Woningcorporaties: vluchteling moet woning delen

Met onorthodoxe maatregelen willen woningcorporaties de komende maanden tienduizenden vluchtelingen met een verblijfsstatus aan een woning helpen. Ze willen leegstaande overheidsgebouwen en verzorgingstehuizen snel bewoonbaar maken en meerdere vluchtelingen in één sociale huurwoning onderbrengen.

Vluchtelingen komen aan in het Beatrixgebouw in de Jaarbeurs. Beeld anp

Ook willen de corporaties op korte termijn kleine, vaak tijdelijke woningen neerzetten. Bovendien willen ze een investeringsplan om op lange termijn meer betaalbare huurwoningen bij te bouwen. Daarvoor hebben de verhuurders wel de hulp van de rijksoverheid en gemeenten nodig, zegt Aedes, de vereniging van woningcorporaties.

Vandaag overlegt Aedes-voorzitter Marc Calon daarover met staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Justitie) en minister Stef Blok (Wonen). 'Als Blok en de gemeenten meewerken, spugen wij in onze handen en dan lossen we dit op', zegt Calon.

Te weinig sociale huurwoningen

Als vluchtelingen een verblijfsstatus krijgen, moeten ze uit de asielzoekerscentra verdeeld worden over gemeenten. De vluchtelingen krijgen dan een sociale huurwoning van een woningcorporatie toegewezen. Maar afgelopen maanden hebben veel gemeenten hun 'taakstelling' bij lange na niet gehaald. Er komen in veel gemeenten te weinig sociale huurwoningen vrij om naast de lokale hulpbehoevende ouderen, psychiatrische patiënten, gehandicapten en de mensen met lage inkomens ook nog eens het gewenste aantal vluchtelingen onderdak te bieden.

Terwijl er door de toestroom van nieuwe vluchtelingen grote behoefte is aan de opvangruimte in asielzoekerscentra, zitten er nu zo'n 13 duizend 'statushouders' in opvangcentra te wachten op een sociale huurwoning. Naar schatting een op de tien vrijkomende huurwoningen gaat nu al naar toegelaten vluchtelingen. In de laatste helft van dit jaar moeten de corporaties nog minimaal 15 duizend nieuwe sociale huurwoningen beschikbaar stellen om de wachtlijst weg te werken. Ook daarna zal er grote behoefte blijven, want de vele Syriërs en Eritreeërs die er de afgelopen maanden bijkwamen krijgen snel een verblijfsstatus.

Afgelopen maanden hebben enkele woningcorporaties al onorthodoxe maatregelen genomen die Aedes als voorbeeld ziet van goede kortetermijnoplossingen. Zo krijgen honderd jonge Eritrese mannen met een verblijfsvergunning per 1 oktober 2015 tijdelijk een woning in een voormalig studentencomplex in Nijmegen. In drietallen worden de Eritreeërs verdeeld over demontabele woonunits.

De eerste asielzoekers uit azc Ter Apel komen aan in de Americahal, een evenementenhal en zalencentrum dat tijdelijk is omgebouwd voor de opvang van maximaal 400 vluchtelingen. Beeld ANP

Langetermijnoplossing.

Bij veel van dergelijke oplossingen stuiten corporaties op regels van gemeenten en het Rijk. Door de nieuwe Woningwet mogen corporaties bijvoorbeeld geen gebouwen van gemeenten meer beheren. En de 'verhuurdersheffing' die het Rijk corporaties oplegt, maakt het onaantrekkelijk om veel tijdelijke zelfstandige woningen neer te zetten. Terwijl gemeenten wettelijk verplicht zijn een zelfstandige woning, met eigen sleutel, keuken en toilet, aan te bieden. Calon: 'Dan moet dus óf die heffing eraf, óf we moeten afspreken dat een kamer met gedeelde keuken ook goed is.'

Zelfs de voor de hand liggende maatregel om een aantal alleenstaande vluchtelingen samen in één huurwoning onder te brengen, stuit op de nodige bureaucratie. Statushouders die samenwonen, worden gekort op hun uitkering en hebben vaak geen recht meer op huurtoeslag. Calon: 'Als die regel er niet zou zijn, konden we zulke groepjes ook iets duurdere huurwoningen aanbieden.'

De corporaties maken zich verder hard voor een langetermijnoplossing. 'Sinds 1994 hebben we al zo'n 200 duizend vluchtelingen aan een woning geholpen en die wonen hier bijna allemaal nog', zegt Calon. 'Deze mensen blijven dus onze huurders. Daar komt de komende jaren een groot aantal ouderen bij die een sociale huurwoning zoeken.' Met name in de Randstad moet er volgens Calon worden bijgebouwd. 'Maar het kabinet legt de corporaties nu een heffing op waardoor we dat amper kunnen.'

Minister Stef Blok (Wonen) gaat niet in op de specifieke aanpassingen die Aedes van hem en gemeenten vraagt. 'De belemmeringen zijn bij ons bekend en we nemen ze zeer serieus', zegt zijn woordvoerder. 'Voor 1 november stuurt de minister een brief naar de Tweede Kamer waarin hij daarop antwoord geeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden