van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. In een van die scenario's wordt uitgegaan van een omslagpunt rond 2030 in de acceptatie en het gebruik van zelfrijdende auto's.

Beeld uit Snelweg x stad

De grootste bijvangst van Snelweg x stad is de enorme hoeveelheid restplekken die is aangetroffen. De Boer: 'Omdat er niets kan en mag in de gebieden tegen de ringweg aan, ontstaan in de loop van de decennia grote stukken verweesd niemandsland.' Lege veldjes, onduidelijke loodsen en volkstuintjes. Dat is 'gevonden ruimte' voor de steden die de druk voelen om hun woningvoorraad uit te breiden en waar elke vierkante meter telt.

Bij de A20 ten noorden van Rotterdam is door het samenvallen van drie grote infrastructurele projecten (snelweg, spoor en kanaal) zelfs zo veel restruimte ontstaan, dat bij slimme herschikking een compleet nieuwe woonomgeving gebouwd kan worden, zegt De Boer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden