Wintertijd dit weekend, waarom toch?

Het uur dat we in de zomer moesten inleveren hebben we vannacht weer teruggekregen: de 'wintertijd' is ingegaan. Een Britse aannemer kwam een eeuw geleden op het idee om in de zomer de klok een uur vooruit te zetten.

Op het eerste gezicht is de Daylight Inn in Petts Wood, een wijk in Zuidoost-Londen, een gewone kroeg. Houten panelen met zwartwitfoto's, voetbal op televisieschermen en stamgasten die met een keurende blik opkijken wanneer een vreemdeling binnenkomt.

Het gebouw is wit met houten balken. Zelfs het rookhok heeft deze namaak-Tudorstijl. En toch staat het op een door Historic England samengestelde lijst van 19 'beschermde pubs'.

De kroeg heeft haar faam te danken aan een historische stamgast. Dit was de plek waar William Willett zijn krant las en zijn lauwe bier dronk, de aannemer die een eeuw geleden streed voor de invoering van de zomertijd.

Dat idee was tot hem gekomen toen hij op een vroege zomerochtend op zijn paard naar de bossen van de Pett-familie reed. Onderweg viel het hem op dat alle gordijnen nog dicht waren. Zonde van het daglicht, dacht hij. Waarom zetten we de klok niet een uur vooruit?

Typisch Engels natuurlijk. Waar in een land als Frankrijk commissies met geleerden baanbrekende maatregelen bedenken, zijn het in Engeland van oudsher vaak 'amateurs' die op basis van dagelijkse ervaringen een nuttige bijdrage leveren aan de vooruitgang. Was het niet de 18de eeuwse autodidact Samuel Johnson die in zijn eentje een briljante en uitputtende encyclopedie schreef, iets waar in Parijs tientallen leden van de Académie française aan werkten?

Beeld thinkstock

Zomertijd

Willett voerde jarenlang campagne voor het invoeren van een zomertijd, waarbij hij hulp kreeg van het jonge kamerlid Winston Churchill en de schrijver Arthur Conan Doyle.

De autoriteiten, zoals gewoonlijk huiverig voor veranderingen, toonden aanvankelijk weinig interesse. Pas halverwege de Eerste Wereldoorlog, een jaar na Willetts dood, werd de klok vanaf mei een uur vooruit gezet, dit om de koolproductie te stimuleren. Het bleek goed te bevallen, tea time voor de duisternis.

Honderd jaar na diens dood leeft de uitvinder van de zomertijd voort. Niet alleen is er een herberg naar hem vernoemd, er is ook een Willett Way, een blauwe gevelsteen op zijn huis in het nabijgelegen Chislehurst en een zonnewijzer in de bossen. Zijn strijd voor een beter gebruik van daglicht wordt nog steeds gevoerd, anders dan in Nederland waar de tijd geruisloos een uur teruggaat. Elk najaar klinkt er een roep om niet terug te keren naar Greenwich Mean Time, maar de klok met rust te laten.

Tegenstand

Door de jaren heen zijn er tal van wetsvoorstellen ingediend: de Lighter Evenings Experiment Bill, de Extension to Summer Time Bill, de Time Zone and Summer Time Devolution Bill, de British Time Bill, de Western European Time Bill, de Central European Time Bill en de Summer Time Bill. Het zou leiden tot minder ongelukken, minder depressies en lagere energiekosten. De meeste Britten zijn voor, maar er is straffe tegenstand van boeren en andere ochtendmensen.

Het grote probleem is dat invoering de toch al fragiele unie kan ondermijnen, want Schotland zal meteen een eigen tijdzone eisen. De Schotten zullen er immers weinig voor voelen om 's winters tot koffietijd in het donker te zitten, wachtend op het moment dat zo mooi bezongen is door de popgroep Coldplay. To my surprise and my delight / I saw a sunrise, I saw sunlight / I am nothing in the dark / And the clouds burst to show daylight.

Saillant detail: de overgrootvader van zanger Chris Martin is William Willett.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden