Woede en verdriet in Moskou na moord Listjev

De moord op de populaire en gerespecteerde tv-journalist Vladislav Listjev heeft de Russen diep geschokt. Moskou was donderdag in de greep van woede en verdiet....

AFP, Reuter, AP

MOSKOU

Alle Russische radio- en tv-stations pasten hun uitzendingen aan en brachten slechts nieuwsprogramma's. Ostankino zelf zond donderdagochtend niet uit; op het scherm was een foto van Vladislav Listjev te zien met daaronder de woorden: 'hij is gedood'.

Listjev werd woensdagavond tegen negen uur door onbekenden doodgeschoten voor de deur van zijn flat in Moskou. Hij werd in het hoofd en een van zijn armen geraakt en stierf ter plekke. Hoewel het precieze motief voor de moord nog niet duidelijk is, wordt er in alle commentaren vanuit gegaan dat de mafia hier aan het werk was.

De moord op Listjev versterkt bij de Russische bevolking het toch al sterk levende gevoel dat de mafia ongestraft kan doen wat ze wil. Een aanzienlijk deel van het Moskouse zakenleven wordt door mafiosi beheerst, terwijl de georganiseerde misdaad ook connecties met de politiek heeft.

In oktober vorig jaar werd in Moskou de verslaggever Dmitri Cholodov vermoord, toen hij op het punt stond onthullingen te doen over corruptie in het leger. Drie leden van het Russische parlement vonden het afgelopen jaar een gewelddadige dood. De moordenaars van Cholodov zijn niet opgespoord. Bij het zoeken naar een motief voor de moord op Listjev wordt ook verband gelegd met de beoogde verandering van de structuur van Ostankino. Dit tv-station, het grootste in Rusland, zou per 1 april deels worden geprivatiseerd. Verschillende commerciële en financiële groepen proberen greep op het station te krijgen. Ook had de zender-directie aangekondigd in de toekomst alleen nog advertenties te willen uitzenden als die aan regels werden gebonden.

De president van Ostankino, Alexandr Jakovlev, destijds een van de grondleggers van Gorbatsjovs perestrojka, sprak van een politieke moord. 'We liepen kennelijk iemand voor de voeten' aldus Jakovlev. 'Als je kijkt naar de lijst van degenen die de laatste tijd zijn vermoord, zijn het allen aanhangers van de vrijheid en van hervormingen.'

Een collega van Jakovlev, de directeur van het tweede kanaal, Oleg Poptsov, zei op een persconferentie: 'Na deze misdaad moeten we ons de vraag stellen wie dit land regeert'.

President Jeltsin begaf zich donderdag naar Ostankino om zijn medeleven te betuigen. Hij maakte de indruk te zijn aangeslagen door de moord. In een geïmproviseerde toespraak van tien minuten zei Jeltsin: 'Als een van de leiders die schuldig zijn aan het achterwege laten van de noodzakelijke maatregelen tegen banditisme, corruptie, omkoperij en misdaad, buig ik het hoofd.'

Jeltsin kondigde het ontslag aan van de procureur van Moskou, Ponomarjov en van de Moskouse politiechef Pankratov. Hij beschuldigde de Moskouse autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de openbare orde dat ze niet zijn opgetreden tegen het 'doordringen van mafiose structuren in de bestuursorganen en het ministerie van Binnenlandse Zaken'.

Jeltsin zei dat er nieuwe wetten moeten komen ter bestrijding van de misdaad. 'Uit angst om een politiestaat te worden, hebben we geaarzeld harder op te treden tegen groepen bandieten', aldus Jeltsin.

Vladislav (Vlad) Listjev maakte in 1987 naam met het tv-programma Vzgljad (Standpunt), waarin netelige onderwerpen, zoals het verwijderen van het gebalsemde lichaam van Lenin uit het mausoleüm aan het Rode Plein op een ontspannen, 'Amerikaanse' manier aan de orde werden gesteld. Hij werd met zijn programma een van de belangrijkste gezichten van de nieuwe openheid.

Vzgljad moest eind 1990 van het scherm, nadat minister van Buitenlandse Zaken Sjevardnadze was afgetreden en voor het gevaar van een conservatieve communistische coup had gewaarschuwd. Het programma keerde onmiddellijk na het mislukken van de augustus-coup van '91 terug.

Listjev presenteerde de eerste Russische tv-quiz en haalde daarmee hoge kijkcijfers. Ook zijn talk-show op prime time was bij de kijkers zeer geliefd. Vlad Listjevs grote voorbeeld was Larry King van het Amerikaanse tv-station CNN. Net als King interviewde hij zijn gasten in hemdsmouwen en bretels. Hij was in november door Jeltsin aangewezen als de man die het nieuwe Ostankino, de Publieke Russische Televisie, vorm moest gaan geven.

Volgens Listjev zou de zender anders worden dan alles wat Rusland tot nu toe op tv-gebied had gezien. De Russische tv-ster is 38 jaar geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.