Wordt cash betalen straks verboden?

Ook in Nederland wordt cash geld vaker geweerd.

Beeld Thinkstock

Volgens een van de betere samenzweringstheorieën van dit moment willen de financiële sector en de overheden in de toekomst alle contante betalingen verbieden. Niet alleen kunnen ze dan belastingontwijking, criminaliteit en terrorisme beter aanpakken, ook zullen ze het bestedingsgedrag van burgers naar hun hand kunnen zitten. Dat zou het monetaire beleid een stuk effectiever maken.

Komende donderdag zal ECB-president Mario Draghi als het aan hem ligt een nieuwe renteverlaging bekendmaken, na de vergadering van zijn Europese Centrale Bank. Die moet bedrijven dwingen hun kasgeld te investeren en consumenten hun spaargeld uit te geven. De krant The Independent rekende uit dat dit een jubileumverlaging wordt: wereldwijd de 600ste sinds de crisis uitbrak. Mogelijk volgen de centrale banken van Zwitserland, Zweden en Denemarken.

Het probleem is dat bij elke stap het effect van de rentemaatregel vermindert. In plaats van stijgende investeringen en consumpties, gebeurt inmiddels het tegenovergestelde. De dalende rente maakt bedrijven onzeker, waardoor ze minder investeren. Consumenten gaan nog meer sparen om later een even groot appeltje voor de dorst te hebben. En verzekeraars en pensioenfondsen dreigen bij dit renteniveau in reusachtige problemen te komen.

De officiële rente in de eurozone is al bijna niks (0,05 procent). Op deposito's die banken aanhouden bij de ECB, geldt inmiddels een negatieve rente van 0,2 procent. In Zwitserland en Zweden moet op spaartegoeden al 0,75 procent worden toegelegd. Als de ECB de rente verder verlaagt, is dat moment ook hier heel dichtbij.

Bij een negatieve rente wordt het voor bedrijven en burgers voordeliger hun geld van de bank te halen en thuis op te slaan. Dat gebeurt niet meteen, omdat aan het verstoppen van stapels bankbiljetten in een kluis of onder het matras ook risico's kleven. Maar als de negatieve rente oploopt tot -2 of -3 procent, komt dat moment er. Dit wordt de zero rate bound genoemd. Op dat moment is het de moeite waard de poedel in te wisselen voor een pitbull en de sneeuwschuiver voor een honkbalknuppel.

Als het zover komt, is het rentewapen volkomen bot geworden. De centrale banken van Zweden en Zwitserland onderkennen het gevaar dat hun monetaire beleid daardoor zal spaaklopen: ze lijken van hun bankpapier af te willen. In Zweden is betalen met contant geld al moeilijk. Op winkels hangen bordjes met het opschrift Vi hanterar ej kontanter ('We accepteren geen contant geld'), hetgeen betekent dat alleen met plastic kan worden afgerekend.

Ook in Nederland wordt cash geld vaker geweerd. De ECB presenteerde vorige week nog wel een nieuw biljet van 20 euro. En De Nederlandsche Bank maakte bekend de biljetten vanaf 2019 van duurzaam katoen te maken. Misschien is dat bedoeld om iedereen op het verkeerde been te zetten. Alleen verzamelaars hebben er dan iets aan.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden