REPORTAGEDEN BOSCH

Winkelen volgens het nieuwe normaal is net een potje Twister

Alle marktkramen staan ver uit elkaar en er mogen alleen verse producten worden verkocht. Beeld Arie Kievit

Bosschenaren manoeuvreren zich door de binnenstad als ware het een potje Twister: de stoepen zijn afgeplakt, in de winkelstraat geldt eenrichtingsverkeer en in winkels hebben een maximum aantal bezoekers. Maar niet iedereen heeft er een boodschap aan. ‘Dit is voor mij al honderd jaar de kortste weg.’

‘Schrijf daar alsjeblieft iets over. Onze ondernemers-app ontploft bijna!’

In mannenmodezaak State of Art in het centrum van Den Bosch zijn shopmanager Monique Kerkhof en verkoper Ton Niessen niet erg gecharmeerd van het nieuwste gemeenteplan tegen corona. Buiten, vlak bij hun winkel, staat op het Amadeiroplein een betonnen bak met daarin een nieuw verkeersbord: eenrichtingverkeer voor voetgangers. Onder het blauwe bord met witte pijl en lopend mannetje staat: ‘Is het druk? Ga naar huis!’

‘Vooral dat uitroepteken’, verzucht Kerkhof. ‘Dat komt zo onvriendelijk over. Kijk naar Zutphen, hebben ze iets heel moois bedacht.’

‘Met hartjes op de vloer’, vult Niessen haar aan.

‘Dat is heel vriendelijk en gastvrij’, zegt Kerkhof. ‘Hier wordt een heel dubbel signaal afgegeven: je bent welkom in Den Bosch, maar eigenlijk ook niet.’

In de richting van de Krullartstraat staat het tegengestelde verkeersbord: verboden in te lopen. Een kleine tien minuten posten leert dat de borden massaal worden genegeerd. ‘Dit is al twintig jaar mijn route’, zegt Gertrude – ‘zeg maar Ger’ – van de Wetering (84) terwijl ze haar rollator de Krullartstraat in duwt. ‘Sorry, ik heb heel geen bord gezien, maar ook al was dat zo, dit is voor mij al honderd jaar de kortste weg.’

Gestrekte arm

Zoals overal worstelen ook gemeente en ondernemers van Den Bosch met het gebod dat anderhalve meter afstand dient te worden betracht van de willekeurige medemens, vooral nu veel winkels weer worden geopend. In State of Art, waar ontsmettingsmiddel bij de ingang staat en een looproute met pijlen op de betonnen vloer is geplakt, is het stil. ‘Normaal staat de hut hier op zaterdag helemaal vol’, zegt shopmanager Kerkhof, ‘maar nu is er niemand. Gek hoor – wij zijn gewend mannen bij het passen galant in een nieuw jasje te helpen. Maar nu geef je iets aan met een gestrekte arm, zo van: hier, zoek het maar uit. Dat voelt voor ons heel tegennatuurlijk.’

Bij vrouwenmodezaak Claudia Sträter hangt een bord met huisregels bij de ingang. Daarop staat onder meer: ‘Raak alleen het product aan dat u nodig heeft.’ Binnen stijgt de damp op van stoomapparaten die alle aangeraakte kledingstukken weer coronavrij moeten walmen.

Handschoenen moeten de boekkopers, van jong tot oud, beschermen: ‘Kinderen vinden het zelfs cool.’Beeld Arie Kievit

Boekhandel Adr. Heinen heeft daar iets effectievers op bedacht. Meteen na binnenkomst staan op een tafeltje vijf doosjes met latex handschoenen in de maten S tot en met XXL, in verschillende kleuren. Alle klanten wordt verzocht een paar in hun maat aan te trekken, alvorens boeken uit de rekken te bekijken. In de kinderboekenhoek staan twee doosjes met de maten XS in de kleur ‘pink pearl’, en witte XXS’jes.

‘Iedereen heeft er begrip voor’, zegt eigenaar André Stikkers vanachter de plexiglazen wand boven zijn kassa’s die het personeel van de klanten scheidt. ‘Kinderen vinden het zelfs cool. Het was een hele jacht om al die dozen handschoenen op de kop te tikken. Bij de Sligro mocht je maar één doos per klant kopen, bij de Makro was alles al uitverkocht. Maar online heb ik ze met twintig dozen tegelijk per maat kunnen scoren.’

Conform de nieuwe coronaregels mogen winkeliers maximaal één klant per 10 vierkante meter binnenlaten. Daarom werken veel winkeliers met een verplicht-mandje-of-winkelwagen-systeem: de klant moet een mandje of winkelwagen nemen, ook als ’ie alleen maar komt rondkijken of één rolletje pepermunt wil. Mand of wagen is ontsmet door een werknemer die de hele dag, gewapend met handschoenen en een sprayflacon Dettol, de handvatten desinfecteert. Zijn de mandjes op? Dan is het toegestane klantmaximum bereikt en mag u niet naar binnen.

Soms vormen zich lange rijen voor een winkeldeur, zoals bij keurslager Slenders – ‘Tweede rookworst gratis’ – en modezaak Zara aan de Schapenmarkt, waar de stoep in loodrechte banen met steeds anderhalve meter ertussen met rode tape is afgeplakt. De kriskras en kruislings afgeplakte stoeptegels voor bloemenkraam Van der Veer lijken de klandizie vooral uit te nodigen om er het evenwichtsspel Twister te komen spelen.

Op de markt worden alleen nog verse producten verkocht. Beeld Arie Kievit

Op de markt heeft de gemeente een nieuwe kraamopstelling verordonneerd, waarbij de kramen ver uiteen staan Er mag alleen vershandel worden verkocht, zoals bloemen en voedsel. Op de hoek met de Kerkstraat heeft Sven Dröge van broodkraam Zus van Jan de Bakker alle broodkisten zodanig opgestapeld en neergezet, dat klanten automatisch een rij vormen en anderhalve meter uit elkaar staan. Hoe het gaat, in coronatijd? ‘‘s Ochtends gaat het wel’, zegt hij. ‘Dan komen Bosschenaren brood kopen. Maar maar ’s middags is het veel te rustig. We missen de toeristen, die zijn gek op worstenbroodjes en koek.’

Zelfs in de St. Jans kathedraal – het is Mariamaand – is een looproute uitgezet naar Onze Zoete Lieve Vrouw, die voor de gelegenheid van de kapel naar het noordertransept is verplaatst. Voor het beeld, naast een flacon desinfectiemiddel, staat een geel bord dat bezoekers oproept niet met meer dan drie personen bij de kaarsenrekken te staan, en Maria toch vooral via de webcam te bekijken. ‘Het is een gekke, stille tijd’, zegt Nico van de Ven, een van de vijf kosters. ‘Normaal is het hier heel druk, met veel extra vieringen in mei. Nu is er elke ochtend slechts één viering voor een totaal lege kerk. Maar die wordt voorgedragen door de bisschop zelf, en live gestreamd, zodat iedereen die dat wil, zich er toch mee verbonden voelt.’

Buiten, aan de Parade, zijn alle cafés uitgestorven. Tot vier uur, als de rode lopers worden uitgerold en luiken opengegooid: dan verstrekken de uitbaters de afhaalmaaltijden die de Bosschenaren online hebben besteld. Muziek galmt over de terrassen die druk worden bevolkt. Ineens ziet de stad er weer uit alsof er nooit iets is gebeurd.

Hoe gaan we de pandemiepuzzel oplossen?

In slechts een paar weken tijd zijn een lege evenementen­kalender, thuiswerken en anderhalve meter afstand houden al het nieuwe normaal geworden. Maar hoe zijn we eigenlijk in deze ‘intelligente lockdown’ beland en, belangrijker nog, hoe komen we daar de komende maanden stap voor stap weer uit?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden