Woekerpolisklanten vs. Reaal: uiteindelijk zijn we allemaal gedupeerden

Toine Heijmans in Alkmaar

Waarom Reaal geen schuld bekent.

Met mijn woekerpolis gaat het goed. Die staat nu eindelijk terecht, na een aanloop van drie jaar. Voor het eerst ben ik partij in een rechtszaak, al is het met duizenden tegelijk in een massaclaim.

Een beetje beschaamd toch meng ik me in het gerechtsgebouw onder een handvol gedupeerden - zo heten wij, figuranten van Willem Elsschot. Ik ben opgelicht, edelachtbare, dat is het verhaal. Van elke euro die ik stort in mijn MegaLijfrentePlan houdt de verzekeraar vierenveertig cent aan kosten in - daar valt niet tegenop te beleggen. En dat is me nooit verteld.

Hou eens op over die woekerpolis, hoor ik, wees een kerel en neem je verlies. 'Boorman bedriegt', zei Elsschot, 'omdat de mensen hem daartoe in de gelegenheid stellen'. Maar mijn verlies is winst voor het bedrijf dat een miljoen woekerpolissen verkocht; een verzekeraar die telkens van naam en eigenaar wisselt en nu Vivat heet, of SRLEV NV, voorheen Reaal. Dit is een erezaak. Daarom ben ik hier, edelachtbare.

Geld is geld. Wat mij intrigeert is de vraag waarom Reaal geen sorry zegt, een prima methode om van het gelazer af te zijn. Dat doe ik thuis ook.

Maar Reaal hijst zich in het harnas en brengt drie toga's ten tonele: afgetrainde gezichten in volle concentratie, wielrenners aan de kop van de koers. Ze spelen elkaar gele plaknotities toe met belangrijke details. Het zijn toplui van De Brauw, met een kantoor op de Zuidas dat 'The Rock' heet en natuurstenen vloeren heeft van een paar hectare.

De advocaten heten Horeman, De Bie Leuveling Tjeenk en De Monchy. Leer mij Elsschot kennen. Ze zijn partner of senior associate; De Bie Leuveling Tjeenk is bijzonder hoogleraar bovendien en vertegenwoordigt ook de NAM in zijn strijd tegen de boze Groningers, en Shell in zijn strijd tegen boze Nigerianen.

De tegenpartij: toplui van De Brauw.

Mijn advocaat heet J.B. Maliepaard en is wat joyeuzer. Maar hij heeft het gelijk aan zijn kant. Wij gedupeerden zijn 'onjuist, onvolledig en/of onduidelijk voorgelicht'. Volgen het 'crashrisico', het 'fata morgana effect', het 'hefboomeffect', het 'inteereffect' en het verschil tussen meetkundige en rekenkundige gemiddelden. Art. 8 lid 3 sub F. Maar hou de basis vast, edelachtbare: 44 cent van elke euro.

Het was een goede week voor de Vereniging Woekerpolis, die de massazaak voert. Een schikking met Allianz, de eerste verzekeraar die sorry zegt, een draai om de oren voor Aegon van de Haagse rechtbank en een nederlaag voor Nationale Nederlanden. De kansen keren. Dat geeft vleugels aan voorzitter Ab Flipse, die zelf ooit 'topverkoper' was van Reaal tot hij erachter kwam 'dat er geen drol in de pot zat', en aan meester in de massaclaims Stef Smit, met zijn engelengeduld.

Jeroen Dijsselbloem had ook een woekerpolis. 'Laatst heb ik mij laten uitbetalen', zei hij vorig jaar, 'afgerekend met de fiscus bleef er niets van over'. De minister van Financiën, net als ik een gedupeerde. 'In de sector kan wel individueel gezegd worden: ik heb niets fout gedaan. Maar er is iets fout gegaan. Dit soort dossiers zo snel mogelijk en ruimhartig achter ons laten is de enige weg om vertrouwen te herstellen.'

Onze advocaat Maliepaard en voorzitter Flipse.

Dan lanceert Horeman ter zitting een schitterend neologisme: 'indirecte transparantie'. Wat mij niet is verteld, van die 44 procent aan kosten, had ik indirect kunnen weten. En verder: 'alle kosten stonden vermeld in de voorwaarden', 'ze stonden er gewoon in'. Bij mij niet. Maar Horeman persisteert.

Boorman in Lijmen/Het Been: 'De mensen bepraten en dan doen tekenen. En als zij getekend hebben, krijgen zij het ook werkelijk thuis.'

Tijdens de schorsing zie ik kans Gijs Molkenboer te spreken, de vriendelijke Head Insurance Law & Litigation van Reaal. Hij kan mijn vraag niet beantwoorden, maar er is wel een persvoorlichter meegekomen, Hidde Kuik, die heeft een statement. Het statement is: 'over de inhoud van de rechtszaak kunnen we geen uitspraken doen'.

Dat is mijn vraag niet, zeg ik. Mijn vraag is waarom Reaal zo geharnast blijft. 'Goeie vraag toch', zeg ik tegen Hidde. 'Ja, een goeie vraag.'

Stef Smit, met engelengeduld en dossiers.

Elk klassiek rechtbankverslag eindigt met een datum: uitspraak 27 september. Maar Horeman heeft nog een praktisch punt: of de rechter zijn vonnis 'nabeurs' publiek wil maken, want het is 'koersgevoelig'. 'Dan kunnen de markten worden voorbereid.'

Zo krijg ik, in een vlaag van indirecte transparantie, toch nog antwoord op mijn vraag. Reaal is voor een euro gekocht door de Chinese Anbang Insurance Group en dat gaat matig. Sinds topman Wu Xiaohui is gearresteerd voor mogelijke marktmanipulatie daalt de obligatiekoers zorgwekkend.

Uiteindelijk zijn we allemaal gedupeerd.

t.heijmans@ volkskrant.nl

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.