Wiskundige verenigde filosofie van Oost en West

Het eeuwige leven: Ulrich Libbrecht (1927-2017)

'De weg is wijzer dan de wegwijzer', was het devies van wiskundige, sinoloog, natuurliefhebber en idealist Ulrich Libbrecht.

Beeld Paul Muylaert

Hij zou gekscherend de laatste wereldburger kunnen worden genoemd, iemand die riep dat deze aardbol niet aan een religie, volk of land toebehoort maar aan alles wat er leeft. Hij ging ervan uit dat alle levensvisies gelijkwaardig zijn en een betekenis hebben vanuit hun culturele achtergrond. Als deze dimensies zouden worden samengebracht, zou dat leiden tot een meer volledig wereldbeeld en tot ruimere waarden. 'We kunnen de andere niet alleen proberen beter te begrijpen maar we kunnen er ook van leren', zei Ulrich Libbrecht.

Libbrecht was sterk spiritueel, maar geloofde niet in een God verbeeld als een mens, noch in de bijbelse verhalen, dogmatiek of bovennatuurlijke beloning. Hij greep liever terug naar het mysterie van de kosmos en de scheppende kracht van energie. Hij vond dit het best terug in het taoïsme, in zen en bij de indianen. Hoe minder we ingrijpen in de natuur, hoe beter alles in evenwicht blijft. In het boeddhisme vond hij een zuivere vorm van religie die de ontwikkeling van goedheid in de mens centraal stelt. Maar: 'Het kan de berg niets schelen langs waar je hem beklimt, als we maar respect hebben voor alle wegen.'

Prof. dr. Ulrich Libbrecht, wiskundige, sinoloog, natuurliefhebber en idealist, probeerde als een van de weinigen de oosterse en westerse levensfilosofie te verenigen. Zijn devies hierbij was: 'De weg is wijzer dan de wegwijzer'. Theorieën zijn slechts wegwijzers, het leven zelf is de grootste bron van wijsheid. Hij ontwikkelde dan ook een levensfilosofie waarin hij waardevolle elementen uit Oost en West integreerde.

Hij was oprichter van de school voor comparatieve filosofie in Antwerpen en van Filosofie Oost-West in Utrecht. Daarnaast gaf hij ontelbare lezingen over oosterse filosofie in Vlaanderen en Nederland. Hij stierf 15 mei op 88-jarige leeftijd in Ronse. Na een lange reeks van meer dan dertig boeken publiceerde hij vorig jaar Filosofie zonder grenzen. Volgende maand zal postuum nog een werk van hem verschijnen.

Libbrecht werd geboren in Avelgem, aan de rand van de Vlaamse Ardennen. Hij was de zoon van een vlaswerker in een milieu dat zo beeldend werd beschreven door romanschrijver Stijn Streuvels. Met het excuus priester te willen worden, kon hij een voortgezette opleiding volgen aan het college in Menen, waar hij les kreeg in klassieke talen.

Daarna deed hij een lerarenopleiding wiskunde, waarmee hij aan de slag kon in een technische school in Oudenaarde. Ondertussen bleef zijn filosofische honger knagen en omdat de westerse filosofie hem te beperkt toescheen, pakte hij een studie oosterse talen op aan de rijksuniversiteit in Gent met als specialisme Chinees. Ten slotte promoveerde hij in 1971 in Leiden op een proefschrift over Chinese wiskunde in de 13de eeuw. Kort daarop werd hij tot hoogleraar aan de universiteit van Leuven benoemd met als leeropdracht klassieke sinologie, Chinese filosofie, inclusief boeddhisme en de geschiedenis van de Chinese wetenschap.

In 1994 ging Libbrecht met emeritaat, maar hij zou tot zijn 80ste blijven doceren aan de door hem opgerichte opleidingen voor comparatieve filosofie.

Daarnaast zette hij zich actief in voor natuurbescherming in Natuurpunt en door de oprichting van het Milieufront Omer Wattez. Hij was een fanatiek tuinier met een groente- en bloementuin.

Ulrich Libbrecht wordt overleefd door zijn vrouw en vier kinderen. Zijn gedachtengoed wordt verder uitgedragen door het Libbrechtgenootschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.