WK-match kan nog alle kanten op

Bijna was de WK-match tussen Tsjizjov en Schwarzman een voortijdige dood gestorven. Maar gelukkig is dat nìet gebeurd. Schwarzman, die de barrage van de eerste set enigszins onfortuinlijk had verloren (6-4), won afgelopen donderdag de barrage van de tweede set (8-10)....

TON SIJBRANDS

Daarmee trok hij de set-stand weer gelijk (1-1), zodat de tweekamp hoe dan ook een passend vervolg krijgt in de vorm van vijf nieuwe (reguliere) partijen, eventueel gevolgd door sneldampartijen ingeval van een 5-5 uitslag.

Hoe de match gaat aflopen, valt overigens met geen mogelijkheid te zeggen. Natuurlijk ligt het psychologische voordeel inmiddels bij Schwarzman. Immers: de Moskoviet, die aan een vroege uitschakeling ontsnapte, heeft er in dagen niet zo florissant voorgestaan als sinds eergisteren.

Voor zijn tegenstander, die tien(!) partijen lang gespeeld heeft in het besef dat hij met één enkele overwinning zijn wereldtitel kon prolongeren, moet het verlies in de negende barrage-partij een mentale dreun zijn geweest: behalve zijn 'matchpoint' zag Tsjizjov óók zijn voorsprong in rook opgaan!

Maar niet alleen Schwarzman, ook Tsjizjov heeft in deze match al eerder laten zien over een enorme veerkracht te beschikken. Want na zijn verpletterende nederlaag in de derde partij van de eerste set herstelde de wereldkampioen zich met een krachtig gespeelde vierde partij, om na een nieuwe puntendeling in de vijfde partij uiteindelijk de barrage op zijn naam te schrijven!

Het kan dus, kortom, nog alle kanten op. Zeker is evenwel dat we deze weken getuige zijn van een hoogstaande en tegelijk buitengewoon fascinerende krachtmeting.

Ik druk mij dan ook voorzichtig uit wanneer ik zeg het te betreuren (en het lijdt geen twijfel dat talloze andere damliefhebbers er net zo over denken) dat de sportredactie van deze onvolprezen krant zo weinig aandacht aan dit evenement schenkt.

Of komt men in de laatste week alsnog met (zoals tot voor kort gebruikelijk was) de notaties van althans de reguliere partijen over de brug? Ik hoop het van harte, maar vrees tegelijkertijd het ergste.

Hieronder de twee interessantste partijen uit de tweede set. In de prachtige zevende partij (oftewel de tweede van de tweede set) was Schwarzman zeer dicht bij de winst. Maar Tsjizjov verdedigde zich alert en wikkelde af naar een 4x2 eindspel dat nog juist houdbaar bleek.

Schwarzman-Tsjizjov

(7e matchpartij WK 1998)

1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.34-29 23x34 6.39x30 14-19 7.44-39 10-14 8.40-34 16-21 9.31-26 11-16 10.32-28 18-22 11.30-25 20-24

Een theoretisch nieuwtje in een scherpe èn actuele openingsvariant. Maar Tsjizjov had er beter een andere tegenstander voor kunnen uitkiezen...

12.34-29 12-18 13.29x20 15x24 14.39-34 24-30

Kennelijk heeft de zwartspeler geen fiducie in 14...7-12 15.34-30!? enz.

15.35x24 19x39 16.43x34 13-19 17.46-41 7-12 18.45-40 1-7 19.50-45 8-13 20.48-43 2-8

Twijfelachtig. In elk geval komt althans het zwarte spel in geforceerd vaarwater terecht:

21.37-31! 7-11 22.34-29! 4-10 23.29-24 19x30 24.25x34 14-19 25.38-32! 21-27 26.32x21 16x27 27.42-38 9-14 28.34-29

Schwarzman heeft de fase vanaf de 20e zet voorbeeldig behandeld. Het gevolg is dat zwart eigenlijk nog maar één acceptabel plan heeft.

28...3-9 29.41-37 19-23 30.28x19 14x34 31.40x29 9-14 32.45-40 14-19 33.43-39 19-23 34.29-24 10-14 35.40-35 23-28 36.35-30!

Het leek alsof wit hier kon winnen met 36.37-32(?) 28x37 37.31x42 18-23! 38.39-34? Immers: behalve 38...23-28?? (39.24-20 +) gaat dan ook 38...12-18? niet wegens 39.24-19!, 40.34-29, 41.33-28 en 42.38x9 +. Maar in werkelijkheid zou juist zwart aan het langste eind trekken: 38...23-29!! 39.34x23 13-19! 40.24x2 14-19! 41.2x32 19x48, met als tamelijk verre pointe 42.47-41(??) 48-43! +.

36...18-23 37.30-25 12-18 38.37-32 28x37 39.31x42 23-28 40.49-43!

Op onmiddellijk 40.33-29?! had zwart desgewenst de (niet-alledaagse) remise-combinatie 40...17-21 41.26x17 13-19 42.24x2 18-23 43.2x32 28x48 44.17x10 48x5 kunnen nemen. En mogelijk ervoer de witspeler ook de decorwisseling 40...17-21 en 41...27-32 enz. als een bezwaar.

40...11-16 41.33-29!

Nu wèl.

41...16-21 42.38-33(?)

Zie diagram

Dit ziet er weliswaar kansrijk uit, maar blijkt uiteindelijk net niet te winnen. Daarom had Schwarzman mijns inziens eerst 42.47-41!! moeten doen. De zwarte situatie is dan zonder meer kritiek, zoals het volgende variantje illustreert: 42...6-11 (relatief beter lijkt 42...8-12 43.38-33 13-19 44.24x13 18x9) 43.38-33! (nu pas) 11-16 44.24-20 en nu bijvoorbeeld nog 44...27-32 45.20x9 13x4 46.25-20 21-27 47.20-14 16-21 48.42-37! 8-12/13 49.37-31!, waarna zwart al zijn stukken kan geven...

42...28-32!

Ziedaar het cruciale verschil. Met de alerte tekstzet roept Tsjizjov op het middenbord een soort pat-situatie in het leven waarvan in de damliteratuur niet één precedent te vinden is!

43.24-20 6-11 44.20x9 13x4 45.25-20 11-16 46.20-14 8-12

Gedwongen, want 32-38x38? ging nog steeds niet wegens 48.29-23! 18x29 49.33x24 +. Maar nu moet ook Schwarzman loslaten:

47.39-34 32-38 48.43x32 27x38 49.36-31!

Zo houdt wit de beste kansen: 49...38-43? faalt op 50.42-38, 51.31-27 en 52.26x28, waarna wit het eerst op dam zou komen.

49...18-23 50.29x27(!!)

Geestig. Maar zoals gezegd: het is net niet voldoende.

50...38x40 51.27-22 17x28 52.26x8 40-44 53.8-2 44-49 54.14-9 4x13 55.2x41 16-21 56.41-28 49-35 57.42-38 35-30 58.47-41 21-27! 59.31x22 30-13 60.22-17 13-27!

En zonder 61.38-33 27-36 62.41-37 36-47 = af te wachten, berustte Schwarzman in remise.

Drie dagen later waren de rollen juist weer omgedraaid. In de tiende partij, een duel dat tevens van belang was voor de theorie inzake de Molimard-variant, was het Tsjizjov die groot voordeel naar zich toe trok en op de winst (en daarmee op een negende wereldtitel!) leek af te stevenen. Maar van de drie geofferde schijven won Schwarzman, die als eerste op dam was, er twee terug, waarna er een eindspel ontstond dat - in elk geval in de partij - niet meer dan remise bleek op te leveren.

Hieronder deze spannende partij, waarvan ik in verband met de ruimte uitsluitend de notatie geef.

Tsjizjov-Schwarzman

(10e matchpartij WK 1998)

1.32-28 18-23 2.38-32 12-18 3.42-38 7-12 4.47-42 1-7 5.31-27 17-21 6.37-31 21-26 7.41-37 23-29 8.33x24 20x29 9.34x23 18x29 10.39-33 14-20 11.33x24 20x29 12.43-39 10-14 13.39-34 13-18 14.34x23 18x29 15.44-39 8-13 16.39-34 13-18 17.34x23 18x29 18.50-44 5-10 19.44-39 9-13 20.49-43 2-8 21.27-21 16x27 22.31x22 19-23 23.28x19 14x23 24.39-34 4-9 25.35-30 9-14 26.30-25 11-16 27.43-39 6-11 28.22-18! 13x22 29.39-33 8-13 30.33x24 12-18 31.32-27! 22x31 32.36x27 11-17 33.46-41 17-22 34.41-36 22x31 35.36x27 14-19 36.34-30 23-28 37.40-35 7-12 38.45-40 10-14 39.40-34 28-33(!) 40.38x29 12-17 41.48-43 17-22?! 42.29-23! 18x40 43.27x20 40-44 44.24x13 15x24 45.30x19 44-50 46.19-14 50-28! 47.13-9 28x5 48.9-4 5x41 49.4-36 41-10 50.36-4 10-41 51.42-38 16-21 52.38-33 41-36 53.4-10 36-4 54.10-41 4-15 55.43-38 26-31 56.41-28 15-24! 57.28-23 31-36 58.23-28 3-8 59.28-37 8-12 60.37-10 21-27 61.10-5 12-18 62.5-46 18-22 63.46-23 24-15

Remise.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden