Wintertuin confronteert scholieren met de favoriete schrijvers van hun boekenlijst Iets geëngageerds of toch liever iets over neuken

'Het zijn maar boeken. Het is maar papier.' Hop! Ronald Giphart doet niet moeilijk en zwiept Ik ook van jou door de lucht....

MICHEL MAAS

Van onze verslaggever

Michel Maas

ARNHEM

Giphart zit in 'de HAL van het HOGE woord' zoals de foyer van de Schouwburg in Arnhem voor de gelegenheid is gedoopt. Scholieren drommen om de schrijver heen. Ze zijn teruggekeerd nadat het duo Jerusalem Artichoke ze een half uur geleden uit het zaaltje had verjaagd met een 'dialoog' tussen muziek en literatuur - het klonk verdacht veel naar jazz.

Het is de scholierendag van het literair festival Wintertuin.

Volg de pijlen op de borden en vind zo je favoriete schrijver in de ruimte naar keuze.

Op 'de zolder van de sprekende stilte' zitten twee mensen voor microfoons die het niet doen. Thomas Rosenboom wordt geïnterviewd en leest voor uit Gewassen Vlees, terwijl voor en achter hem deuren knallend open en dicht gaan, in een hoek een feestje aan de gang is, en de dialoog van Jerusalem Artichoke door de muren heen harder klinkt dan de bescheiden schrijver.

Beneden, helemaal voorbij de garderobe staat een boekenstal. En voorbij die boekenstal, voor een hoekje blinde muren en deuren, staan tien grijze stoelen naar een tafel te kijken. Aan die tafel neemt af en toe een schrijver plaats, die vanachter zijn boeken terugkijkt. Is dit 'de ZAAL van de KLEINE herrie'? Of was het 'de KAMER van de FLUISTER voordracht'?

'Hier is niks'. De scholieren draaien zich om en gaan weer terug naar de grote zaal, of de foyer. Op zoek naar Henk Spaan (blijkt: Bart Spaan, muziek), naar Youp van 't Hek (blijkt: Freek de Jonge), naar Freek de Jonge (blijkt: ziek), of naar MC Extince (blijkt: verhuisd naar een andere zaal).

Giphart zit voor de hamvraag en schuifelt er wat omheen. 'Wat betekent schrijven voor je?' Hij weet het niet. 'Vanaf mijn zeventiende heb ik altijd volgehouden dat ik schrijver was. Op een gegeven moment moet je dan natuurlijk ook wat gaan opschrijven. Ik heb gemerkt dat dat heel, heel erg moeilijk is. Eigenlijk is schrijven helemaal niet leuk. Daarom schrijf ik zo vaak: ''goh, wat heb ik een plezier aan het schrijven.'' Om mezelf wat op te peppen.

'Zal ik nu dan maar een stukje voorlezen? Iets geëngageerds over de wereld? Of iets over neuken?'

Ja natuurlijk.

Rond de grote zaal mort de horde, omdat Freek de Jonge niet komt. Tim Krabbé valt in. Doet dat prima, hoor, maar toch. Het wachten op De Jonge duurt heel lang. Als het ophoudt - 'De Jonge komt niet, hij is een beetje verkouden' - is Yvonne Keuls al ondervraagd (Schrijven, wat betekent dat voor jou?), en staat A.F.Th.van der Heijden klaar achter de coulissen voor zíjn interview (Wat betekent voor jou hetschrijven?). Daarna alleen nog Zwagerman, Diana Ozon en dan de Grande Finale. . . Het lijkt wel op lezen ('Je zit daar maar met zo'n boek en het duurt zo lang').

Carla Bogaards dwaalt met haar violist door het gebouw. Ze moet op 'de zolder van de sprekende stilte', maar ze is toch niet gek! Daar zijn alleen slaande deuren en lege stoelen!

De foyer is leeg, maar bezet - Jerusalem Artichoke speelt. Ook in het hoekje achter de boekenstal achter de garderobe is al iemand. Thomas Rosenboom veert op: publiek? Maar nee.

In de garderobe zelf dan, daar kan het! Bogaards plant zich voor een groepje scholieren dat bij de jassen samenschoolt. Bogaards slaat een van haar bundels open en begint te lezen, Verkering. Niemand loopt weg. Sterker nog: er komen mensen bij.

Ze heeft niet voor niets de Johnny van Doorn-prijs gekregen.

Bogaards heeft haar interview dan al achter de rug. (Wat betekent schrijven? Bogaards: 'Het is gewoon leuk, jongen. Gewoon leuk. Nee. Het is lèkker. Nee. Schrijven is een escape. Nee. Alle schrijvers drinken. Schrijven is een alibi om te drinken.')

In de grote zaal daalt zacht een helikopter van het tweede balkon naar het eerste. Door de lucht dwarrelen slordig gevouwen vliegtuigjes. Sommige halen in een lange ademloze glijvlucht het podium waar ze hun neus stoten aan het doek. 'We doen gewoon of deze schouwburg een groot klaslokaal is', had de leraar Nederlands gezegd. Maar later komt de directeur van het festival, Ares Koopman, en spreekt over gebrek aan respect. 'Dat moet uit zijn, dat vinden wij niet leuk. Dus: geen troep maken en goed luisteren.'

A.F.Th. van der Heijden houdt het stil. 'Waarom schrijft een schrijver? Als ik Hermans was zou ik zeggen: waarom bakt een bakker? Het is een kostwinning. Ik kan gewoon niks anders.'

Joost Zwagerman moet even de F-side toespreken, maar kan ongehinderd lezen. Diana Ozon ook.

Maar het stilst is het in de kelder, waar de scholieren weer Giphart hebben gevonden. Hij leest, en leest. En allemaal over neuken.

Vanavond in Wintertuin: Henk van Woerden en Emma Huismans (Schouwburg, Arnhem. Zaterdagavond: poëziemarathon in Arnhem (schouwburg) en Nijmegen (O42).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden