Worden we intelligenter of is het niveau verlaagd?

5-vwo klas in Woerden.Beeld An-Sofie Kesteleyn

Worden we intelligenter?

Minister Bussemaker van Onderwijs stoort zich eraan dat iedereen alleen maar hogerop wil. Met een vwo- diploma wil iedereen naar de universiteit. Zou dit geen gevolg kunnen zijn van jarenlang overheidsbeleid?

Nederland wil, om Europese doelstellingen te halen, een concurrerende kenniseconomie zijn. Dit heeft zich vertaald in het streven om per 2020 meer dan 40 procent hoger opgeleiden te hebben. In 2013 was al 42procent van de Nederlanders hoger opgeleid. Er is iets vreemds met deze doelstelling.

Opleidingsniveau correleert met intelligentie (IQ). Hoe intelligenter iemand is hoe groter de kans dat hij hoger opgeleid is. Een IQ van 100 is gemiddeld, dat betekent dat de helft van de bevolking er boven zit en de andere helft eronder. Van een gemiddeld IQ is sprake tussen 90 en 110. In deze categorie valt ongeveer de helft van de bevolking. Als we aannemen dat je IQ voor hoger onderwijs bovengemiddeld moet zijn, dan hebben we het over een IQ van 110 en hoger, en in die categorie bevindt zich slechts 25 procent van de bevolking. Fors minder dan de doelstelling.

Worden we intelligenter of is het niveau verlaagd? Ik hoop het eerste, maar vrees het laatste. Als we terugkijken naar de jaren negentig van de vorige eeuw dan valt op dat het opleidingsniveau toen de verdeling van het IQ weerspiegelde. Zou het gedaalde niveau van de opleidingen de oorzaak ervan kunnen zijn dat universitair onderwijs voor steeds meer jeugdigen haalbaar is?

Stoort de minister zich, met andere woorden, niet aan een doelstelling die mooi klinkt maar vloekt met de werkelijkheid.

Frans Kuijpers, Venlo, historicus

Als een kerel

Volgens de Volkskrant serveerde Serena Williams 'als een kerel' omdat haar opslagen een hoge snelheid bereikten (Sport 8, juni). Als een vrouw goed is in tennis, dan speelt ze 'als een kerel'? Is dat een compliment? Het mannelijke tennisspel is blijkbaar het hoogst haalbare voor een vrouw. Wie dit commentaar van mij leest en denkt: waar maakt ze zich druk om, zou ik willen vragen het tegenovergestelde te overwegen. Een foto van Nadal met als onderschrift: 'Hij serveerde als een vrouw.' Zou je dat aantreffen als fotobijschrift bij een wedstrijd die Nadal heeft gewonnen? Trouwens ook goedbedoeld seksisme is seksistisch.

Mirjam Oomens-Spadon, Voorschoten

Van de kouwe grond

In Vonk van 6 juni zegt de Tilburgse hoogleraar onderwijssociologie Marc Vermeulen: 'Voor mensen die echt een bepaald beroep in willen, zijn algemeen vormende vakken vrijwel waardeloos.' Hij onderbouwt dat met een voorbeeld van een man van de plantsoenendienst die je echt niet hoeft te leren een brief te schrijven. Dat noem ik oogkleppentheorie van de kouwe grond.

Binnen het mbo zien we namelijk twee ontwikkelingen. De beroepen waarvoor we denken op te leiden, verdwijnen soms in rap tempo of het aanbod van gediplomeerden is veel groter dan de vraag. Daarnaast heb ik ervaren dat (vmbo-) leerlingen vaak een bepaalde beroepsopleiding kiezen zonder te weten wat het beroep precies inhoudt.

Hebben zij eenmaal het diploma op zak, dan zien zij zichzelf lang niet altijd in de gekozen richting aan de slag gaan. Die ontwikkelingen pleiten juist sterk voor het leren van algemene vaardigheden, in samenhang met de beroepsvaardigheden, dat wel. En waar is deze hoogleraar tot het oordeel gekomen 'dat er heel wat goede, inspirerende vakdocenten rondlopen die paard met een t schrijven'? Het zou reden zijn om de onderwijsinspectie daarop af te sturen!

Ik denk echter dat die even langs moet gaan bij de Tilburgse afdeling onderwijssociologie.

René Kooter, oud-docent Nederlands bij ROC Mondriaan (mbo)

Verre exoten

J.P. Geelen ergert zich in zijn rubriek aan het feit dat op televisie steeds meer dialogen van mensen van buiten Amsterdam en het Gooi worden ondertiteld, alsof het 'verre exoten' betreft (V, 9 juni).

De wat ouderen onder ons zijn er juist ontzettend blij mee! Door gehoorverlies verandert zowat iedereen in een verre exoot. Zelfs Randstedelingen blijken even onverstaanbaar te praten als Friezen of Limburgers. Een voordeel is wel dat Nederlanders uit alle gewesten nogal hard praten. Vooral in stiltecoupés. Een bezoek aan de audicien stellen we daardoor telkens uit.

Want ook de gebarentaal van jeugdige medeweggebruikers behoeft geen ondertiteling.

A. Lammers, Otterlo

Niet echt logisch

Salland, Twente, Achterhoek, het blijft lastig voor journalisten (uit de Randstad) om deze drie regio's uit elkaar te houden. In de openingsalinea van de reportage over Oerol wordt stadgenoot Harry ter Heegde opgevoerd (V8, 9 juni). Ik begrijp niet waarom deze meneer die in Deventer woont, vanuit de Achterhoek naar Terschelling fietst.

Of fiets hij eerst vanuit huis naar Eefde en dan naar Terschelling? Dat lijkt me niet erg logisch. Misschien zie ik iets lulligs over het hoofd. Dan hoor ik dat graag.

Jelle Kingma, Deventer

Onder het minimumloon

Ook een postbezorger in loondienst bij PostNL zit onder het minimumloon ('Zzp'er bij PostNL duikt onder minimumloon', Economie, 9 juni). Je moet zelf investeren in een degelijke fiets.

Voor een paar stevige loopschoenen krijgen we kortingsbonnen van Ecco: een veel te duur merk dat de een als gegoten zit en de ander niet past. Vroeger kregen we zomer- en winterbroeken van het bedrijf, nu een bijdrage van 10 euro per jaar.

Fietsonderhoud op declaratiebasis is vervangen door een vaste vergoeding van 70 euro per jaar, te weinig voor een intensief gebruikte, zwaar belaste fiets. De rest mag je zelf bijleggen. Ja, op papier krijgt een postbezorger het minimumloon (ietsje meer na zoveel dienstjaren). Als je al deze kosten niet meerekent!

Gelukkig heb ik nog altijd lol in mijn werk. Gratis.

Marian van Agt, Eindhoven

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden