Witte was schoon op zonne-energie

Consumenten kunnen zelf hun duurzame stroom opwekken. Vier zonnepanelen op het dak besparen een paar eurotientjes per jaar. De koper moet zich wel een weg banen door een wirwar aan subsidies en techniek....

Door Xander van Uffelen

Het zonnepaneel is in de aanbieding. Stroombedrijven als Nuon en Eneco geven klanten momenteel een extra korting bovenop de forse overheidssubsidie. Een specialistische leverancier als BeldeZon organiseert in samenwerking met gemeenten geregeld acties. Zelfs de Rabobank gaat volgende maand het zonnepaneel onder zijn leden promoten.

Zonnepanelen zijn gestaag bezig aan een opmars. Toen Greenpeace eind jaren negentig een actie voerde om de panelen aan de man te brengen, was het al een hele prestatie om enkele honderden panelen te plaatsen, vertelt directeur Kees van der Leun van BeldeZon. Met dank aan een subsidieregeling is er vooral in 2002 de vaart ingekomen. Zo'n 23 duizend Nederlanders hebben inmiddels zonnepanelen op hun dak.

Een zonnepaneel levert elektriciteit doordat cellen de zonnestralen omzetten in stroom. Een paneel verschilt van een zonneboiler, waarbij de zon het water opwarmt en er geen elektriciteit aan te pas komt. Het zonnepaneel heeft een milieuvriendelijk imago: duurzame stroom komt niet van het openbare net, maar wordt opgewekt op het eigen dak.

Zonder subsidie zijn panelen zeer prijzig. De subsidie wordt uitgekeerd in euro's per zogeheten Wattpiek - de stroomopbrengst als de zon volop schijnt. Voor elke gekochte Wattpiek geeft de rijksoverheid 3,50 euro. Daarbovenop verstrekt de overheid een bonus van 0,35 euro, mits de koper vooraf een Energie Prestatie Advies (EPA) heeft laten uitvoeren. Dit advies geeft tips over hoe zuiniger om te springen met energie. Hoewel het advies zo'n tweehonderd euro kost, hoeven consumenten dankzij weer een andere subsidie nagenoeg niets te betalen. Het loont dus de moeite eerst de EPA te laten uitvoeren. Vanwege de wachttijd voor het advies, moet een koper wel enkele weken langer wachten met aanschaf.

De subsidie van 3,85 euro per Wattpiek valt soms nog verder te verhogen. Inwoners in de regio waar Nuon zijn thuisbasis heeft, krijgen bijvoorbeeld 0,60 euro steun per Wattpiek. Dit geld is afkomstig uit een oud-milieupotje. Ook diverse gemeenten, zoals Rotterdam en Den Haag, verlenen subsidie. Navraag bij aanbieder of gemeente is dan ook raadzaam.

Wie alle subsidies bij elkaar optelt, kan in sommige gevallen nagenoeg gratis aan panelen komen. Maar veel consumenten moeten zelf geld bijbetalen. Bij een prijs van zes à zeven euro per Wattpiek, moeten ze nog twee à drie euro bijleggen. Voor een doorsnee systeem van 500 Wattpiek is een consument zelf duizend tot 1500 euro kwijt (zie kader).

Consumenten mogen maximaal voor 600 Wattpiek aan panelen op hun dak leggen. Dit vermogen is op te wekken met vier panelen die samen een oppervlakte van zo'n vijf vierkante meter bedekken. Wie nog meer vermogen wil, moet een officiële installateur inschakelen, die de benodigde aanpassingen aan het stroomnetwerk in huis kan verrichten.

Het voortbestaan van de subsidie is overigens onzeker. Het kabinet heeft voor 2003 een bedrag van 54 miljoen euro gereserveerd voor allerlei energiesubsidies. Als dit potje leeg is, vervalt de subsidie. Het ministerie van VROM laat weten dat stopzetting van subsidies een maand van te voren bekend wordt gemaakt. Of de subsidie ook komend jaar blijft bestaan, zal in september bij de Miljoenennota duidelijk worden.

De subsidie wordt achteraf uitgekeerd. De koper van zonnepanelen moet daarvoor een aanvraag indienen bij de lokale eigenaar van het energienetwerk. Wie bijvoorbeeld groene stroom bij Echte Energie afneemt, maar in de regio van Nuon woont, moet de subsidieaanvraag en de aankoopnota's bij Nuon indienen. Zo'n twee maanden na aanschaf krijgt de koper de subsidie uitgekeerd. Consumenten moeten dus het totale bedrag voorschieten. De rompslomp van formulieren lokt fraude uit, zo werd vorige week duidelijk. Het Openbaar Ministerie onderzoekt misbruik met subsidie op zonnepanelen bij installatiebedrijf FRN uit Drenthe.

Dankzij de zonnepanelen bespaart de gebruiker flink op zijn energierekening. Panelen van 600 Wattpiek leveren 450 kilowattuur op - dat is zo'n 15 procent van het gemiddelde jaarverbruik. Op deze zonnepanelen kan een doorsnee huishouden een jaar lang een wasmachine en twee spaarlampen laten draaien. In geld uitgedrukt bedraagt de besparing zo'n 90 euro per jaar. De zonnepanelen zijn daarmee in vijftien jaar tijd terug te verdienen.

Huiseigenaren met een plat dak kunnen de zonnepanelen zelf installeren. De diverse aanbieders bezweren dat installatie van een zonnepaneel voor een doe-het-zelver ook op een schuin dak een fluitje van een cent is. Wie het dak niet op durft, kan voor grofweg 500 euro een installateur inschakelen. Let wel: op installatie wordt geen subsidie verstrekt.

In huis hoeft de koper weinig te doen. Een klein kastje maakt de zonnestroom geschikt voor gebruik in huis - wisselstroom. Vervolgens hoeft alleen de stekker van het paneel in een stopcontact te worden gestoken, waardoor de zon de elektriciteitsdraden in huis kan voeden. Als geen stroom wordt gebruikt, stroomt de zonne-energie het huis uit. 'Je ziet dan de stroommeter teruglopen', zegt Van der Leun van BeldeZon.

De aankoop van zonnepanelen roept allerlei vragen op, constateert Van der Leun. 'Maar de aankoop van een huis of auto levert ook vragen op. Er is één verschil: consumenten hoeven zonnepanelen niet te kopen. Het is onze taak om de geïnteresseerden een extra duwtje te geven, zodat ze de knoop kunnen doorhakken.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden