WK in Qatar: 100 procent voor de televisie

Waarom zijn de WK in Qatar? Niet om de fans te plezieren of om de wielrenners te inspireren. Maar om de sport een meer werelds karakter te geven. En om miljoenen te verdienen.

De Amerikaan Taylor Phinney passeert tijdens de tijdrit van woensdag veel dranghekken, maar weinig toeschouwers.Beeld EPA

Een Britse fotograaf kreeg deze week de lachers op zijn hand toen hij vertelde met alle toeschouwers langs het parcours van de WK in Qatar te hebben kennisgemaakt. 'Hij heette Achmed.'

Voor het eerst in de historie van het wielrennen wordt het wereldkampioenschap gehouden in het Midden-Oosten. Dat is, zachtjes gezegd, even wennen. Bij de start van de tijdrit, woensdagmiddag, waren vier toeschouwers te zien. Bij de finish van de ploegentijdrit stonden er 21 kijkers langs de kant. Bij de wegwedstrijden voor mannen en vrouwen, komend weekeinde, zal het niet veel beter zijn.

'Geen mens weet dat het WK hier is', zegt Tom Dumoulin. 'Behalve de mensen die op The Pearl wonen, bij het finishgebied. Zij kunnen een week lang hun auto niet voor de deur parkeren. Ze ergeren zich kapot aan dat wielrennen.'

Wat schiet de wielerwereld er mee op om in deze regio de belangrijkste wedstrijd van het jaar te organiseren? In de lobby van het Movenpickhotel moet Thorwald Veneberg, technisch directeur bij de KNWU, even nadenken over het antwoord. 'Nou ja, ik denk vooral dat de UCI blij is als ze straks naar hun bankrekening kijken.'

Qatar betaalde om en nabij 16 miljoen euro om de WK naar hoofdstad Doha te halen; dat is ongeveer de helft van de jaarinkomsten van de UCI. Die 16 miljoen is beduidend meer dan er doorgaans door steden of regio's wordt uitgegeven om een WK te organiseren. Maar geld is dankzij de olievelden geen probleem in het emiraat. Hoe meer internationale toernooien, hoe beter, want des te groter het aanzien.

De UCI, op zijn beurt, kan het geld goed gebruiken. Vorig jaar noteerde de bond een verlies van ruim een miljoen euro. De belangrijkste wedstrijden (Tour, Giro, Vuelta en de klassiekers) zijn geen eigendom van de UCI. De WK is hun belangrijkste wedstrijd.

Parking spectators

'Als er zoveel wordt betaald, zou ik als UCI-baas ook zeggen: laten we het maar proberen', erkent Dumoulin, die zich deze week opwierp als een van de grote criticasters van Qatar als gastheer voor het WK. 'Maar dat betekent dus wel dat je concessies doet op twee belangrijke vlakken: de omstandigheden voor de renners en de sfeer van het evenement.'

Deze week zag hij in de woestijn bijvoorbeeld een bordje 'parking spectators' staan. Hij vond het hilarisch. 'Het was er totaal verlaten'. Veneberg dacht deze week, toen hij de beelden van de tijdrit terugzag: 'Wielrennen is nu echt een televisiesport geworden.'

Een van de speerpunten van de UCI is om de sport mondialer te maken. Kleinere wielerlanden moeten de kans krijgen zich te ontwikkelen. Qatar is één van die landen. 'Maar ik heb niet het idee dat ze hier over tien jaar nou massaal fietsen', zegt Dumoulin.

Veneberg heeft daar evenmin veel fiducie in. 'Tien jaar geleden reed ik als coureur de Ronde van Qatar. Toen stond er niemand, nu staat er niemand, en over tien jaar zal er ook niemand langs de kant staan. Er heerst hier gewoon geen wielercultuur.'

Maar moet dat per se? De president van de atletencommissie van de UCI, de Nederlandse ex-profrenner Bobbie Traksel, vindt dat Qatar een eerlijke kans verdient, al was het maar omdat het nu eenmaal een onomkeerbaar proces is dat de sport opschuift naar het oosten. 'Let maar op', zegt hij. 'Het is een kwestie van tijd dat we met het wielrennen naar China gaan. We moeten die stap een keer zetten.'

'Toen Utrecht de Tourstart naar de stad haalde, denk je dat ze dat deden voor de bewoners van de stad? Welnee, dat deden ze voor de exposure die de Tour opleverde. Zo is het met Qatar ook. Het land wil zich profileren als sportnatie.'

Als er één les moet worden getrokken uit de afgelopen week, dan is het wat Dumoulin betreft dat de wedstrijden beter in de avonduren gehouden hadden kunnen worden. Tijdens de Ronde van Abu Dhabi, vorig jaar verreden, was de finalewedstrijd op het racecircuit, bij kunstlicht.

Waarom niet 's avonds?

'Dat heeft eigenlijk alleen maar voordelen', zegt Dumoulin. 'Het ziet er onwijs gaaf uit op tv, 's avonds hoeven de mensen niet te werken, dus staat er nog wat publiek langs de kant. En het is in de avonduren veel minder heet. Wel zo fijn voor de renners.'

Dit weekend zijn de wegwedstrijden bij de mannen en vrouwen. Goed nieuws: er zijn supporters in aantocht.'Een paar honderd man uit Nederland en België', heeft Bobbie Traksel vernomen. Het echtpaar Pruisken uit Bleiswijk arriveerde afgelopen week al in Doha. Zij zijn degenen die bij de finish met de Nederlandse vlag zwaaien.

Uit zijn tas haalt Herman Pruisken woensdagmorgen nóg een Nederlandse vlag. Hij laat de tekst zien die hij er op heeft geschreven: Thank you Qatar. 'We mogen hier gratis drinken pakken. Beetje jammer dat het geen alcohol is, maar zoete troep. Maar ze organiseren het toch maar mooi, die Qatarezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden