Wit strikje tegen de monarchie

Kunnen republikeinen wat uitrichten tegen de komende oranjegekte rond de kroning? De verzetskleur is wit: ballonnen, hemden, T-shirts. Protest zonder poespas is genoeg.

AMSTERDAM - In de oranjegekte rond abdicatie en kroning, hebben de republikeinen nu ook een kleur uitgekozen voor hun strijd tegen het koningshuis: wit. Wit is de middelste kleur van de Nederlandse vlag, zei campagneleider Hans Maessen van het Nieuw Republikeins Genootschap donderdag, bij het ontvouwen van de verzetsplannen in Amsterdam.

Wit is ook een neutrale kleur, en de kleur van de vrede. Hij kondigde een meldpunt majesteitsschennis aan en een burgerinitiatief, maar de aandacht ging vooral uit naar de actie Nederland Draagt Wit - een stil protest, zonder poespas.

Het ledental van het Nieuw Republikeins Genootschap is opgelopen tot 1.600, en dat stemt de campagneleider en de voorzitter, Anjo Clement, hoopvol. Beiden droegen een wit overhemd en een spijkerbroek tijdens de persconferentie, om te laten zien hoe eenvoudig het is om op 30 april te demonstreren: 'Een wit hemd, een wit T-shirt, een wit strikje in je haren is ook heel leuk natuurlijk', zei Maessen.

Zelf denkt de organisatie aan het oplaten van witte ballonnen op een hen door de burgemeester toegewezen demonstratieplek.

Dat wit ook de kleur van de overgave is, kwam niet aan de orde.

Tijdens de enige serieuze revolutiepoging uit de recente geschiedenis, in 1918, was de verzetskleur rood - het rood van het socialisme, van vuur en van bloed. Het werd een revolutie van niks, die Roode Week, waarin Pieter Jelles Troelstra zich vergiste in de koningsgezindheid van het Nederlandse volk. Zodra het aankomt op de liefde voor de monarchie, is het land één: niet voor niets zit de Groenlinkse wethouder Andrée van Es, voormalig PSP'er, in het Nationaal Comité Inhuldiging dat de kroningsdag organiseert en niet voor niets zei de socialist Diederik Samson, Troelstra's erfgenaam, tijdens de verkiezingscampagne dat Jorge Zorreguieta best welkom is in Nederland.

Aan politici hebben ze dus weinig, de republikeinen, die de afgelopen weken nog probeerden Tweede Kamerleden te bewegen geen eed af te leggen aan koning Willem-Alexander. Het bleef erg stil. Het is eigenlijk geen doen, vechten tegen de 'propagandamachine' van de 'rijksverlakkingsdienst', zei Jan Johannisse bij de persconferentie, de 70-jarige secretaris van het Genootschap: tegen een knappe koningin met drie knappe koningskinderen kan weinig op. 'Charlie Chaplin zei al: ga nooit op het podium staan met een paar kinderen, want je legt het af.'

Johannisse is vijftig jaar republikein, maakte als ambtenaar openbare orde en veiligheid in Amsterdam het kroningsoproer mee van 1980, en weet dat het zover niet meer zal komen. Het Genootschap, vertelde hij, bestaat voornamelijk uit 'heren en dames met wie je prima kunt koffiedrinken', en daar valt geen buitenparlementair geweld van te verwachten.

Maar er zijn meer republikeinen dan die van het Genootschap alleen. Scenario- en toneelschrijver Ger Beukenkamp, bekend onder meer van de film Majesteit, zal samen met thrillerauteur Thomas Ross een antimonarchistisch theaterstuk maken, dat op 29 april wordt opgevoerd. En in navolging van de studente Joanna, die spontaan een protestbord omhoog hield tegen de monarchie, is een groep ontstaan die zich 'Het is 2013' noemt en oproept tot persoonlijk verzet. Het is geen actiegroep maar een 'zelforganiserend collectief', zei Gijs Peskens van 'Het is 2013'. 'Zolang je met niet meer dan drie mensen protesteert, is het geen demonstratie. Dus wij roepen op tot creativiteit; met een kussensloop bijvoorbeeld, kun je ook leuke dingen doen.'

Jan Johannisse droeg gisteren een stropdas met gebroken kroontjes, het logo van het Genootschap, verkrijgbaar in rood en blauw: 'Onder mijn vrienden zijn kolonels, een hoofdcommissaris van politie en een kapitein ter zee. Dertig jaar geleden namen ze me mijn overtuiging kwalijk. Maar nu kan ik zonder problemen zeggen: ik ben republikein. Dat is ook vooruitgang.'

Jan Johannissesecretaris van het Nieuw Republikeins Genootschap vreest dat er weinig valt te doen tegen een knappe koningin met drie knappe koningskinderen

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden