Wisseling van de wacht universiteitsbestuur UvA

Net nu de Universiteit van Amsterdam/Hogeschool van Amsterdam een kandidaat op het oog heeft om de gesneuvelde oud-bestuursvoorzitter Louise Gunning op te volgen, pakt een andere bestuurder zijn biezen. Zo blijft het een jaar nadat de bezetters zijn verdwenen onrustig op het Maagdenhuis.

Karen Maex, beoogd rector magnificus UvA (L) en Geert ten Dam beoogd bestuursvoorzitter UvA/HvA.Beeld anp

Via NRC Handelsblad lekte dinsdag uit dat hoogleraar Geert ten Dam door een selectiecommissie naar voren wordt geschoven als kandidaat-voorzitter voor de raad van bestuur. En Karen Maex, nu nog voorzitter van de faculteit Natuurwetenschappen, is de beoogde nieuwe rector magnificus. Tegelijkertijd maakte vicevoorzitter en financiële man Hans Amman bekend dat hij uiterlijk 1 september vertrekt.

Officieel vertrek de hoogleraar 'computational economics' om meer tijd aan zijn academische werk te besteden. Maar volgens bronnen binnen de UvA is de werkelijke reden een inhoudelijk conflict tussen Amman en Atzo Nicolaï, de voorzitter van de raden van toezicht van de UvA-HvA. Amman vond de benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter hét moment om de twee organisaties weer uit elkaar te trekken. Nicolaï wil de nieuwe voorzitter slechts de opdracht meegeven de fusie grondig te evalueren.

UvA en HvA gingen in 2003 samen, met als belangrijkste doel het onderwijs en onderzoek van de twee instituten te integreren. Door de invoering van het bachelor-mastersysteem verwachtten de toenmalige bestuurders onder meer dat hbo-studenten zo heel gemakkelijk zouden doorstromen naar de UvA. In 2013 bleek uit een interne evaluatie al dat er van die doelen weinig terecht was gekomen.

Louise Gunning gold ineens als belichaming van het kwaad waartegen de activisten ten strijde trekken. Hoe kwam het zover? Een profiel van de onder druk vertrokken UvA-voorzitter. (+)

Amsterdamse studenten bezetten een jaar geleden het Bungehuis en het Maagdenhuis. Is er nu meer democratie en minder rendementsdenken op de Universiteit van Amsterdam? (+)

'Rendementsdenken'

Amman vindt dat de geringe voordelen van de fusie niet opwegen tegen het nadeel van een enorme organisatie en wil dus niet langer wachten met het splitsen van UvA en HvA.

Het vertrek van Amman lokt binnen de UvA/HvA zeer uiteenlopende reacties uit. Veel van de studenten en docenten die vorig jaar betrokken waren bij de bezetting van het Maagdenhuis juichen het toe. Zij zien Amman, die financiën en het vastgoed van de UvA in zijn portefeuille had, als autoritaire vertegenwoordiger van het 'rendementsdenken' waar zij zo tegen zijn.

Maar er zijn ook veel teleurgestelde reacties. Ras-Amsterdammer Amman wordt door veel andere studenten, docenten en ook de huidige interim-rector gezien als een zeer toegankelijk en kundig bestuurder die de laatste maanden hard werkte aan een nieuwe manier om binnen de universiteit geld te verdelen.

ME tijdens de ontruiming van het Maagdenhuis in april 2015.Beeld anp

Karen Maex, beoogd rector magnificus UvA

Veel Vlaamse managers hebben het in Nederland lastig met de zeer directe manier van communiceren. Zo niet Karen Maex (1959) die als typische ingenieur ook niet erg van omweggetjes houdt. In 2013 kwam de hoogleraar elektrofysica naar Amsterdam vanuit Leuven, waar ze kort daarvoor de verkiezing om het rectorschap nipt had verloren. Als eerste bètadecaan van Nederland stond zij daarna voor de taak om de bètafaculteiten van de UvA en de Vrije Universiteit te fuseren. Dat is tot op heden niet gelukt doordat medezeggenschapsraden bij de UvA tegen stemden. Toch zijn de recensies voor Maex onverdeeld positief. Een stille, slimme en doortastende bestuurder, luidde het oordeel in universiteitsblad Folia. Op de faculteit volgden dinsdag dan ook vooral teleurgestelde reacties nadat uitlekte dat Maex de beoogde nieuwe rector magnificus van de UvA is en de faculteit dus waarschijnlijk alweer gaat verlaten. 'Vier decanen in acht jaar', verzuchtte een astrofysica. 'Jammer, vooral omdat ze het prima doet', reageert een onderzoeker van gecondenseerde materie.

Karen Maex

Geert ten Dam, beoogd bestuursvoorzitter UvA/HvA

Hoogleraar onderwijskunde Geert ten Dam (1958) deed enige bestuurservaring op als voorzitter van de Onderwijsraad. Maar haar carrière stond vooral in het teken van onderzoek naar onderwijs. En dan vooral als instrument voor sociale gelijkheid en burgerschap. 'Onderwijs is meer dan meten en toetsen', schreef Ten Dam in 2013 nog in NRC Handelsblad. Een van haar recentste artikelen gaat over het belang dat adolescenten hechten aan democratie. Zo bezien sluit haar visie goed aan bij die van de actievoerders die vorige jaar het Maagenhuis bezetten. Hun eis is immers dat het op de UvA meer om Bildung moet draaien en minder om tentamencijfers en slagingspercentages. Actiegroepen binnen de UvA riepen Ten Dam dinsdag op om alsnog publiekelijk haar kandidatuur toe te lichten, nu haar naam gelekt is. Maar zij hulde zich in stilzwijgen. De komende tijd zal zij, net als de beoogd rector, 'draagvlakgesprekken' voeren met vertegenwoordigers van studenten en onderwijsafdelingen binnen de UvA. Pas als die positief verlopen, zal de raad van toezicht haar officieel benoemen.

Geert ten Dam.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden