Woede en frustratie gieren over toneel

Een treurschaakspel in verzen noemen ze het zelf. Ensemble Leporello bewerkte Jean Racines Britannicus (uit 1669) en ziedaar Een lichtvoetig legertje acteurs stelt zich voor en op rijm ontrolt zich het verhaal van hoe keizer Nero zijn stiefbroer Britannis naast de kroon ook nog zijn geliefde Junia probeert te ontfutselen....

Koormanoeuvres in een lege ruimte, zo noemen ze hun Britannis ook wel. Sinds de oprichting van het gezelschap, nu meer dan vijftien jaar geleden, liet Ensemble Leporello het genre van muziektheater nooit helemaal los. Onder artistieke leiding van Dirk Opstaele maken ze stukken met een speciale signatuur, een mengvorm van muziek, tekst en dans. De acteurs spelen, zingen, dansen, draaien, hervinden hun positie en spelen door.

Voor Britannis nam Opstaele Racine als basis en voegde hij elementen uit de geschiedschrijving toe. Het resultaat is een kloeke tekst in versvorm, met hier en daar een laconieke wending. Nero is een kleine, in het zwart gehulde man met vurige ogen, die moeite doet zich te ontworstelen aan de greep van zijn moeder Agrippine. Nog geen sinecure, imposant als zij is met haar kaarsrecht statuur en opvallend lange armen. Agrippine heeft Nero gekregen waar zij hem had gedacht: op de Romeinse troon, ten koste van degene die daar van geboortewege recht op had: Britannis. Maar deze laatste is gelukkig in de liefde. Totdat Nero zich ook daarin mengt.

Steeds komen de spelers als groep achter op het toneel samen, om zich vervolgens te verspreiden: het ene personage komt op, neemt het woord, sluit af met een gracieus handgebaar en maakt zich uit de voeten voor het andere. Vreugde, dreiging, leedvermaak, intrige, tezamen weten ze het voelbaar te maken, met een gestamp van voeten, met een licht gesis, met een gelijk opgaan in een paar trefzekere danspassen.

Aan het hof broeit het en daarbuiten mort het volk, dat zijn zieleroerselen in koorvorm tot ons brengt. Er is geen decor, maar het negenkoppig ensemble geeft met de juiste belichting tegen de achterwand heel Rome gestalte.

De verhouding tussen Nero en zijn moeder blijft tot op het laatst de intrigerendste. Op het moment dat zij zich opnieuw voor laat staan op haar macht over hem, slaan bij de keizer de stoppen door. En hoewel de acteurs zich niet uitputten in psychologiserend spel, giert in dit deel frustratie en woede door de scène. Ik ben bang, moet zelfs Agrippine op het laatst toegeven. Terecht. Zou de geschiedenis niet uitwijzen dat het met Nero kwaad kersen eten is? In het vallend duister blijft de keizer alleen achter. Mooi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden