Wonderbaarlijk snelle toetreding tot het elitegezelschap

Als de armzalige winnaar van een fascinerend duel heeft het Nederlands elftal zich, eerder dan voor mogelijk werd gehouden, geplaatst voor de tweede ronde van het WK....

Paul Onkenhout

Met strijdlust als laatste en enige wapen hield Nederland de sterke opponent uit Afrika in Stuttgart onder de duim. Het gevolg was een bijna wonderbaarlijk snelle entree in het gezelschap van de beste zestien teams van het WK.

Het angstzweet droogde daardoor snel op. De fortuinlijke winst werd uitbundig gevierd door een ploeg die na rust de ene na de andere paniekaanval te verduren kreeg. Hoe Oranje op de been bleef, is moeilijk na te vertellen. Met veel geluk, dat in elk geval, en met de saamhorigheid die bondscoach Van Basten zo graag ziet.

De zogenoemde ‘groep des doods’ heeft alleen in de eerste twee speelronden de naam eer aan gedaan. Servië-Montenegro en Ivoorkust werden gisteren uitgeschakeld. Het belang van de wedstrijd tussen Nederland en Argentinië, woensdag in Frankfurt, heeft daardoor grotendeels aan aanzien en spanning verloren.

Slechts de eerste plaats in groep C staat in Frankfurt nog op het spel. Bij winst is in Leipzig op 24 juni de nummer twee uit groep D de tegenstander, vermoedelijk Mexico of Portugal. Bij een gelijkspel of een nederlaag treft Oranje in Neurenberg de winnaar van groep D, op 25 juni.

Niet eerder plaatste Nederland zich bij een WK één wedstrijd voor het einde van de groepsfase al voor de tweede ronde. In 1974, 1978, 1994 en 1998 kwam het steeds op het laatste duel aan. In dat opzicht heeft het door Van Basten gerenoveerde, redelijk onervaren elftal een opvallende stap gemaakt.

Maar de manier waarop Ivoorkust werd verslagen, was minder indrukwekkend. Slecht een enkeling kon zich meten met de Afrikaanse tegenstander die in bijna alle opzichten de meerdere was, maar werd gehinderd door een ernstig gebrek aan doeltreffendheid. Dat had Ivoorkust ook in het eerste duel, met Argentinië, al parten gespeeld.

De (vermeende) magie van Van Basten is nog niet uitgewerkt, bleek in het Daimler-stadion, waar Oranje overeind bleef, maar kraakte in zijn voegen. De zege kwam bij de verkeerde ploeg terecht. Ivoorkust had alle reden zich te beklagen, maar deed uiteindelijk toch vooral zichzelf tekort.

Het Nederlands elftal stortte in de tweede helft volledig in, zozeer zelfs dat Van Basten met een noodsprong het systeem rigoureus aanpaste. Hij veranderde de tactiek en probeerde in het laatste kwartier met vier in plaats van drie middenvelders een muur op te bouwen. De wijziging kostte (opnieuw) Van Nistelrooij zijn plaats in het elftal.

Opvallend was ditmaal de broze staat van de verdediging. Ivoorkust rafelde de laatste linie voortdurend uiteen. Alleen Ooijer, doelman Van der Sar en, na rust, invaller Boulahrouz bleven overeind.

Er waren verzachtende omstandigheden, het weifelende spel en het vele balverlies van de middenvelders vooral, maar het fundament onder de ploeg was allesbehalve degelijk. De backs Van Bronckhorst en Heitinga grepen schuchter, en daardoor onvoldoende adequaat in en in het centrum werd Mathijsen gepijnigd door Drogba, de spits van Chelsea die de aanval van Ivoorkust even fanatiek als behendig leidde.

In de reeks duels die naar Duitsland leidden, had het Nederlandse elftal vooral van een hechte defensie geprofiteerd. Met slechts drie tegendoelpunten plaatste het zich, schijnbaar moeiteloos, voor het WK.

Maar de betekenis van die prestatie werd gisteren in Stuttgart zwaar gerelativeerd, ondanks de wonderbaarlijke ontsnapping. Het kan echter nog erger, bleek eerder op de dag toen Servië, dat zich met één tegendoelpunt kwalificeerde voor de eindronde, met 6-0 van Argentinië verloor.

Het doelpunt van Bakary Koné in de 38ste minuut maakte een einde aan een serie van Oranje die 1014 minuten omvatte. In die periode werd Van der Sar in officiële duels niet eenmaal gepasseerd. Gisteravond bleef de schade, vreemd genoeg gezien het spelbeeld, beperkt. Maar de lessen van Ivoorkust waren niet mis te verstaan.

De eerste les is dat Nederland, nog steeds, in grote mate afhankelijk is van de bevliegingen van een van de aanvallers. De tweede is dat een driemans middenveld met Van Bommel, Sneijder en Cocu tegen een sterke tegenstander onherroepelijk in de problemen komt.

Wat dat betreft komt het uiterst gelegen dat de spanning rond de wedstrijd tegen de tweevoudige wereldkampioen Argentinië bijna volledig is geweken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden