Winst Clinton en Trump in New York groter dan verwacht

De overwinningen van Hillary Clinton en Donald Trump, dinsdag in hun thuisstaat New York, waren groter dan verwacht. Bij de Democraten is achtervolger Bernie Sanders nu nagenoeg kansloos; bij de Republikeinen is voor achtervolger Ted Cruz de achterkamertjesroute naar de nominatie iets lastiger geworden. Clinton kreeg 58 procent van de Democratische stemmen, Sanders 42. Het was de eerste overwinning voor Clinton in bijna een maand.

Clinton viert haar overwinning in New York. Beeld reuters

De opluchting was dan ook hoorbaar in Clintons overwinningstoespraak. 'Dit was persoonlijk', zei ze. En: 'De race naar de Democratische nominatie is nu op het laatste rechte eind beland; de overwinning is in zicht.' Ze noemde Sanders geen enkele keer, en verwees alleen indirect naar hem door te zeggen dat het niet genoeg is om problemen te diagnosticeren, maar dat je ook moet laten zien hoe je ze gaat oplossen.

Sanders had veel last van het feit dat onafhankelijke kiezers niet mochten stemmen in de New Yorkse primary (ook lijkt er sprake van ongerechtigheden bij de stemming: duizenden kiezers bleken uit de Democratische stemregisters geschrapt). Aangezien er nog meer staten volgen met gesloten voorverkiezingen, lijkt het voor Sanders onmogelijk de achterstand op Clinton nog in te halen.

Donald Trump boekte met 60 procent van de stemmen de grootste overwinning tot nu toe. Hij sleepte bijna alle gedelegeerden in New York in de wacht. Hij kreeg in het overgrote merendeel van 27 districten meer dan de helft van de uitgebrachte Republikeinse stemmen, wat hem in elk van die districten de drie beschikbare gedelegeerden opleverde. Alleen John Kasich, die één district (op Manhattan) won, wist hem een paar gedelegeerden af te snoepen. Cruz eindigde op nul.

Opvallend was dat Trump niet alleen de klassieke blanken-zonder-al-te-hoge-opleiding populair was. Ook de blanken mét een hoger onderwijsdiploma stemden in meerderheid voor hem. Katholieken blijken zijn grootste fans: op Staten Island, een stadsdeel van New York waar veel afstammelingen van Italianen en Ieren wonen, kreeg hij 83 procent van de Republikeinse stemmen.

Emotionele zaak

De voorverkiezingen in New York waren ook een emotionele zaak voor de Democraten: Clinton is senator voor de staat, Sanders komt uit Brooklyn. Een reportage van de campagnedag. (+)

Conventie

Daarbij een terzijde: deze hoge percentages betekenen niet dat New York als geheel extreem Trump-gezind is. Kijk naar de absolute aantallen: Trump kreeg zo'n 500 duizend stemmen, Clinton kreeg er ruim een miljoen. Maar doordat in een Democratisch gezinde staat als New York veel minder klassieke Republikeinen te vinden zijn, kon Trump er goed scoren. Hetzelfde kan worden verwacht van andere progressieve staten langs de oost- en westkust die nog aan de beurt komen.

Met de overwinning in New York heeft Trump zijn kansen op een absolute meerderheid aan gedelegeerden iets vergroot, waarmee hij een onvoorspelbare Conventie kan vermijden. Maar daar zal hij nog hard voor moeten werken. Mocht het toch op de Conventie aankomen, dan heeft Ted Cruz, die in de Republikeinse achterkamertjes veel gedelegeerden aan zijn kant heeft weten te krijgen, nog steeds goede papieren.

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden