Winst, maar veel is het niet

Het betaald voetbal in Nederland is geen vetpot. Dankzij de inkomsten uit transfers en de tv kunnen de clubs over 2012/2013 zwarte cijfers overhandigen. Verder is het schrapen.

AMSTERDAM - De achttien eredivisieclubs blijven zwarte cijfers schrijven, maar hun gezamenlijke winst is fors teruggelopen. Over het seizoen 2012/2013 eindigden ze 4,8 miljoen in de plus, waar dat totaal een jaar eerder nog 22,8 miljoen bedroeg. Dit blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant.

De achteruitgang is vooral te verklaren door de veel lagere winst die PSV boekte: 313 duizend euro in plaats van de 27,7 miljoen van 2011/2012. PSV verkocht dat jaar de grond onder het Philips Stadion en trainingscomplex De Herdgang voor een bedrag van 48,4 miljoen aan de gemeente Eindhoven.

Zonder die 'gronddeal' zou de club op een verlies van bijna 21 miljoen zijn uitgekomen en had ook de totale eredivisie rode cijfers geschreven. De clubs sloegen vorig seizoen de financiële weg omhoog in, waar in het jaar ervoor nog een verlies van 59 miljoen werd geleden.

Zoals verwacht is Ajax de club in bonis. De club vierde afgelopen seizoen zijn derde landstitel op rij en zag zijn winst bijna verdubbelen. De verkoop van Toby Alderweireld en Christian Eriksen leverde alleen al 19 miljoen euro op en van dat geld bleef een groot deel in kas, ondanks aankopen als Duarte en Van der Hoorn. Daarnaast was deelname aan de Champions League goed voor 20 miljoen.

Ook AZ (8,9 miljoen winst), Heerenveen (bijna 5) en Feyenoord (2,7) ging het financieel voor de wind. FC Groningen leed bijna 2 miljoen verlies, terwijl de club een jaar eerder nog winst maakte. NAC, dat onlangs bij de gemeente aanklopte voor verlaging van de stadionhuur, boekte - mede door 4 miljoen aan transferinkomsten - een kleine winst van 33 duizend euro.

Vitesse blijft met een verlies van ruim 22 miljoen euro het zorgenkind van de eredivisie. De koploper uit Arnhem leed daarmee de afgelopen twee seizoenen een verlies van bijna 45 miljoen euro. Daarmee heeft de club de grens van 'financial fairplay' bereikt.

Voetbalclubs mogen van de UEFA maximaal 45 miljoen euro in de min eindigen over de afgelopen twee seizoenen, mits de club het verlies zelf bijpast. Bij Vitesse deed Merab Zjordania dat de afgelopen jaren. De Georgiër droeg de club onlangs over aan de Rus Tsjigirinski. Vitesse maakt zijn jaarcijfers volgend jaar pas officieel bekend.

Achter de totale plus in de eredivisie gaan sombere ontwikkelingen schuil. Zo ontvingen de clubs ruim 5 miljoen euro minder aan sponsoring. .

De wedstrijdbaten vielen bijna 8 miljoen euro lager uit. Beide getallen zijn belangrijk, omdat clubs hun begroting erop afstemmen.

De KNVB maakt volgende maand zijn eigen financiële inventarisatie van de eredivisieclubs bekend. De bond richt zich daarbij vooral op het bedrijfsresultaat, waarin bijvoorbeeld de transferopbrengsten niet zijn meegenomen. Volgens de KNVB kan een club immers onmogelijk in de begroting voorzien welke spelers worden verkocht. Het totale bedrijfsresultaat van de eredivisie - dus zonder transferopbrengsten - kwam in 2011/2012 uit op een verlies van 15 miljoen euro.

Niet alle clubs zijn het met de werkwijze van de bond eens. Cambuur-directeur Gerald van den Belt noemt het verkopen van spelers 'een wezenlijk onderdeel' in de huishouding van voetbalclubs. 'Heerenveen draaide de afgelopen twintig jaar steeds een operationeel verlies, terwijl het bijna elk jaar wel een topspeler verkocht.'

Clubs noemen de gevolgen van de sombere economie en de crisisheffing uit het Lenteakkoord als belangrijkste oorzaken voor de dalende cijfers. Supporters en sponsors geven minder geld uit aan hun club, omdat ze de afgelopen jaren steeds minder te besteden hebben gehad.

De crisisheffing dateert uit het akkoord dat de 'Kunduz-coalitie' in 2012 sloot. De regel verplicht clubs 16 procent extra belasting af te dragen over salarissen boven de 150 duizend euro. De regering voerde de heffing in 2012 al door, maar besloot dit in 2013 opnieuw te doen. Hoewel de clubs en de KNVB vinden dat het voetbal 'onevenredig hard wordt getroffen' en er tegen in het geweer zijn gekomen, hebben ze de afdracht wel in hun begroting opgenomen.

Daartegenover staan de extra inkomsten uit de verkoop van de wedstrijdrechten. Fox nam Eredivisie Live over en verdeelt dit seizoen 61,5 miljoen euro over de eredivisieclubs, waarvan de topvijf de helft incasseert. Dat bedrag loopt de komende jaren op tot honderd miljoen euro.

De inkomsten zijn vooral voor de kleinere clubs van groot belang. Cambuur strijkt dankzij de promotie naar de eredivisie 1,52 miljoen op aan tv-gelden, wat neerkomt op een zesde van de totale begroting.

Winnaars: Heerenveen & AZ

Heerenveen: van 295.000 euro verlies naar 4,96 miljoen winst

Na Ajax en AZ sloot ook Heerenveen de boeken met een mooi jaarcijfer. 'Maar het zou aanmatigend zijn om nu de vlag uit te steken', vertelt directeur Gaston Sporre. De bijna 5 miljoen euro winst kwam vooral voort uit de transfers van Assaidi, Narsingh, Djuricic en Gouweleeuw waardoor ook na het aantrekken van vervangers 11,7 miljoen overbleef. Sporre: 'Het verkopen van spelers is het handelsmerk van deze club. Maar transfers mogen nooit een vaste component worden van het huishoudboekje. Er gaat nog steeds een ton per week te veel de deur uit bij Heerenveen. Daarom staan we niet te juichen.'

AZ: van 1,36 miljoen euro winst naar 8,9 miljoen winst

'Een beetje vertekend', zegt AZ-directeur Toon Gerbrands.De winst steeg naar bijna 9 miljoen, maar dat gebeurde vooral dankzij de transfer van spelmaker Maher, voor wie PSV 8 miljoen op tafel legde. Voor AZ telt dat het financieel gezond is. De KNVB deelde de club in categorie 3 in. Gerbrands: 'Dat is nog nooit gebeurd in de twaalf jaar dat ik hier zit. De schuldenlast van 25 miljoen, ontstaan nadat het DSB-imperium van suikeroom Scheringa ineenstortte, is weggewerkt. Het eigen vermogen is positief. Gerbrands: 'We hebben nul schulden, ook niet aan de fiscus. We kunnen verder.'

Verliezers : Cambuur & Groningen

Cambuur: van 212.000 euro winst naar 28.000 winst

Het kampioenschap van de eerste divisie viel duur uit voor Cambuur. De club was 300 duizend euro aan bonussen, maar verdiende verder weinig aan de titel. Die inkomsten volgen komend seizoen, als een winst van 5 ton is begroot. Directeur Gerald van den Belt: 'We stonden bovenaan, maar onze laatste wedstrijden speelden we bijna allemaal uit. Terwijl we ons stadion wel drie keer hadden kunnen uitverkopen.' Zelfs de wedstrijdbaten liepen terug in het kampioensjaar. Van den Belt, grijnzend: 'Promoveren kun je beter via de play-offs doen. Dan speel je nog een paar extra wedstrijden.'

FC Groningen: van 1,4 miljoen euro winst naar 1,95 miljoen verlies

Van 1,4 miljoen in de plus naar bijna 2 miljoen verlies in een jaar. Een gevolg van de crisis, zegt Groningen-directeur Hans Nijland. 'We hebben vorig seizoen 1.200 seizoenkaarten minder verkocht.' Daarnaast voerde Groningen meteen de crisisheffing van het kabinet in voor hoge salarissen. Nijland: 'We hadden ervoor kunnen kiezen de helft van die 160 duizend euro af te boeken, maar wij vinden: zo'n keutel moet je in zijn geheel doorslikken.' Iedereen betaalt mee aan het verlies . Zo leveren spelers 136 duizend euro aan premies in, als de ploeg de zevende plaats van vorig seizoen evenaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden