Witte mensen lachen geweten schoon met de Braboneger

Het kan leuk zijn, politiek incorrecte vragen opwerpen die niemand durft te stellen. Maar dan: wat doe je ermee?

Haro Kraak
Fragment uit De Braboneger verkaast?! Beeld
Fragment uit De Braboneger verkaast?!Beeld

Vooroordelen behoren tot ieders parate kennis; je kunt er gemakkelijk grappen over maken of foute vragen mee stellen. Precies dat doet Steven Brunswijk in De Braboneger verkaast?!, het Avrotrosprogramma waarin de Surinaamse Tilburger allerlei blank veronderstelde dingen gaat doen. Vandaag was de derde aflevering te zien.

Op zich is het best leuk dat hij politiek incorrecte vragen opwerpt die niemand durft te stellen, zoals 'Waarom skiën negers niet?' en 'Waarom kamperen negers niet?' Maar als de antwoorden niet verder komen dan 'Het is te koud' en 'Het is te primitief', dan buit je die vooroordelen alleen uit in plaats van ze te onderzoeken, zoals Brunswijk zegt te willen.

Vergeleken met Ajouad: kaaskop of mocro?, ook een programma over identiteit en vooroordelen, is de Braboneger niet meer dan een gimmick: een man die 'niemand spaart', ongemakkelijke situaties opzoekt en zichzelf een bedenkelijke naam heeft aangemeten.

Waarschijnlijk is het een gevolg van het felle debat over racisme, met stemmen als Sylvana Simons en Quinsy Gario, dat er een fenomeen als de Braboneger tegenover komt te staan. Zijn in een zachte g verpakte boodschap laat zich samenvatten: niet zo zeiken. Simons vindt hij maar een 'jankerd'. Over Gario: 'Gij het altijd bakkes.' (Je hebt altijd praatjes).

In 2011 werd de lange Surinaamse Nederlander bekend door in een Tilburgs accent vooroordelen te benoemen ('Hedde gij ooit een neger achter Lance Armstrong zien fietsen?') en te zeggen dat mensen gewoon hard moeten werken en normaal moeten doen - net een typetje van Jeroen van Koningsbrugge. Media als GeenStijl, Dumpert en Powned pikten de Braboneger op. Hij speelde in een Bavariareclame en toert nu met zijn eigen comedyvoorstelling.

In een poging de internetcultuur te omarmen en het maatschappelijk debat in een formatje te gieten gaf Avrotros de Braboneger zijn eigen programma. Geen gekke keuze: hij heeft alles om een goede presentator te worden. Hij is gevat, energiek, schaamteloos, uitgesproken, theatraal en knap. Zelf heeft hij ook nogal een bakkes, zeg maar. Jammer dat hij daarmee uitsluitend over stereotypen praat. Loopt-ie de indoorskibaan in: 'Negers in de tent! Alarm! Pak je spullen!' Trekt-ie een strak fietsbroekje aan: 'Niet jaloers zijn, het is moeilijk te verbergen.' Tijdens het stofzuigen: 'Een neger in het huishouden, had je niet verwacht, hè?' En bijna overal waar hij komt: 'Heeft u hier ooit een neger gezien?'

Met elke grap benadrukt Brunswijk de verschillen. Terwijl zijn boodschap tegelijkertijd is dat hij zo goed is geïntegreerd, een zwarte man met een zachte g, die van polonaise houdt. Als je heel welwillend bent, zou je kunnen zeggen dat de Braboneger maatschappelijk een functie dient: stoom afblazen. Eindelijk kunnen we eens lachen om de verschillen, dat mag ook weleens in deze gespannen tijden, toch?

Ja, dat mag. Maar de Braboneger slaat vooral aan omdat hij witte mensen vertelt wat ze willen horen: dat ze niet racistisch zijn. Ze lachen hun hele geweten schoon.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden