Witte Berg vol met hinderlagen

Dit weekeinde zal blijken of de Taliban bereid zijn hun bolwerk in de Afghaanse Baluchivallei te verdedigen. Een grote ISAF-strijdmacht, waaronder het gros van de Nederlandse battlegroup, trekt op door de groene vallei van waaruit Talibanstrijders al een jaar de Nederlandse missie saboteren....

Operatie Spin Gahr (Witte Berg) is riskant. Ruim 1.500 militairen zijn betrokken bij het afgrendelen en doorzoeken van de vele boerderijen, boomgaarden en bergflanken waar Taliban en buitenlandse strijders zich kunnen ophouden. De dichtbegroeide valleivloer, talrijke watertjes en gebrek aan manoeuvreerruimte maken het terrein ideaal voor hinderlagen.

Het doel van de operatie is echter geen terreinwinst. De ISAF is volgens Defensie niet van plan de Baluchivallei te veroveren en dan te bezetten met checkpoints. Daarvoor zijn onvoldoende troepen beschikbaar, nog afgezien van het gevaar om die kwetsbare posten te bezetten en te bevoorraden.

Het doel is ook niet het doden van zo veel mogelijk Talibanstrijders. Dan had gouverneur Hamdan niet eerst alle dorpsoudsten ingelicht. Die aanpak is geïnspireerd op een vergelijkbare ISAF-operatie in de Panjwayvallei in de naastgelegen provincie Kandahar. Toen verdwenen de Taliban als sneeuw voor de zon.

Dat roept de vraag op: wat heeft zo'n operatie dan voor zin?

Door de Baluchivallei loopt de de belangrijkste aanvoerroute van de Taliban in Urzugan. Ook kunnen zij daar in alle rust acties voorbereiden op naastgelegen gebieden als Chora en de zogeheten west- en eastbank ten noorden van Tarin Kowt. Vooral in die laatste gebieden durven bewoners nauwelijks samen te werken met de ISAF.

Spin Gahr heeft als doel de invloed van de Taliban in deze gebieden te verminderen, stelt Defensie. Bij gebrek aan soldaten lijkt de ISAF echter te kiezen voor een middenweg: de militairen trekken wél de vallei in, op zoek naar strijders en verborgen wapens, maar blijven daar niet hangen.

De kans dat deze week alle wapens zijn verstopt en de strijders zijn gevlogen is groot, want de Taliban zijn gewaarschuwd. Daar staat tegenover dat de kans op burgerdoden ook is verminderd. En dat laatste is waarschijnlijk schadelijker voor de ISAF dan ontsnapte strijders.

Na het vertrek van de soldaten zullen de Taliban zeker terugkeren in de vallei. Zelfs al sluit de ISAF de toegangswegen hermetisch af, dan nog lopen er voldoende sluipwegen door de noordelijke bergkam. Het ligt voor de hand dat de ISAF wel gaat proberen de belangrijkste uitgangen beter te controleren.

Dan blijft weliswaar een broeinest van verzet bestaan midden in de zogeheten inktvlek van de Nederlanders, maar wordt het voor de Taliban wel moeilijker invloed uit te oefenen op naastgelegen gebieden. Bovendien wordt iets gedaan aan hun doorgaande route door Uruzgan (in jargon: main supply route, MSR).

Dat kan onder meer door versterkte posten te bouwen voor het Afghaanse leger bij de uitgangen van de vallei. In Chora, bij de belangrijke afslag richting de woestijn, is dat al beloofd aan de bevolking. Of de andere uitgangen ook worden versterkt, wil Defensie nog niet zeggen.

Afgelopen week zijn 700 Afghaanse militairen in Tarin Kowt gearriveerd, wat een dergelijke tactiek praktisch mogelijk maakt. De Afghanen zouden ook de vooruitgeschoven post Poentjak kunnen overnemen, wat de mobiliteit van de Nederlandse battlegroup flink zou verhogen.

Het is interessant de actie in de Baluchivalei te vergelijken met die in de Panjwayvallei. Die werd in december heroverd na gesprekken met dorpsoudsten. De Taliban verdwenen goeddeels, de Canadezen bouwden politieposten langs de belangrijkste wegen. Sindsdien lijkt het daar veel veiliger te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden