Witwassen van extremistische sympathieën

Terug naar 1998. Naar iemand die niet in stadsdeel Oost carrière wilde maken, maar als Tweede Kamerlid voor de VVD: Hans van Baalen, tegenwoordig lid van het Europees Parlement. In 1998 werd hij gekozen als parlementariër. Van die zetel zag hij af na publicaties over vermeende rechts-extremistische sympathieën in zijn jeugd. Bij Vrij Nederland dook een adhesiebrief op die Van Baalen aan rechts-extremist Joop Glimmerveen zou hebben gestuurd. Een commissie van de Raad van State ging onderzoek doen.


Intussen werd de zaak in media en politiek uitvoerig besproken. Zo hoort het. Want even belangrijk als wat er met Van Baalen en zijn reputatie zou gebeuren, was hoe de publieke opinie over zulke (jeugd)zondes denkt. Wat is aanvaardbaar, wat vergeeflijk? Welke grenzen stelt een democratie aan bemoeienis met iemands gedachten, maar ook aan tolerantie voor gedachtengoed dat voor sociale ontwrichting zorgt? Zo wordt, in een democratie, de schade en schande bepaald. Waar mensen voor hun gedachten - goddank - niet de gevangenis ingaan, zijn schande en schaamte hun straf.


Van Baalen werd vrijgesproken van de verdenking en gerehabiliteerd. Maar die affaire blijft aan hem kleven: als een algemene veroordeling van extreem-rechts.


Het is 2011. Nieuwe mores? De permanent door moslimextremisten met de dood bedreigde Wilders wordt in een showproces voor de rechter gesleept omdat hij in zijn analyse van dat extremisme de grenzen van het wettelijk toelaatbare zou overschrijden. De angst moslims te discrimineren zit er diep in.


Maar de vrees voor moslimfundamentalisme vervaagt. Zie het geval Mohamed Azahaf (28), 'projectleider polarisatie en vervreemding' in het Amsterdamse stadsdeel Oost. Hij is in opspraak nadat blogger Carel Brendel een aantal oude citaten publiceerde waarin Azarhaf, na 11 september, Bin Laden toejuichte als 'voorbeeld voor de moslims'. Ook zou hij zich vrolijk hebben gemaakt over de moord op Theo van Gogh. Op een andere site bejubelde Azarhaf de vernietiging van Amerika en ventileerde hij extremistische opvattingen over moslimvrouwen.


Hoe reageert de politiek nu? Fatima Elatiks vazal wordt uit de wind gehouden. Het stadsdeel komt met een regentesk bericht dat de schuld grotendeels elders legt: 'Het is op internet kinderspel om iemands woorden te verdraaien of citaten te ontdoen van hun context. Of om een medewerker te gebruiken voor een ander doel: het in diskrediet brengen van een politicus.' O, is het weer de schuld van internet. En van Brendel die de context zou schenden.


Bestaat er eigenlijk een context die de verering van Bin Laden draaglijk maakt? Ja, die van de ironie. Maar daar deed puberradicaal Azarhaf niet aan. Volgende impliciete beschuldiging: men zou Elatik in diskrediet willen brengen. Alsof mevrouw zichzelf al niet telkens in diskrediet brengt. Zou ambtenaar Frank van Erkel, ondertekenaar van dat persbericht, zich schamen voor zijn witwaspoging? Denk het niet. Azahaf (die sommige uitlatingen niet ontkent) schaamt zich evenmin, blijkens de hulpvaardige interviews met hem. Scherp is slechts het vraaggesprek met Ewoud Butter (republiekallochtonië.nl): Azarhaf neemt daarin afstand van eerdere uitlatingen - met louter oppervlakkige ontkenningen. Geen blijk van gedaagd besef of een overtuigende intellectuele groei. Zijn opgedreunde leuzen doen vermoeden dat antiradicaliseringsclubs vooral goed zijn in bezweringsformules.


Een hoorzitting bij het stadsdeel bracht ook geen soelaas. Het gemak waarmee hierover de schouders worden opgehaald, is verontrustend. Hoe betrouwbaar zijn lieden die een draai van 180 graden maken voor een overheidsbaan? Eerder was daar Ali Eddaoudi, die op de televisie zijn agressie jegens de afvallige Hirsi Ali nauwelijks kon bedwingen. Gepromoveerd tot legerimam. Dan Mohammed Cheppih, slippendrager van volksmenner Abu Jahjah, later vereerd als schutspatroon van de polderislam. En Tariq Ramadan, de wereldwijd opererende multiple-choice moslim; zowel door Iran als Rotterdam in te huren voor meningen op maat.


Waarom klimmen zulke figuren zo hoog in de multiculturele industrie? We zien in een voormalige nazi-skin geen bruggenbouwer, maar omhelzen de ex-jihadfans. Het antiradicaliseringscircuit lijkt een vicieuze cirkel waarin opportunisten en incapabelen elkaar in het zadel houden. Bruggen bouwen? Eerder een byzantijnse multiculti-tredmolen, waarin het davert van het handjeklap.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden