Woningcorporatie mag geen bankiertje spelen

Woningcorporaties komen in opstand tegen het ministerie van VROM. Dat treedt hard op tegen sociale verhuurders die handig doen met geld....

'Het ministerie is onnavolgbaar', zegt Willem van Leeuwen, voorzitter van Aedes, de brancheorganisatie van woningcorporaties. Van Leeuwen is boos en verdrietig over de harde lijn van het ministerie van Volkshuisvesting (VROM). Dat eiste eind vorig jaar dat bijna negentig corporaties ongeoorloofde financiële transacties, zoals leningen en investeringen in het buitenland, zouden terugdraaien.

Te gek voor woorden, vindt de corporatie-voorman. 'VROM gaat ineens belegen regels star toepassen. Heel opmerkelijk, zeker omdat we net met het ministerie in gesprek zijn over nieuwe verhoudingen tussen corporaties, burgers en overheid.'

De ruzie tussen corporaties en het ministerie komt op een opmerkelijk moment, namelijk aan de vooravond van een cruciale periode voor de corporatiesector. Het ministerie wil geld zien van de in haar ogen te welvarende verhuurders. Die willen best de portemonnees trekken, mits zij de huren voor een deel van hun woningbezit mogen verhogen.

Deze voorgenomen overeenkomst staat onder zware druk. Veel huurders en politieke partijen zien helemaal niets in het vrijgeven van de huren. Op 20 januari worden de huurplannen opnieuw besproken in de Tweede Kamer.

Aedes denkt dat VROM publicitair gewin probeert te slaan uit de vermaningen. 'Ik kan de manier waarop VROM de publiciteit heeft gezocht niet waarderen', zegt Van Leeuwen. 'Bovendien mogen activiteiten waar VROM al lang van wist en toestemming voor heeft gegeven opeens niet meer.'

Ook een aantal op het matje geroepen corporatiebestuurders is woest op het ministerie. 'Welkom in het kafkaiaans omniversum', zegt Nico van der Horst van Woningstichting De Goede Woning uit Apeldoorn. Roelof Kuik van Woningstichting Kollumerland noemt de VROM-brief geneuzel en gezeur op de vierkante millimeter. De directeuren moeten zich verantwoorden over leningen aan welzijnsinitiatieven, zoals een stichting voor vrouwenopvang.

Het ministerie is onverbiddelijk. 'Sinds de affaire rond de leningen van de provincie Zuid-Holland aan het handelshuis Ceteco mogen corporaties niet meer bankieren, en dus geen leningen verstrekken. Daar zijn wij altijd tegen opgetreden. Wij volgen gewoon de regels en dat moeten corporaties ook doen', zegt een woorvoerster. 'Ceteco' kostte Zuid-Holland in 1999 tientallen miljoenen guldens, toen het bedrijf failliet ging.

In diezelfde provincie dreigt een vergelijkbare affaire, zij het op kleinere schaal, bij woningcorporatie Trias in Lisse. Daar is begin deze week een interim-manager aangesteld, omdat het ministerie en de toezichthouder vermoeden dat de directeur van de corporatie zich in riskante financiële avonturen heeft gestort. 'Het lijkt erop alsof Trias vol zit met leningen, ook vanuit het buitenland. Het vermoeden bestaat dat de directeur aan de slag is gegaan met financiële instrumenten,' zegt een direct betrokkene. 'Er wordt ook gekeken naar mogelijke zelfverrijking, en de betrokkenheid van malafide tussenpersonen.' Over drie weken verwacht het ministerie uitsluitsel te kunnen geven over de Trias-avonturen.

De Trias-affaire staat niet op zichzelf. In 2004 kwamen corporaties vaak in opspraak. Soms door onduidelijk optreden van het ministerie – dat bijvoorbeeld de leningen van een aantal Drentse corporaties aan een Hongaars project eerst goedkeurde en daarna afkeurde. Maar vaker door fraude, gesjoemel en misplaatst ondernemerschap.

Dieptepunt voor de sector was de veroordeling van een aantal personeelsleden van de Zwolse corporatie SZW in november 2004. De rechter veroordeelde de oud-directeur van SZW tot een forse celstraf wegens oplichting en belastingontduiking, in een dossier dat bolstaat met bouwfraude, bordeelbezoek en corruptie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden