Wolf is bang van oma's en vindt geitjes ronduit vies

Tien miljoen jaar al schuimt de wolf in onveranderde vorm over de aarde, maar wennen doet het nooit. Eén enkel exemplaar laat zich anno 2000 zien in Zeeuws-Vlaanderen, en er breekt paniek uit....

Dankzij video-opnames staat het vast: voor het eerst in ruim honderd jaar loopt er weer een canis lupus door Nederland. Het voorlaatste exemplaar werd in 1897 waargenomen in het Brabantse Heeze. Zes jaar eerder, in Helvoirt, werd de laatste Nederlandse wolf afgeschoten. Want dat is al eeuwen de menselijke reactie bij het zien van een wolf: om zeep helpen. De wolf volgens Drs. P. (in: Dodenrit): De donkere gedaanten zijn bijzonder vlug ter been/ Ze lopen op vier poten, en ze kijken heel gemeen/Ze hebben grote tanden, dat is duidelijk te zien/Het zijn waarschijnlijk wolven, en kwaadaardig bovendien.

Theo van Hilst is oprichter van de Stichting Wolvenopvang Nederland in Den Hout, waar wolven worden opgevangen die ooit als huisdier werden gehouden - tot de eigenaar erachter kwam dat dat geen goed idee was. Van Hilst wordt erg verdrietig van alle vooroordelen. Want als de wolf iets níet is, dan is het wel kwaadaardig of gemeen. Sterk, intelligent, sociaal en een overlever: zeker. Maar tevens doodsbang voor de mens.

Bioloog J. Wensing van Burgers Zoo in Arnhem denkt er precies eender over. Schitterend dier, de wolf, maar ook een 'bangert', een zenuwenlijder die er bij het zien van een mens het liefst zo snel mogelijk tussenuit knijpt of zo nerveus wordt dat-ie last krijgt van 'angstdiarree'.

Volgens Van Hilst stond de wolf er bij de Romeinen nog goed op. Romulus en Remus werden gevoed door een wolvin en putten juist uit die opvoeding de kracht en de intelligentie om Rome uit de grond te stampen.

Maar in de middeleeuwen ging het mis. Europa werd voller, de veeteelt intensiever en de wolf ontpopte zich als een concurrent van schapenhouders en jagers. Bovendien, zegt Van Hilst, de mens was toen nog klein (1.50 meter) en de wolf dus relatief groot (schofthoogte tachtig centimeter), en dat veroorzaakte angst in de directe confrontatie. De kerk speelde op die angst in. In de mythe van Franciscus van Assisi stond de wolf voor Satan. En dat staat hij feitelijk nog steeds.

Van Hilst: 'Ieder kind krijgt het verhaal van Roodkapje te horen en wordt nog steeds bang gemaakt voor wolven.' Vandaar dat hij ook wel spreekt van het 'Roodkapje-syndroom' als het om de vooroordelen jegens de wolf gaat.

Terwijl de oma van Roodkapje toch nooit slachtoffer kan zijn geworden van diens eetlust. Wensing: 'De mens staat niet op het menu van de wolf. In de wetenschappelijk bewezen aanvallen van een wolf op een mens, was er steeds sprake van een hondsdol exemplaar.' De wolf lust overigens ook geen geiten, hetgeen het verhaal van de Wolf en de Zeven Geitjes eveneens totaal ongeloofwaardig maakt.

Van Hilst: 'Die wolf in Zeeuws-Vlaanderen is waarschijnlijk een ontsnapt exemplaar. Al is het ook niet helemaal uitgesloten dat het een wilde wolf is. Wolven kunnen in één week vijftienhonderd kilometer afleggen. Het dier rukt dank zij braaklegging van landbouwgebied en milieumaatregelen weer op richting het noorden, wilde exemplaren zijn al gesignaleerd in Noord-Frankrijk.'

En dus, vindt Van Hilst, zouden de scherpschutters van Hulst de enige wolf van Nederland met rust moeten laten: komen er misschien wel meer. Wensing: 'Dat dier heeft geen soortgenoten om zich heen. Die voelt zich allerbelazerdst.' Maar Van Hilst beseft dat voor een vrije wolf de geesten nog niet rijp zijn. 'We moeten hem snel vangen, anders wordt hij zonder meer afgemaakt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden