Woongroep voor verbannen ouders

Een woning waar gescheiden ouders een tijdje mogen wonen, in de buurt van hun gebroken gezin, in het kinderrijke IJburg in Amsterdam. 'De tijdgeest heeft een nieuwe norm geschapen.'

AMSTERDAM - Een woongroep. Het woord riekt naar hippies met dampende idealen. Maar toen de drie gescheiden ouders een half jaar geleden hun intrek namen in het Parentshouse in de Amsterdamse wijk IJburg, waren idealen wel het laatste wat ze aan hun hoofd hadden. Sterker nog: van tevoren waren ze nogal sceptisch over deze woonvorm, maar de behoefte aan een betaalbaar dak boven hun hoofd in de buurt van hun kinderen, was nijpender dan de scrupules.


Zes maanden later drinkt Evert Stolwijk (52) zijn zondagochtendkoffie in de hoek van de grote gezinswoning waar gescheiden ouders een jaar mogen wonen, in de buurt van hun kinderen. Vrijdag zal burgemeester Van der Laan het huis officieel openen. Maar voor Stolwijk en de anderen is dit al lang 'thuis.' Dat horen en zien Stolwijk bij vlagen vergaat omdat vier kinderen zich als guerrillastrijders tussen en over het meubilair bewegen, lijkt hem nauwelijks op te vallen. Straks gaat huisgenoot Marlon Linnemann met de twee jongste kinderen naar Artis.


'Het hele woongroepgebeuren is een eye-opener', zegt Stolwijk. 'Het is leuk. Ik had van tevoren nooit vermoed dat we het zo goed met elkaar zouden kunnen vinden.'


IJburg, strakke nieuwbouw op drie kunstmatige eilanden in het IJmeer boven Amsterdam, is sinds een jaar of tien de favoriete nestplaats van jonge gezinnen uit de omgeving. Er wonen zo'n 16 duizend mensen. De huizen zijn ruim en de lange, kaarsrechte straten bieden uitzicht op een grasveld,waterkant of een zandhoop - het voorlopige einde van de civilisatie. Perfect voor spelende kinderen. En die zijn overvloedig aanwezig. IJburg schijnt een van de kinderrijkste wijken van West-Europa te zijn. Voor hun ouders zijn de grote voordelen de nabijheid van Amsterdam en de snelweg.


Rechthoekige idylle, dus. Tot een relatie sneuvelt, maar de ex-geliefden wel besluiten de kinderen verder samen op te voeden. Op IJburg zijn weinig kleine, betaalbare woningen voor alleenstaanden en de woningmarkt in Amsterdam zit vooralsnog op slot. Dus komen veel gescheiden IJburgers onhandig ver weg te wonen van de rest van hun gebroken gezin. In elk geval te ver om ze naar school of voetbaltraining te brengen. Stolwijk woonde een poosje in het huis van de pas overleden ouders van een vriend in Uithoorn en in een slooppand in Amsterdam-West. 'Dat was wel tragisch.'


Het was de opeenstapeling van dergelijke treurverhalen van, vooral, verbannen vaders die Rob Visser, dominee van de IJburgse kerk De Binnenwaai op het idee bracht om met woningcorporatie De Key te onderhandelen over een woning voor gescheiden ouders. Lid van de kerk hoefden ze niet te zijn. Gezien de ongunstige situatie op de woningmarkt had de corporatie daar wel oren naar.


Toch ging het bij de eerste woning die De Key ter beschikking stelde mis. De aanstaande buren waren bang dat hun huis minder waard zou worden als er een woongroep van gescheiden types in de straat zou neerstrijken. Een straat verderop had niemand problemen met de aanwezigheid van het Parentshouse.


De kans dat buren elders in Nederland straks dergelijke huizen in hun omgeving zullen moeten dulden, is aanzienlijk. Volgens demograaf Jan Latten wordt co-ouderschap, een wettelijke regeling kinderen na een scheiding samen op te voeden, steeds populairder. Bijna eenderde van de gescheidenen treft zo'n regeling.


'Je ziet dat de huidige generatie jonge stellen het risico van echtscheiding eerder dan vorige generaties incalculeert', zegt Latten. 'Maar je ziet ook dat een steeds grotere groep de ander na de scheiding nog wel als goede ouder voor de kinderen accepteert. De tijdgeest heeft een nieuwe norm geschapen en de behoefte aan dit soort huizen is daar een gevolg van.'


Marlon Linnemann (37), personal trainer en lifestyle coach, heeft van zijn kamer op de tweede verdieping een miniloft gemaakt: tweepersoonsbed, boekenkast, koelkast, bankstel en kookplaat, het past allemaal net. En nog een beetje ruimte voor zijn vijfjarige zoon om rond te rennen. 'Maar ik zit ook wel beneden hoor', zegt Linneman.


Tot hij hier vorige zomer kwam wonen had Linnemann nog nooit met iemand anders samengewoond dan vroeger zijn ouders en later zijn vriendin. 'Zoiets als een studentenhuis kende ik niet. Ik denk dat dit huis daar nog het meest op lijkt, afgezien van de kinderen.' Hij aardt er beter dan hij van tevoren had durven hopen. 'De gedachte dat ik over een half jaar wegmoet, vind ik shit.'


In de woonkamer wordt intussen ad hoc opgevoed. 'Mag ik een koekje?' De zevenjarige zoon van de derde bewoonster, Ramona Kleine, komt slippend op zijn sokken tot stilstand voor Stolwijk. Hij kauwt op een winegum. 'Je hebt snoep in je mond en dan ga je om een koekje zeuren?' Ze geven elkaar een speelse stomp.


Afspraken over opvoeden hebben ze niet gemaakt, zegt Stolwijk. Iedereen leeft naar z'n eigen regels. Ook is er geen afwas- of schoonmaakschema. 'We ruimen gewoon onze zooi op.'


Het is slecht voorstelbaar, maar op weekdagen is het vaak stil in huis. Dan is het rijk aan de volwassenen. Zijn ze dan een soort scheidingspraatgroep? Stolwijk grijnst. 'Dan hebben we het vooral over drank, vrouwen en mannen. Net als gewone mensen.'


In buitenland is het al gewoner


Gescheiden ouders die uit noodzaak of op zoek naar gezelschap met elkaar en hun kinderen samenwonen zijn in Nederland nog ongewoon. In Groot-Brittannië en vooral in Duitsland gebeurt het meer. In Duitse steden is het sowieso gewoner om na je studententijd in een WG, een woongemeenschap, te blijven wonen. Mensen met kinderen doen dat ook gereregeld, vooral als ze gescheiden zijn en hun kinderen alleen opvoeden. In Groot-Brittannië en ook in de Verenigde Staten bestaan websites waarop vooral alleenstaande moeders kunnen zoeken naar een 'flat mate'. Vaak is het drukken van de huurkosten in dure steden als Londen de voornaamste reden van het samenwonen.


Jan Latten demograaf

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden