Wonen in internet

Als de katten eten, klikt een camera. Wie aanbelt wordt gefotografeerd. Telefoon gesprek ken, afval, het openen van de koelkastdeur, alles wordt vastgelegd en op internet gezet....

Belletje trekken is er bij Alex van Es niet bij. Aanbellen wel, maar ongezien wegkomen niet. Zodra het knopje wordt beroerd, staat de dader in vol ornaat op internet. Een camera in de voortuin is aangesloten op het web.

Geen beweging in het Apeldoornse huis of zij wordt geregistreerd op Icepick.com. Als de katten eten, klikt een digitale camera. Op het net staat te lezen wanneer de stortbak op de wc doorspoelde, het aantal seconden dat het water liep en hoe warm of koud het was in het kamertje. Telefoongesprekken, afval, temperaturen, het openen van de koelkastdeur of het aantal kilometers op de hardloopband, alles wordt vastgelegd. En verwerkt tot diagrammen. Pizza's, nasi en bevroren aardbeien, wat de magnetron ingaat staat op het net. En de bezoeker die niets wil missen van wat wordt ontdooid en verhit, 'abonneert' zich op de magnetron. Hij ontvangt voortaan elke opname direct per e-mail.

Van Es' project is de hobby voorbij. Het is passie, zegt hij zelf. Zijn liefde voor technologie maakt dat de 28-jarige Van Es aan de slag gaat met cams, kabels en sensoren zodra hij thuiskomt van zijn werk. Hij is applicatiebeheerder bij de gemeente Apeldoorn.

Dagelijks bezoeken zo'n drieduizend mensen de Icepick-site, maar Van Es' experiment wordt niet door iedereen even goed begrepen. Zo zijn er voyeurs die verwachten pikante beelden van Alex en zijn vriendin Karen te zien - waarvoor zet je anders tien camera's in je huis? Anderen kijken op van de overdaad aan triviale feitjes. Van Es: 'Mensen vinden het wel geinig, zo'n jongen die op het net zet dat hij een blik Whiskas weggooit en hoe lang de deur van de koelkast openstaat. Maar ze zien niet dat er zakelijke toepassingen achter zitten. Ik experimenteer met wat in de toekomst mogelijk is. Natuurlijk gaat niet iedereen zijn gegevens op internet zetten. Waar het om draait is dat alles digitaal wordt vastgelegd.'

Het is niet eens de techniek waarop Van Es kickt. Het gaat hem om de verbinding tussen verschillende apparaten en computers, en de koppeling met internet. Van Es ziet het al voor zich: 'Ik haal een lege fles cola langs de barcode-scanner. Dat wordt geregistreerd bij Albert Heijn, die bijhoudt wanneer ik door mijn voorraad heen raak. Zij kunnen zorgen dat de cola wordt aangevuld. En komt de cola in de aanbieding, dan piept mijn gsm.'

Op de zaken vooruitlopend registreren Van Es en zijn vriendin alles wat ze verbruiken. De krant gaat dan wel niet in de prullenbak, de batterijen ook niet, maar ze worden evengoed langs een barcodescanner gehaald. Wat de bezoekers van de internetsite steeds weer aanzet tot commentaar. Zoals laatst, toen van Es in een radioprogramma zat en iemand informeerde naar zijn darmen. De avond tevoren had hij tientallen keren de wc doorgespoeld. En een pakje Norit weggegooid. 'Dan weet iemand wel wat zich heeft afgespeeld', zegt Van Es. Nog zoiets, vertelt hij, is maandverband. 'Je vraagt je af: moeten we dat scannen? Wordt bij ons gewoon gescand.'

Twee jaar geleden installeerde Van Es de eerste webcam toen zijn kat Blackie jongen wierp. Sindsdien raakte het huis hoe langer hoe meer aangesloten op het net. Zijn twee-onder-één-kap woning in een Apeldoornse volksbuurt is hij intussen 'het huis van de toekomst' gaan noemen. Aanvankelijk maakte Van Es zijn site voor de ware freak: iemand die benieuwd is naar de gebruikte technologie, die zich afvraagt hoe het in elkaar zit. Maar onverwacht diende zich een groter publiek aan. De hype rondom Big Brother zette het Icepick-huis in een ander daglicht. Ineens deed Van Es in het echt wat het populaire tv-programma kunstmatig creëerde.

Tot grote schrik van de applicatiebeheerder. Tv-ploegen uit allerlei landen denderden door zijn huis. De visite bleek ook nogal eens teleurgesteld. Als ze geen glimmend, sciencefiction-achtig huis verwachtten, meenden ze wel dat de vloer zou zijn bezaaid met kabels.

Terwijl het Van Es er juist om te doen is de technologie zo aan te slui ten dat je er niks van merkt. Hij verstopt draden in een kabelgoot, plant dennen rondom de groengeverfde camera in zijn voortuin en experimenteert volop met draadloze verbindingen. Hij wil zelfs een computersysteem ontwerpen waarnaar hij geen omkijken heeft. 'De computer checkt om de zo veel minuten het hele systeem. Als er iets mis is, probeert hij het zelf te verhelpen. Pas als dat niet lukt, krijg ik een e-mail met wat eraan schort.' Onmisbaar voor de toekomst, verzekert van Es. 'Want niet iedere bejaarde weet hoe de apparaten werken.'

Nu al hebben ouden van dagen baat bij informatietechnologie. Uit de lokale krant vernam Van Es dat in aanleunwoningen wordt geregistreerd wanneer de bewoner de wc doortrekt. Als dat 24 uur uitblijft, wordt alarm geslagen.

Een masterplan voor het Icepick-huis is er niet. Van Es knutselt erop los en merkt gaandeweg wat werkt en wat niet. Van technisch Lego bouwde hij een robot op wielen met een digitale camera erin. Die reed door het huis en zond beelden naar de website. Het apparaat bleek een ramp, want niet draadloos. Dat de robot werd bestuurd door bezoekers op internet maakte het nog erger. 'Zaten we rustig op de bank, zoefde de robot door de kamer. 'sNachts moest ik hem vanwege de herrie wel uitzetten, maar daarop kwamen meteen boze reacties.'

Van Es bouwde de mobiele webcam nadat hij las over nasa-ingenieurs, die hun ontwerpen eerst in Lego uitvoeren. Technisch Lego had hij nog. Hij was nog geen 10 toen hij bouwde aan een computergestuurde speelgoedauto. Op zijn 11de groef hij een kabel onder het gazon van zijn ouders door, naar de brievenbus aan de straatzijde, en sloot zijn computer aan op een schakelaar in de brievenbus. Zodra de post op de knop drukte, meldde een stem uit Van Es' Commodore64 dat de postbode was geweest.

In zijn nieuwste toepassing kan de Icepick-bezoeker zich weer doen gelden. In de woonkamer komt een lichtkrant te hangen. De bezoekers van de site kunnen een tekst e-mailen, die meteen verschijnt op de lichtkrant. Ook breaking news van cnn moet direct te zien zijn op het bord. Van Es schrijft zelf het programmaatje dat de digitale computerinformatie vertaalt naar de lichtkrant. 'Je kunt een lichtkrant van duizenden guldens kopen die zo is aan te sluiten op de computer. Maar ik koop gewoon zo'n bak van 400 gulden en zoek het liever zelf uit.'

Van Es deed zo veel ervaring op met digitale registraties, dat de makers van het Duitse Big Brother-programma hem inhuurden om toepassingen aan te sluiten. Zo kunnen de bb-bewoners in Keulen alleen douchen met muntjes en de programmamakers wilden vastleggen hoe veel munten werden gebruikt. In de loop van het programma werd het douchewater steeds kouder. Om te meten hoevéél kouder, installeerde Van Es een thermometer en koppelde die aan internet. Ook in de sauna zette hij meetapparatuur. Allemaal maatwerk, zegt Van Es. 'Je moet er zeker van zijn dat zo'n kabel niet wegsmelt.'

Zijn vrienden zeggen hem dat hij zijn ideeën te gelde moet maken. Dat hij een eigen zaak moet beginnen. Maar van Es hoeft niet zo nodig. 'Daarvoor moet je een commercieel talent hebben. Dat heb ik niet. Ik ben niet zakelijk, ik ben een computernerd. Dus dat wordt nooit wat.' En samenwerken met iemand die dat zakeninstinct wel heeft? 'Nee hoor. Ik ben niet van plan de zekerheden die we nu hebben op te geven. Stel je voor dat het niet lukt. Dan ben je werkloos en heb je schulden. Ik verzin veel liever in huis weer iets nieuws.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden