Winst en verlies in de Brusselse marathon

Na zeventien uur onderhandelen was er dan toch een akkoord over een nieuwe noodlening voor Griekenland. De balans opgemaakt van de hoofdrolspelers in de langste en vermoedelijk belangrijkste eurotop in de nog jonge geschiedenis van de eenheidsmunt.

Marc Peeperkorn
null Beeld Aurore Belot / Demotix
Beeld Aurore Belot / Demotix

Jean-Claude Juncker: ook in het ultieme debat nog het oliemannetje

Hij gooide zich in de strijd als bemiddelaar om een Grexit te voorkomen en heeft zeker daaraan bijgedragen. Toen het overleg in de Eurogroep over Griekenland verzuurde en het politieke overleg tussen Tsipras, Merkel en Hollande rondjes bleef draaien, greep Juncker in. Hij nam Tsipras letterlijk bij de arm, knuffelde en kneep hem, verzoende en veroordeelde. Ook in het ultieme debat zondagnacht speelde hij zijn rol als oliemannetje. Tusk bedankte hem (en Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem) dan ook omstandig. Juncker heeft gewonnen. Niet alleen omdat de Grexit is afgewend, maar ook omdat hij zijn ambitie waarmaakt een politieke Commissievoorzitter te worden. Juncker steekt zijn nek uit in het Griekse drama. Hij riep de Grieken op het negatieve stemadvies van hun regering te negeren bij het referendum, waarschuwde voor de rampzalige gevolgen van een nee, noemde Tsipras een leugenaar en verordonneerde andere leiders hun ideologische loopgraven te verlaten. Het heeft zijn positie versterkt.

Tekst loopt door onder foto.

Links Griekenland hangt in de touwen

De Grexit is voorkomen, maar van Tsipras' verkiezingsbeloften is niets meer over. Nu de premier uit Brussel is teruggekomen met nog meer bezuinigingen, is de woede en verbijstering bij de linkse Grieken groot. Lees hier het verslag van Sarah Venema vanuit Griekenland.

Liveblog

Nu er een akkoord met Griekenland op tafel ligt, is het tijd om te praten over de implementatie. De ministers van Financiën hebben in Brussel de aftrap gegeven met een vergadering over de brugfinanciering die nodig is voor de tijd dat het nieuwe steunpakket verder wordt uitgewerkt. De Volkskrant volgde de ontwikkelingen in een liveblog. Lees dat hier terug.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Alexis Tsipras: alles waar hij tegen was, plus een schep erbovenop

Hij heeft in ieder geval een lening losgeweekt van enkele tientallen miljarden euro's - het exacte bedrag staat nog niet vast - waarmee een faillissement van zijn land is afgewend. Maar de prijs is hoog, heel hoog: zowel politiek als financieel. Tsipras moet alle bezuinigingen en hervormingen doorvoeren waartegen hij zich tot nog toe verzette, plus nog eens een flinke schep erbovenop. Morgen moeten de eerste pijnlijke wetten (btw-verhoging, pensioenversobering) al door het Griekse parlement zijn aangenomen, enkele weken later dienen er concrete plannen te liggen die de arbeidsmarkt en economie op een noordelijke leest gaan schoeien. Nog bitterder is de pil van Brussels toezicht op de modernisering (lees: depolitisering) van het ambtelijk apparaat en de oprichting van een onafhankelijk fonds dat op grote schaal (beoogde opbrengst: 50 miljard euro) staatsbedrijven gaat verkopen. Het enige dat Tsipras er tijdens de marathontop uitsleepte, is dat hij een kwart van de opbrengst mag gebruiken voor investeringen in eigen land. Hij staat nu voor de taak de Griekse burgers uit te leggen dat zijn verkiezingsbelofte - wel de euro, geen bezuinigingen - een leugen was. Alsook zijn verzekering dat een nee bij het referendum zijn onderhandelingspositie in Brussel zou versterken.

Tekst loopt door onder foto.

null Beeld reuters
Beeld reuters

Angela Merkel: begrotingsdiscipline is de norm, dat mag duidelijk zijn

'Als de euro faalt, faalt Europa', zei de Duitse bondskanselier in 2010 en dat wilde zij per se niet op haar geweten hebben. Ook in de nacht van zondag op maandag was dit haar lijn, maar zoals ze bij aankomst voor de cruciale top al zei: er komt geen akkoord tegen elke prijs. De voorwaarden waaraan Griekenland moet voldoen om geld te krijgen, zijn afschrikwekkend hard om potentiële eurozondaars tijdig tot inkeer te brengen. Merkel en haar minister van Financiën Schäuble hebben hun slag binnengehaald: begrotingsdiscipline is de norm in de eurozone, wie daarvan afwijkt krijgt uiteindelijk straf, regels moeten worden nageleefd. Critici spreken over de Duitse hegemonie maar Nederland, Spanje, Finland, de Baltische staten, Slowakije, Luxemburg en België zitten er net zo geharnast in. Dat het Merkel menens was, bleek om zes uur in de ochtend toen ze dreigde het overleg te verlaten omdat de Griekse premier Tsipras niet inbond. De Grexit was een feit geweest als Tusk niet voor de deur was gaan staan. SPD-leider Gabriel werd ingezet om Merkel tot een concessie te vermurwen, PvdA-leider Samsom deed hetzelfde bij Rutte. Met succes, de eurozone bleef intact.

Tekst loopt door onder foto.

null Beeld EPA
Beeld EPA

De eurozone: na zo'n slag kun je moeilijk de overwinning uitroepen

De euro schittert (haar waarde is stabiel) maar de eurozone heeft aan glans verloren. De zeventien uur durende eurotop, de tweede in één week, en de eindeloze reeks Eurogroepvergaderingen om de Griekse crisis te bezweren, maken duidelijk dat het bestuur van de eurozone op zijn zachtst gezegd beter en efficiënter kan. De ruzies en uitbarstingen zaterdag en zondag - de Italiaanse premier Renzi: 'Stop met de Griekse vernedering!'; Schäuble naar ECB-baas Draghi: 'Ik ben geen idioot!' - tekenen de frustratie over de politiek complexe manier waarop de eurolanden tot elkaar veroordeeld zijn. Als negentien volwassen ministers van Financiën na zestien uur vergaderen vier pagina's tekst opstellen vol met haakjes die hun leiders in de daarop volgende zeventien uur weer moeten verplaatsen, kun je moeilijk de overwinning uitroepen. Recente plannen om het bestuur van de eurozone meer te centraliseren, krijgen vooralsnog echter een slap beleefdheidsapplausje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden