'Wit-Russen willen af van autoritaire Loekasjenko'

Op 19 maart houdt Wit-Rusland presidentsverkiezingen. De kandidaat van de democratische oppositie, Aleksandr Milinkevitsj, zoekt steun voor zijn strijd tegen de autoritaire Loekasjenko....

Als president Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland volgende maand depresidentsverkiezingen in zijn land vervalst om aan de macht te blijven,dan zal de oppositie de straat op gaan, net als anderhalf jaar geleden deoppositie in Oekraïne heeft gedaan.

Dat zegt oppositiekandidaat Aleksandr Milinkevitsj, die op bezoek isin Brussel om steun te zoeken bij de Europese Unie.

Volgens Milinkevitsj staat het wel vast dat de verkiezingen nieteerlijk zullen verlopen. 'Het worden geen echte verkiezingen, het wordtalleen maar de herbenoeming van Loekasjenko', zegt hij.

De Wit-Russische president regeert het land met harde hand en heeftverscheidene oppositieleiders vastgezet.

Volgens Milinkevitsj is het niet uitgesloten dat er na een vervalsteverkiezingszege van de autoritaire president een soort 'Oranje Revolutie'zal uitbreken, net als in Oekraïne. 'Wij zijn in principe tegenrevoluties. Wij willen vrije verkiezingen. Maar als het regime zich nietaan de regels houdt, zullen er veel mensen zijn die de straat op gaan omhun eer en hun principes te verdedigen.'

Maar heeft de oppositie wel voldoende steun, zoals in Oekraïne?

'Ik denk het wel. Enerzijds heerst er apathie onder de mensen. Zekunnen bijna niet geloven dat er iets zal veranderen. Dat komt ook doordatze nooit iets anders te horen krijgen. Er zijn maar een paaroppositiekranten die kunnen verschijnen en de televisie is helemaal inhanden van het bewind.

'Maar tegelijkertijd heerst er een enorm verlangen naar verandering.Volgens onafhankelijke opiniepeilingen wil 60 procent van de mensen vanpresident Loekasjenko af.'

Is het voor de oppositie wel mogelijk om campagne te voeren?

'Het is heel moeilijk. Veel mensen zijn bang. Er bestaan inWit-Rusland bijna geen particuliere bedrijven, zodat bijna 80 procent vande werknemers in dienst is bij een staatsbedrijf. Die zijn uiteraard bang dat ze hun baan verliezen als uitkomt dat ze de oppositie steunen.

'Veel fabrieken hebben, nog net als in de Sovjet-tijd, een aparteonderdirecteur voor ideologische zaken. Die houdt zich zogenaamd bezig metde ''opvoeding'' van de werknemers, maar in feite is hij er om de mensente intimideren. Als je de oppositie steunt, vlieg je de laan uit.'

Wordt u zelf ook bedreigd?

'Niet rechtstreeks, maar er zitten natuurlijk wel verscheidene politiciachter de tralies. Bovendien zijn er ook enkele kopstukken van de oppositieverdwenen. Maar op een gegeven moment verlies je je angst. Ik wil nietlanger bang zijn, ik wil leven, in een vrij land.

'Maar ik weet dat de geheime politie op zoek is naar compromitterendeinformatie over mijn kinderen. Een van hen heeft een bedrijf, dus proberenze daar iets te vinden.

Zal een Oranje Revolutie in Wit-Rusland niet op een ramp uitlopen?

'Ik ben ervan overtuigd dat Loekasjenko alle protesten met harde handzal neerslaan, dat heeft hij al aangekondigd. ''Ik zal ze de kopafrukken!'', heeft hij gezegd. De politie wordt nu al getraind omdemonstraties neer te slaan. Loekasjenko zal desnoods pantserwagens destraat op sturen, maar of hij aan het langste eind zal trekken hangt vande mensen af. En natuurlijk van de druk van het buitenland.'

Bent u niet bang dat Loekasjenko zal zeggen dat u tot een revolutieoproept?

'Ach, dat doet hij nu ook al. Zij betichten mij ervan dat ik een Poolseof Amerikaanse spion ben. Ook dit bezoek aan Brussel leggen ze uit als eenbewijs voor die stelling. Onzin, natuurlijk. Ook in Moskou moeten ze nietsvan mij hebben. Ze houden niet van Loekasjenko, maar voor mij zijn ze bang,omdat ik word afgeschilderd als een ultra-nationalist. Dus steunt RuslandLoekasjenko.

Maar hebben ze in Moskou dan geen les getrokken uit wat er in Oekraïneis gebeurd?

'Ja, daar hebben ze wel een les uit getrokken, maar niet de juiste. Zezijn doodsbang voor een nieuwe revolutie. Dus blijven ze liever zitten meteen slechte Loekasjenko.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden