Winonah de Jong: 'Het wisselgeld smeten ze naar me toe'

Land van Afkomst Winonah de Jong

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt V in een reeks interviews. Modeontwerper Winonah de Jong (35): 'Ik ben de vrouw van een voetballer, geen voetbalvrouw.'

Winonah de Jong. Foto Frank Ruiter

In het penthouse van het Conservatorium hotel zit Winonah de Jong aan een grote tafel. Het is de meest luxueuze kamer van het Amsterdamse vijfsterrenhotel. 'Ik ben niet geboren met dit alles', zegt de modeontwerper en eigenaar van het high end ready-to-wear-kledingmerk Winonah.

Denkt u daar vaak aan?

'Altijd. Als kind had ik het niet breed, dat heeft me gevormd. Nigel ook, hij had een zieke moeder.'

Ze draagt de achternaam van haar echtgenoot Nigel de Jong, de voetballer die 87 keer voor het Nederlands elftal speelde. 'Ik ben de trotse vrouw van Nigel. Hij zou het raar vinden als ik mijn eigen naam hield, Leefland. Daar is hij ouderwets in, hij wil thuis echt de man zijn.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor de Volkskrant Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen vorig jaar zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met comedian Rayen Panday (Surinaams) en rapper Iliass (Marokkaans).

Hoe kwam u naar Nederland?

'Ik denk dat ik 8 was toen mijn moeder naar Nederland verhuisde. Voor een betere toekomst, zoals dat heette. Mijn vader was drie jaar eerder overleden. Ik bleef achter bij de nichten van mijn moeder. Dat was moeilijk. Acht jaar later verhuisde ik naar Nederland, ik was er nooit eerder geweest. De vriendinnen die ik kreeg waren niet alleen Surinaams. Ook Turks of Marokkaans of Nederlands. Een hoofddoek had ik in Suriname nog nooit gezien. Dan vraag je: waarom draag jij een hoofddoek? Daarna weet je het.'

Wat was het verschil tussen u en Nederlandse Surinamers die alleen hier hebben gewoond?

'Ik had een accent. Wanneer ik met mijn moeder praat, komt het meteen terug. Nigel is half Nederlands, hij blijft verbaasd kijken als hij me zo hoort praten. Nederlandse Surinamers hebben vanaf het begin de mentaliteit van hier meegekregen. Ik heb het moeten leren.

'In Suriname zeg je u tegen oudere mensen. Wij eten om 1 uur 's middags warm, niet om 6 uur. Bij een Nederlander kom je onverwacht langs en is er geen eten, in Suriname wel.'

Na tien jaar vertrok u uit Nederland.

'Ik had Nigel ontmoet op een feest, na zes maanden woonden we samen. Een jaar later werd hij verkocht aan een club uit Hamburg. In Duitsland voelde ik voor het eerst dat ik bruin was. In hun ogen: zwart. De taal sprak ik niet, maar ik hoorde de opmerkingen. Ik wilde het snel leren, dan kon ik begrijpen wat ze over me zeiden. Het is geen geheim dat wij een goed leven hebben. In restaurants of bepaalde winkels voelde ik me bekeken: wat kom je hier doen, kun je het wel betalen? Of ik werd afgesnauwd, het wisselgeld smeten ze naar me toe.

Winonah de Jong

(Suriname, 1981) is eigenaar van het modemerk Winonah. Ze is geen liefhebber van de term voetbalvrouw. 'Ik ben de vrouw van een voetballer, dat is waar, alleen kan ik niet goed tegen dat beeld. Dom en lui en de hele dag aan het shoppen. Ik zal niet zeggen dat ze niet bestaan, maar ik sta zo niet in het leven.'

'Met vrienden werden we uitgenodigd voor feesten op de hotspots. Ik voelde me niet altijd op mijn gemak, daar zette ik me overheen, ik ben een positief ingesteld mens. Als ik in mijn eentje kwam aanrijden in een mooie auto, had ik het gevoel dat ze verwachtten dat ik met een rijke blanke man was. Nigel heeft een Nederlandse moeder, hij is lichtbruin. Onze zoon is donker en onze dochter echt licht. Ik kan me voorstellen dat die mensen dachten dat haar vader blank was. Wanneer ze Nigel niet herkenden als voetballer, keken ze naar ons alsof het niet klopte: ze zijn jong, hoe kunnen die twee zo rijk leven?

'Een paar jaar later speelde Nigel voor een club in Los Angeles. De verhuiswagen kwam aanrijden, in een blanke buurt in Encino. De buren stopten hun auto om te vragen: komen hier zwarte mensen wonen? In Amerika is het echt: zwart is zwart en wit is wit. Met die scheiding ben ik nooit opgevoed, het was heftig. Onze Afro-Amerikaanse vrienden hadden het er steeds over. Dat het anders voor ze was, elke dag moesten ze oppassen voor de politie. Ik wist er niet genoeg van en heb me er bewust niet te veel mee beziggehouden. Toen we verhuisden, kwam Trump net op. Nigel en ik zeiden tegen elkaar: we zijn net op tijd weg.'

Tussendoor woonde u in Milaan.

'Als meisje wilde ik al iets met mode doen. Nigel ging naar AC Milan en ik wist: dit is het moment, nu moet het gebeuren. Ik verzamelde de juiste mensen om me heen en ben begonnen met mijn merk. Het is nog steeds gevestigd in Milaan.'

Zijn er veel donkere modeontwerpers?

'Bij de bekende designers zijn er een paar. Je ziet dat er discriminatie is. Ik merk het als ik modellen wil boeken. Dat is elke keer een nachtmerrie. Ik ben zelf bruin en ik maak kleren voor iedereen. Ook voor bruine meiden die zich herkennen in mijn merk. Als ik bij een modellenbureau vraag om bruine modellen, zeggen ze dat ze er een of twee hebben, daar moet ik het mee doen.

'Ik ben op zoek naar een bepaalde look, naar een meisje dat iets uitstraalt wat bij mijn merk past. Bij de blonde modellen kan ik uit honderden meiden die ene kiezen, bij een bruin model wil ik dat ook. Een Braziliaans type is heel anders dan een Afrikaans. Het antwoord van de modellenbureaus is elke keer: er is geen vraag naar, daarom hebben we ze niet. Of ze beslissen voor mij dat de donkere vrouwen die ze hebben niet goed genoeg zijn en ze schuiven hun eigen favorieten naar voren. Dat is helemaal brutaal.

'Er zijn genoeg mooie donkere vrouwen op de wereld. Maar ze zitten niet in de bestanden van modellenbureaus en dat is niet oké.'

Nederlands
'Ik mis kaas in het buitenland. Jarenlang stuurde mijn moeder iedere maand met TNT een pakketje Surinaamse kruiden naar me toe, zodat ik hetzelfde kon blijven koken.'

Surinaams
'Zodra ik mijn moeder aan de telefoon heb gaat het los.'

Eten
'Surinaams. Herheri, telo, saotosoep.'

Partner
'Ik val op bruine mannen, het is geen toeval dat ik met Nigel ben.'

Dubbel paspoort
'Waarom niet?'