Reportage Haarlemmermeer

Woningbouw in de Haarlemmermeer: Schiphol ligt altijd op de loer

Hoe groot de gemeente Haarlemmermeer in oppervlakte ook is en hoeveel ruimte er nog resteert, groot zijn ook de beperkingen om in dit deel van de Randstad de woningnood te lijf te gaan. 

Mark Rutte zaterdag voor de VVD op campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Hoofddorp. Beeld Jiri Buller

Het almaar groeiende luchtverkeer – Schiphol ligt op het grondgebied – maakt dat er in de vele kernen van de Haarlemmermeer grenzen zijn aan waar en hoe hoog er gebouwd kan worden.

Er woedt al jaren een juridische strijd met Schiphol en de KLM over de bouw van de woonwijk Schuilhoeve in Badhoevedorp-Zuid. De luchtvaartbranche ziet daar geen heil in vanwege de nabijheid van startbanen, Haarlemmermeer wil met woningbouw graag geld terugverdienen dat in de omlegging van de A9 is geïnvesteerd.

Voor een andere kern, Rijsenhout, gaat een vergelijkbaar verhaal op. Een dorp dat dringend behoefte heeft aan een (bouw-) impuls. Een plan voor de bouw van vierhonderd woningen ligt klaar, maar ook hier speelt (de hinder door) luchtverkeer weer op. Rijsenhout ligt onder aanvliegroutes en dat maakt dat alleen bescheiden woningbouw mogelijk is.

Krimpgebied in de Randstad

‘Schiphol is voor ons natuurlijk een belangrijke werkgever maar inderdaad beperkt de luchthaven de bouwmogelijkheden’, zegt Adam Elzakalai (VVD, Ruimtelijke Ordening). Het ergert hem weleens. ‘Rijsenhout is gewoon krimpgebied midden in de Randstad! Terwijl iedereen hier wil wonen. De jeugd trekt daar weg, voor ouderen is straks geen geschikte woning. We moeten nu eens een klap geven op dat bouwplan.’

Om nu te stellen dat woningbouw hét allesoverheersende thema is bij de raadsverkiezingen van woensdag is te veel gezegd, maar een rondgang langs plaatselijke politieke partijen leert dat de steeds maar oplopende wachttijd voor woningzoekenden zorgen baart. Haarlemmermeer duikt op in allerlei lijstjes (relatief minste aantal mensen in de bijstand, bijvoorbeeld) en nog vorige week scoorde de gemeente niet zo best in onderzoek van RTL naar de wachttijd voor toewijzing van een huurwoning.

Zo bezien zal de vlag wel uitgaan nu de gemeenteraad recent heeft ingestemd met het masterplan voor de ontwikkeling van een forse, voor de polder atypische woonwijk: Hyde Park. Een hoogstedelijke wijk (met de nadruk op hoog) waarvoor een zieltogend kantorengebied, Beukenhorst-West, moet wijken.

Hyde Park voorziet in de bouw van vierduizend woningen, voornamelijk appartementen, en moet het nu karakterloze gebied tussen het station en het centrum allure geven. Achter het ontwerp voor de wijk – een project van de ontwikkelaars Snippe en IC Netherlands – schuilen geen kleine jongens. Het masterplan komt van MVRDV van de bekende stedenbouwkundige Winy Maas.

Megalomaan

‘Megalomaan’ typeert de vereniging Maak Beukenhorst Mooi het ambitieuze bouwplan dat volgens deze vereniging van omwonenden, ondanks de instemming door de gemeenteraad, nog lang geen gelopen koers is. Wanneer volgend jaar fase één aanbreekt van de bouw grijpt de vereniging alle juridische middelen aan om gedaan te krijgen dat het plan wordt aangepast.

‘De politieke frame is dat wij nu slechteriken zijn, want wij zijn zogenaamd tegen woningbouw’, zegt Tim van de Poppe, voorzitter van de vereniging en zelf kandidaat-raadslid voor de lokale partij CDVP. ‘Natuurlijk zijn wij niet tegen woningbouw, wij weten ook wel dat er behoefte aan woningen is. Maar deze massaliteit slaat nergens op.’

Margret Bodegom van de vereniging van omwonenden kraakt het ‘participatieproces’ dat aan de besluitvorming is voorafgegaan. ‘Eerst praat je inderdaad als buurtbewoner overal over mee. Dan plots, als de participatie officieel is beëindigd, komen ze aanzetten met een hele andere maquette dan die wij hebben gezien. Met complexen van veertien hoog aan de randen van de wijk.’

Projectwethouder Adam Elzakalai ligt niet wakker van de in zijn ogen bescheiden weerstand. ‘Dit is een uniek project. Qua intensiteit misschien te vergelijken met de Zuidas in Amsterdam. Haarlemmermeer wordt getypeerd met veel grondgebonden woningbouw. Twee auto’s voor de deur, dat werk. We hebben hier genoeg uitleglocaties en dit plan voorziet juist in woningen waar dringend behoefte aan is.’

Vierduizend inschrijvingen

Nu al zijn er vierduizend inschrijvingen op het plan, verzekert de wethouder. ‘80 procent vanuit onze eigen gemeente. De echte marketingcampagne moet nog beginnen. Dat geeft wel iets aan. 20 procent van de woningen wordt sociale huur. Daar is ook grote behoefte aan.’

Hyde Park krijgt een extreem lage parkeernorm waarbij toekomstige bewoners worden aangezet tot (al dan niet verplicht) autodelen. Elzakalai: ‘Je woont straks boven op een ov-knooppunt. Station voor de deur, veel bussen.’ De vereniging Maak Beukenhorst Mooi vertrouwt die nobele bedoelingen niet. Bodegom: ‘Er is nu al een groot parkeerprobleem. Nu komt er een soort Manhattan bij en denk je nu echt dat die mensen alleen maar het openbaar vervoer gaan gebruiken?’

Uitgestelde gemeenteraadsverkiezingen

Woensdag vinden in twaalf, nieuw te vormen gemeenten verkiezingen plaats voor de gemeenteraad. Een uitvloeisel van herindelingen die eerder dit jaar door het parlement zijn bekrachtigd. Officieel gaan die 1 januari 2019 in, de stemgerechtigde inwoners bepalen woensdag wie er in de raad komt. Nederland telt nu nog 380 gemeenten, straks zijn dat er 355. Bij de herindelingen zijn 37 gemeenten betrokken die dus tot twaalf worden teruggebracht. Daaronder ook een aantal grote zoals Groningen (straks 230 duizend inwoners, nu Haren en Ten Boer erbij komen) en Haarlemmermeer (155 duizend inwoners, Spaarnwoude en Haarlemmerliede komen erbij). Per 1 januari ontstaan ook gemeenten met een nieuwe naam. Bijvoorbeeld Hoeksche Waard (Binnenmaas, Cromstrijen, Korendijk, Oud-Beijerland en Strijen) en West Betuwe (Geldermalsen, Lingewaal en Neerijnen). Bewoners van al deze gemeenten konden bij de reguliere verkiezingen van 21 maart alleen een stem uitbrengen voor het referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De ervaring leert dat separate verkiezingen veel minder kiezers trekken dan de reguliere. In maart kwam 55,4 procent van de kiezers op, nu wordt in veel van de twaalf gemeenten rekening gehouden met een opkomst van hooguit 30 procent. Om meer kiezers te trekken worden landelijke kopstukken in de campagne ingezet. Premier Mark Rutte was zaterdag in Haarlemmermeer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden