Word je echt creatiever door één glas alcohol te drinken?

Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: Je wordt creatiever door één glas alcohol.

Foto Colourbox

Van wie komt die claim?

Onderzoekers uit Oostenrijk beschrijven in het vakblad Consciousness and Cognition een 'nieuw' middel om je creativiteit een impuls te geven: alcohol. Eén glas wijn of bier zou een positief effect hebben op je creatieve denkvermogen. Het mediagenieke onderzoek werd wereldwijd opgepikt door nieuwswebsites, in Nederland door onder meer Metronieuws.nl.

Klopt het?

We pakken de oorspronkelijke studie erbij. De Oostenrijkse psycholoog Mathias Benedek liet zeventig proefpersonen een glas bier drinken. De ene helft kreeg een gewoon pilsje, de andere helft stiekem een alcoholvrije variant.

Vervolgens liet Benedek de proefpersonen drie tests uitvoeren om hun creativiteit te meten. Zo moesten ze bij drie woorden, die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hadden, een overkoepelend woord vinden - bijvoorbeeld 'kaas' bij 'broodje', 'oude' en 'schimmel'. Bij deze associatieve test presteerden de alcoholdrinkers iets beter dan de nuchtere proefpersonen, maar bij de andere tests werd geen verschil gevonden.

Het onderzoek zit volgens creativiteitsonderzoeker Eric Rietzschel van de Rijksuniversiteit Groningen goed in elkaar. 'Blijkbaar kun je met alcohol op wat meer uit de losse pols nadenken en bij deze taak beter presteren.' Eén klein minpunt wil Rietzschel nog wel kwijt. 'De onderzoekers hebben niet expliciet gevraagd of de proefpersonen wisten dat ze alcoholvrij bier dronken. Ervaren drinkers kunnen het verschil wellicht proeven.'

Sowieso vindt Rietzschel de conclusie dat je creativiteit in zijn geheel erop vooruitgaat te voorbarig. 'Creativiteit is een complex geheel van verschillende factoren. Deze onderzoekers kijken maar naar één specifiek onderdeel.' Bovendien, zegt Rietzschel, vindt zo'n experiment altijd plaats in een gecontroleerde setting, in tegenstelling tot het echte leven. De proefpersonen waren uitvoerig gescreend en geïnstrueerd. Hoe alcohol in het dagelijks leven je creativiteit beïnvloedt blijft gissen. Benedek zelf sluit zich bij die lezing aan. 'We hebben niet willen claimen dat alcohol creativiteit verhoogt.'

Hoe is deze bewering dan toch in media terecht gekomen? Benedek werd na zijn onderzoek door verscheidene Britse nieuwsmedia geïnterviewd. 'Zij waren niet tevreden met de academische uitleg die ik hen gaf, dus hebben ze mijn commentaren verkort. Hun versie was niet compleet verkeerd, dus ging ik ermee akkoord.'

Eindoordeel

Eén alcoholische consumptie verhoogde het associatievermogen in een experimentele setting. Of de creativiteit in zijn geheel erop vooruitgaat, is met het huidige onderzoek niet te zeggen.

Meer over