Wonderkind met afkeer van conventies

De Amerikaanse trombonist en compinist Bob Brookmeyer is op 81-jarige leeftijd overleden. Als puber verdiende hij al de kost als arrangeur.

Ventieltrombonist, componist, pianist, leraar, arrangeur: de vrijdag op 81-jarige leeftijd overleden jazzmusicus Bob Brookmeyer droeg vele petten, 'but I don't have a swollen head, so they all fit nicely'. Verwaand was hij inderdaad niet, maar wel een van de meest eigenzinnige en unieke muzikale persoonlijkheden van de afgelopen zestig jaar.


Het is passend dat Brookmeyer geboren is in Kansas City, want de naar die stad genoemde jazzstijl, bij uitstek vertegenwoordigd door Count Basie, bleef een basisingrediënt van zijn eigen werk: ontspannen swing in vieren, melodieuze improvisatie ingebed in hechte ensembles. Voor verfijning en complexiteit liet hij zich vooral inspireren door impressionistische en modernistische klassieke componisten, zodat hij de grootste erfgenaam werd van Gil Evans' orkestrale jazz. Op zijn beurt beïnvloedde of onderwees hij orkestleiders als Maria Schneider, John Hollenbeck en Jim McNeely.


Brookmeyer was een wonderkind dat al op zijn 14de de kost verdiende als arrangeur, maar in het begin van zijn carrière, in de jaren vijftig, vergaarde hij de meeste bekendheid als instrumentalist: bij Stan Getz, in het pianoloze kwartet van Gerry Mulligan (als opvolger van Chet Baker) en in kwintetten die hij leidde met Zoot Sims en Clark Terry. Met de zeldzame ventieltrombone drapeerde hij lange, gracieuze melodielijnen over de akkoorden heen, improvisaties met de samenhang van een compositie, in de geest van zijn idool Lester Young.


Vanaf de jaren zestig begon hij steeds meer te schrijven, zoals voor het Thad Jones - Mel Lewis Jazz Orchestra. Voor hen creëerde hij ABC Blues, een twaalftoonsthema op een bluesschema. Een vroeg voorbeeld van zijn afkeer van conventies, 'rituals' zoals hij ze noemde, die hem er ook toe aanzette de ruimte voor solisten in te perken, opdat hun variaties natuurlijk voortvloeiden uit het materiaal. Dat deed hij vooral met zijn New Art Orchestra, eind jaren negentig opgericht in Duitsland: hij verbleef lange tijd in Europa, en gaf les in Rotterdam en Keulen, waar de Nederlandse componist-pianist Martin Fondse een van zijn leerlingen was.


De trompettisten Eric Vloeimans en Angelo Verploegen werkten ook geregeld met hem samen. Zijn laatste opgenomen werk is Standards (ArtistShare), met het New Art Orchestra en zangeres Fay Claassen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden