Wordt crowdfunding gekaapt door de rijken?

Pics: over hedendaagse beeldcultuur

Hebben beroemdheden als Frank Lammers iets te zoeken op crowdfundingsites?

Heeft u nog wat spaarcentjes in 'een oude sok'? 'Onder het matras' misschien? Dan wil acteur Frank Lammers het graag hebben, vertelt hij in een filmpje op voordekunst.nl. 150 duizend euro heeft hij nog nodig om zijn regiedebuut Of ik gek ben te regisseren. Voor 99 euro staat je naam op de aftiteling, krijg je kaartjes voor de officiële première en 25 procent korting op de dvd. Hallo superdeal!

De kans is groot dat u nu denkt: ben je betoeterd, Frank Lammers! Ik kan in de komende dure decembermaand mijn geld wel beter besteden. Word jij niet dik betaald voor die irritante supermarktreclame? Kun jij die centjes niet zelf ophoesten, in plaats van dit soort bedelacties te beginnen bij de gewone mens?

Dat was in elk geval de teneur in Amerika toen acteur Zach Braff een kickstartercampagne begon voor Wish I Was Here. Eigenlijk was de financiering voor zijn film al rond, maar met 2 miljoen dollar extra hoefde de acteur, die in 2007 overigens 350 duizend dollar per aflevering van Scrubs verdiende, niet de creatieve 'offers' te brengen die de film 'schade zouden berokkenen'.

Wat moet een multimiljonair op Kickstarter, vroegen critici zich af. Braff, die het bedrag binnen 24 uur bij elkaar sprokkelde, liet achteraf weten dat hij nu eenmaal geen 'Oprah Winfrey-geld' heeft. Dat hij beroemd is, wil niet zeggen dat hij - hupsakee - even 2 miljoen neerlegt. En ik kan me voorstellen dat dit ook voor Lammers geldt: hij is een zzp'er in een moeilijk werkveld. Nee, arm is hij vast niet, maar hij zal de reclames niet doen omdat hij het zo'n artistieke uitdaging vindt.

Frank Lammers Foto anp

Toch kun je redeneren dat dit soort beroemdheden niets op crowdfundingsites te zoeken hebben. Die zijn immers ooit opgezet om creatieven zónder connecties een kans te geven hun films of andere kunstprojecten te financieren. Het is een democratiserende revolutie, die nu gekaapt is door grote namen. Niet alleen Braff zamelde geld in, ook Don Cheadle en Whoopi Goldberg. Regisseurs als Spike Lee, David Fincher en Charlie Kaufman en de mensen achter de uiterst populaire serie Veronica Mars. Natuurlijk haalden die lachend het beoogde budget binnen, betaald door fans die nooit eerlijk in een eventueel succes zullen delen, maar het moeten doen met een gesigneerde poster. Terwijl de worstelende anonieme kunstenaars op kickstarter het nakijken hebben.

Zouden die beroemdheden niet juist die beginnelingen moeten helpen? Misschien doen ze dat wel zo. Volgens Kickstarter zelf zijn het juist deze beroemde initiatieven die nieuwe, nieuwsgierige financiers naar de site trekken. En dat financiers niet betalen voor elk beroemd smoeltje merkte Melissa Joan Hart (Sabrina, the Teenage Witch). Haar kickstartercampagne voor een romantische komedie waarmee ze haar carrière uit het slop wilde halen, flopte pijnlijk.

Wie desalniettemin principiële problemen blijft hebben met beroemdheden op dit soort platforms, is niet machteloos. Dit soort crowdfundinginitiatieven bieden een schitterende, eenvoudige oplossing: geen geld storten. Het blijft een democratiserend medium: als te weinig mensen geld storten, verdwijnen de beroemdheden vanzelf weer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.