Nieuws Politiegeweld VS

Witte agent VS veroordeeld voor doodschieten zwarte tiener in zeldzame uitspraak

De veroordeling in Texas van een witte ex-agent die een zwarte scholier doodschoot, is toegejuicht door zwarte families die de afgelopen jaren het slachtoffer zijn geworden van politiegeweld. Een jury legde Roy Oliver vijftien jaar celstraf op voor het doden van de ongewapende Jordan Edwards (15) die in een auto een feest had verlaten.

Voormalig agent Roy Oliver na zijn veroordeling tot vijftien jaar celstraf. Foto AP

Oliver is slechts de zevende niet-federale agent die in de afgelopen dertien jaar in soortgelijke zaken is veroordeeld voor moord. Een advocaat van Olivers familie zei dan ook dat de uitspraak van de jury een vorm van gerechtigheid was voor de zwarte mannen en vrouwen die de afgelopen jaren op omstreden wijze door witte agenten werden doodgeschoten.

‘Deze zaak gaat niet alleen over Jordan’, aldus raadsman Daryl Washington. ‘Het gaat over Tamir Rice. Over Walter Scott. Het gaat over Alton Sterling. Het gaat over elke zwarte Amerikaan die werd gedood en die nooit gerechtigheid heeft gekregen.’

‘Moordenaar in het blauw’

Ook het Openbaar Ministerie in Dallas benadrukte dat met de veroordeling een signaal wordt afgegeven dat slecht gedrag van agenten niet moet worden getolereerd. Officier van justitie Faith Johnson noemde de ontslagen agent een ‘moordenaar in het blauw’ die een voorbeeldige, hardwerkende tiener zonder enige reden van het leven had beroofd. 

Gevreesd werd de afgelopen dagen dat de twaalfkoppige jury, waarin slechts twee zwarte leden zaten, net als in voorgaande zaken opnieuw de kant van de agent zou kiezen en dat hij gerechtigd was om op de auto te schieten waarin de scholier zich bevond. Tot grote verrassing van de familie bleek deze vrees niet gegrond en besloot de jury na slechts twaalf uur beraad Oliver te veroordelen. ‘Bedankt, Jezus’, reageerde een familielid toen de rechter de uitspraak voorlas. 

De agent werd in het voorjaar van 2017 in Balch Springs, vlak bij Dallas, naar een feestje gestuurd in een huis na een melding dat minderjarigen daar alcohol dronken. Ter plekke probeerde hij met een collega een auto aan te houden die het feestje verliet. In de auto zaten Edwards en een groep vrienden. Oliver zei dat hij met zijn geweer op de auto schoot omdat de wagen snel op hen afkwam en hij vreesde dat zijn collega zou worden overreden. Maar al gauw bleek dat zijn verhaal rammelde.

Tijdens de rechtszaak in Dallas wordt een foto getoond van de 15-jarige Jordan Edwards. Foto Getty Images

Op een politievideo was te zien dat de auto wegreed van de agenten en geen gevaar voor hen vormde. De collega bestreed tijdens de rechtszaak ook het relaas van Oliver. Hij hield de jury voor dat hij op geen enkel moment vreesde voor zijn leven en daarom ook zijn wapen niet had gebruikt. Ook benadrukte hij dat Edwards en zijn vrienden niet probeerden in te rijden op de twee agenten.   Kort nadat de video uitkwam, besloot de politie van Balch Springs Oliver te ontslaan.

Opvallend aan de zaak was ook dat het OM de agent snel liet vallen. De openbare aanklager eiste zelfs een minimumstraf van zestig jaar tegen Oliver wegens moord. In vergelijkbare zaken van omstreden politiegeweld tegen zwarte burgers, stond het OM de afgelopen jaren niet te springen om agenten aan te klagen. Als aanklagers dat wel deden, was dat vaak voor minder zware aanklachten dan moord. 

Omdat juryleden in de VS vaak geneigd zijn de kant van schietende agenten te kiezen, omdat ze vaak met gevaar voor eigen leven onder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen, zijn de laatste jaren echter weinig agenten veroordeeld. Nog geen honderd politieagenten zijn sinds 2005 aangeklaagd wegens moord of doodslag. Minder dan de helft moest de cel in, vaak ook nog wegens minder een minder zware aanklacht.  

Openbaar aanklager Faith Johnson omhelst Kevon Edwards, de broer van Jordan Edwards, tijdens de rechtszaak. Foto AP

Juist gehandeld

Zo werden in de afgelopen twee jaar in twee rechtszaken in Minnesota en Louisiana, die veel publiciteit trokken, de agenten vrijgesproken of niet aangeklaagd. In Louisiana besloot de openbare aanklager twee agenten niet te vervolgen die in 2016 een zwarte man op de grond vasthielden. 

Een van de agenten schoot toen plotseling op de 37-jarige Alton Sterling omdat hij dacht dat deze een wapen probeerde te pakken. Dit bleek later niet zo te zijn. Toch oordeelde officier van justitie Jeff Landry dat de agenten juist en 'redelijk' hadden gehandeld.

 In de Minnesota-zaak werd een agent vrijgesproken voor het doodschieten in 2016 van een automobilist. Nadat hij door de agent was gestopt, vertelde Philando Castile (32) dat hij  een wapen in de auto had. Seconden later opende de agent onverwacht het vuur omdat hij vreesde voor zijn leven. De jury ging hierin met hem mee en sprak de agent vrij van alle aanklachten. Deze schietpartij trok wereldwijd de aandacht nadat de vriendin van Castile een video van haar hevig bloedende vriend op Facebook had geplaatst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.