nieuws Burengerucht

Woningcorporaties zien overlast op alle vlakken toenemen

Woningcorporaties hebben in de afgelopen twee jaar alle vormen van woonoverlast zien toenemen. Het gaat onder meer om geluidsoverlast, vervuiling en agressief gedrag tegen buren. Dit blijkt uit de donderdag gepubliceerde Corporatiemonitor Woningoverlast van Aedes.

Buurtbemiddelaar Louis Dirks loopt door Eemnes. Beeld Raymond Rutting

De vereniging van woningcorporaties wijt de toename voornamelijk aan huurders met psychische problemen, al dan niet gecombineerd met een alcohol- of drugsverslaving. Door uitholling van de zorg blijven deze huurders langer zelfstandig wonen, zonder goed begeleid te worden. Daar komt bij dat de sociale huursector door verscherpt overheidsbeleid is voorbehouden aan huurders met een zeer laag inkomen. Deze groep kampt relatief vaak met psychische problemen.

In de tweejaarlijkse monitor zijn de resultaten uit enquêtes onder 195 woningcorporaties (70 procent van het totaal) opgenomen. Meer dan 80 procent constateert een toename in overlast door bewoners die ‘verward gedrag’ vertonen – een containerbegrip voor afwijkend gedrag. Bijna alle woningcorporaties (98 procent) hebben meldingen binnengekregen van geluidsoverlast; in 2017 ging het nog om 83 procent. Ook verwaarlozing, vervuiling en nachtelijke overlast door psychoses of paniekaanvallen nemen toe. Hoeveel meldingen in totaal zijn binnengekomen, is niet bekend.

Opvallend is de toename van agressie tegen buren en corporatiemedewerkers; respectievelijk 86 en 46 procent van de woningcorporaties ontving hier meldingen over, ten opzichte van 69 en 34 procent in 2017. Aedes maakt zich hier zorgen over en pleit voor een betere samenwerking en informatie-uitwisseling met onder anderen zorgverleners. ‘Snel ingrijpen is in het belang van onze huurders en hun omgeving’, zegt Marnix Norder, voorzitter van Aedes. ‘We komen liever nu langs met een zorgverlener, dan met de politie als het te laat is. Zorginstanties laten nu steken vallen.’

De samenwerking moet inderdaad beter, erkent Veronique Esman, directeur van de GGZ Nederland. Maar de mogelijkheden zijn beperkt. ‘De woningcorporaties vragen om veel meer gegevensuitwisseling dan op dit moment toelaatbaar is volgens de privacywetgeving.’ Ook hebben zorgprofessionals meer ruimte nodig om datgene te doen dat voor de patiënt nodig is. ‘Er is professionele ‘scharrelruimte’ nodig om in complexe situaties tijdig zorg op maat te bieden.’

Toch vindt de GGZ het belangrijk dat mensen met een psychische aandoening zoveel mogelijk in de wijken blijven wonen. ‘Dat is prettiger voor mensen, omdat zij ondanks hun problemen zoveel mogelijk mee moeten kunnen blijven doen in de samenleving’, aldus Esman. 

Urbanisatie

Dat woonoverlast door buurtbewoners al jaren op rij toeneemt is een opvallend gegeven, stelt Michel Vols, hoogleraar Woonoverlast (Rijksuniversiteit Groningen). ‘Andere vormen van overlast - denk aan hondenpoep en verkeersoverlast - nemen al jaren af.’

Een verklaring zou kunnen zijn dat mensen door de urbanisatie en toegenomen bevolkingsdichtheid steeds dichter op elkaar wonen en hierdoor meer last van elkaar hebben. De mens van nu heeft bovendien meer mogelijkheden om herrie te maken dan de vorige generatie. ‘Toen hadden mensen een platenspeler in huis staan, nu kan een klein boxje al aardig wat decibel produceren’, zegt Vols.

Om de overlast door huurders zo veel mogelijk te beperken, houden woningcorporaties intakegesprekken of verstrekken ze huurcontracten onder strikte voorwaarden. Als er ondanks deze preventieve maatregelen toch overlast optreedt, kan de woningcorporatie een gedragsaanwijzing opleggen. Vaak gebeurt dit op vrijwillige basis. Met de huurder wordt bijvoorbeeld afgesproken dat hij na 22 uur geen bezoek mag ontvangen, zijn blaffende hond moet muilkorven of zijn huis vaker moet schoonmaken. In het uiterste geval vindt een gang naar de rechter plaats, die een huurovereenkomst kan ontbinden.

Buurtbemiddelaars in actie

Als woonoverlast uitmondt in een burenruzie, komt de buurtbemiddelaar in actie. De buurtbemiddelaar probeert de boel te sussen. Vaak met succes, maar soms staat de bemiddelaar machteloos: vooral mensen met psychische problemen laten zich lastig helpen.

Verslaggever Margriet Oostveen liep vorig jaar een dag mee met buurtbemiddelaar Dianne Hoogstrate in Walcheren. ‘Mensen in koopwoningen realiseren zich niet hoe flinterdun de muren van goedkope huurwoningen kunnen zijn. Hoeveel geluid en etensluchtjes ze doorlaten, en de soms verschrikkelijke stank van mensen die niet goed voor zichzelf kunnen zorgen.’

Ook in het chique Parc Zonnehove in Oostkapelle zorgde een verwarde bewoner voor overlast. De buren voelden zich bedreigd. Broer van de man zegt dat de buren hem probeerden ‘weg te pesten.’ Uiteindelijk werd de man verdachte in een moordzaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden