Woede over celstraf voor Belarussische journalisten die over politiegeweld berichtten

Een ‘schaamtevolle aanval op de media’. Zo noemt de Europese Unie de veroordeling van twee Belarussische journalisten tot twee jaar celstraf wegens het verstoren van de openbare orde. In werkelijkheid deden ze verslag van een rouwbijeenkomst voor een demonstrant die omkwam door politiegeweld.

Daria Tsjoeltsova (links) en Katerina Bachvalova in een kooi tijdens de zitting. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja twitterde over hun glimlach. Beeld EPA
Daria Tsjoeltsova (links) en Katerina Bachvalova in een kooi tijdens de zitting. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja twitterde over hun glimlach.Beeld EPA

De 27-jarige Katerina Bachvalova en de 23-jarige Daria Tsjoeltsova, die tijdens hun zitting moesten plaatsnemen in een kooi, werken beiden voor Belsat, een Belarussisch medium dat opereert vanuit Polen en de afgelopen maanden veelvuldig verslag deed van de protesten tegen president Aleksandr Loekasjenko. De twee vrouwen werden afgelopen november opgepakt nadat zij hadden gefilmd hoe de politie tientallen demonstranten arresteerde. De rechter oordeelde donderdag dat de protesten die aan die arrestaties voorafgingen, door de journalisten zelf waren opgezet. Bachvalova en Tsoeltsova zeggen onschuldig te zijn en noemen de uitspraak absurd en politiek gedreven.

‘De EU veroordeelt deze uitspraak ten zeerste en roept op tot een ongedaanmaking van het vonnis’, twitterde EU-woordvoerder voor Buitenlandse Zaken Peter Stano. ‘We vragen de Belarussische autoriteiten fundamentele vrijheden te blijven respecteren en niet langer journalisten aan te vallen.’

Belarus heeft sinds de omstreden presidentsverkiezingen van 9 augustus vrijwel wekelijks te maken met protesten. President Loekasjenko, die al sinds 1994 aan de macht is, riep zichzelf uit tot winnaar omdat hij volgens hem ruim 80 procent van de stemmen had behaald. Zijn tegenstanders waren ervan overtuigd dat oppositieleider Svetlana Tichanovskaja de rechtmatige winnaar was.

Die mening werd gedeeld door een groot aantal landen, waaronder de leden van de Europese Unie en de Verenigde Staten, die de 66-jarige Loekasjenko sindsdien weigeren te erkennen als de rechtmatig leider van Belarus. Zij beschuldigden hem van verkiezingsfraude.

30 duizend arrestaties

Dankzij onder meer steun van bondgenoot Rusland bleef Loekasjenko echter zitten waar hij zat, en sloeg de vele demonstraties die sindsdien uitbraken met bruut geweld uiteen. Hij liet naar schatting 30 duizend mensen arresteren, zorgde ervoor dat oppositieleider Tichanovskaja naar Litouwen moest vluchten en pakt ook journalisten en mensenrechtenactivisten bijzonder hard aan.

In zes maanden tijd werden zo’n vierhonderd journalisten opgepakt en zeker tien van hen hangt een gevangenisstraf boven het hoofd. Amnesty International noemde die golf van repressie al een ‘centraal georganiseerde en doelgerichte poging om de onafhankelijke media in het land te decimeren’. Vrijdag staat nog een journalist voor de rechter.

Voordat het vonnis donderdag in Minsk werd uitgesproken, zei de 27-jarige Bachvalova te zullen blijven vechten voor een ‘Belarus zonder politieke repressie’ en eiste ze de vrijlating van alle politieke gevangenen in het land. Veel internationale journalistenorganisaties noemden de veroordeling ‘absurd’ en vanuit Litouwen twitterde oppositieleider Tichanovskaja dat ze trots was op de twee. ‘Kijk naar Daria en Katerina', schreef ze. ‘Sterk en met een glimlach terwijl ze vanachter de tralies afscheid nemen van hun dierbaren. Loekasjenko zal ons nooit breken.’

Lees ook:

Het is tijd het muilkorven van de media een halt toe te roepen, ook in Europa, schrijft Arnout Brouwers in het hoofdredactioneel commentaar van de Volkskrant.

Als advocaat Siarhej Zikratski, advocaat van de twee veroordeelde journalisten, zijn cliënten spreekt, dan begint hij zelden over hun aanstaande rechtszaken. ‘Ik vraag eerst of ze in levensgevaar verkeren en of ze geslagen zijn in de gevangenis. Vaak hebben ze dagenlang in het donker gezeten.’

De Belarussische autoriteiten zijn van plan speciale interneringskampen te bouwen voor politieke gevangenen. Dat blijkt volgens een groep gedeserteerde veiligheidsagenten uit een gelekte audio-opname van de onderminister van Binnenlandse Zaken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden