Winkelen en borduren om sores te vergeten

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van de Palestijns-Syrische Mohannad (39) en zijn gezin volgen we het dagelijks leven in de noodopvang, eerst in tentenkamp Heumensoord en sinds half maart in Lelystad. Deel 9: Mohannads echtgenote Layla stelt zich voor.

Met de wol en garen die zij bij 't Pandje koopt, haakt Layla kleedjes en borduurt ze vogels op kussentjes. 'Als ik borduur, denk ik even niet aan andere dingen.' Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Layla laat haar hand over een rol stevig geweven witte stof glijden. Daar heeft ze laatst een lap van gekocht, als ondergrond voor haar borduurwerkjes. Kijk al die kleuren garen, van appeltjesgroen tot koraalrood. Als een kind in een snoepjeswinkel wandelt ze door naaimachinespeciaalzaak 't Pandje in Lelystad. Al die geruststellende bollen zachte wol, waar je sjaals en mutsjes van kunt breien. Hé, deze is nieuw! Ze pakt een borduurpakket van Orchidea uit het schap, een wit kussentje met een voorgedrukte vlinder.

Layla is niet de enige asielzoeker die hier graag een rondje maakt, zegt de verkoper van 't Pandje. Een andere vrouw uit de noodopvang heeft hij laatst een tweedehands naaimachine meegegeven. 'Ze kwam met een jurk die korter moest. Dat hebben we voor haar gedaan. Maar toen kwam er nog een jurk die moest worden vermaakt, en nog een. Ik zei: hier heb je een machine, dan kun je het zelf doen. Ze was dolblij.'

Sinds twee weken verblijven Layla en Mohannad met hun twee kinderen op een kamer in een voormalig politiebureau in Lelystad, vlak achter het Lelycentre, het winkelcentrum dat de plaatselijke VVV omschrijft als 'het historische oude centrum' van de stad. In Lelystad staat een dergelijk label garant voor een eind jaren zestig opgetrokken modernistische rode staalconstructie met glazen dak.

Stil

Nijmegen is een gezelliger stad, zegt Layla. Het gezin woonde daar vijf maanden in tentenkamp Heumensoord. 'Hier is het stil. Het beweegt niet.' Toch zijn er twee grote voordelen aan Lelystad: het gezin heeft hier een privékamer, en voor een supermarkt hoeft ze niet langer 20 minuten te lopen.

Albert Heijn is haar favoriet. Die gaat bij het Lelycentre gebukt onder een wonderlijke metalen constructie, waar het zoeken is naar de ingang. Maar dan heb je ook wat, aldus Layla, ze hebben er álles.

Van het COA krijgt het gezin elke week 68 euro, waarmee het gezin zelf ontbijt en lunch kan kopen - het avondeten krijgen ze van de catering. In de begeleidende brief bij het betaalpasje zat een lijstje van dichtstbijzijnde winkels, in volgorde van voordeligheid. 'De Albert Heijn stond helemaal onderaan', zegt Layla. Toch gaat ze het liefst daarheen. 'Omdat ze de merken hebben die mijn kinderen kennen uit Saoedi-Arabië. Cornflakes, Mars en Twix. Ik wil dat voor hen alles zo normaal mogelijk is.'

Geen makkelijke opdracht, nu er na twee weken alweer een volgende transfer dreigt. Hoe moet het dan verder met de school voor de jongens, en wanneer begint eindelijk die procedure? Layla kan er haar hoofd over breken. 'Dan ga je toch even winkelen?', zegt Mohannad vaak als zijn vrouw het niet meer ziet zitten.

Verantwoording

In de noodopvang in Lelystad verblijven maximaal vijfhonderd migranten. Onder hen Mohannad El-Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (9) en Ibrahim (8). De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de laatste jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië.

Consequentie

Het gaat er niet eens om dat ze iets koopt. Ze laaft zich aan de etalages, bewondert de uitgestalde hortensia's voor Rene's Bloemen en Planten. Lacht om de plastic frutsels die ze verkopen bij Superland, een winkel die haar doet denken aan een vergelijkbare winkel met goedkope troep in Saoedi-Arabië. 'Meestal kom ik dan wel vrolijker terug', zegt Layla.

Mohannad is vaak de hort op. Hij gaat vissen, doet vrijwilligerswerk bij het Rode Kruis in Lelystad. Hij moet bezig zijn, anders wordt hij gek. De consequentie is dat Layla overdag vaak in de noodopvang achterblijft met haar zus. Het is fijn dat ze als vrouwen onderling hun zorgen kunnen delen. Bij haar echtgenoot kan Layla niet alles kwijt. Vooral gold dat voor kamp Heumensoord. 'Er waren veel rare mensen daar, mannen die alleen naar Europa zijn gekomen om losbandig te kunnen leven. Ze vielen ons soms lastig, terwijl ze weten dat we getrouwd zijn.'

Dat zijn verhalen die ze beter niet aan Mohannad kan vertellen, weet Layla. 'Hij kan nogal opvliegend zijn. Eén keer heeft hij in Nijmegen iemand geslagen.'

Layla drinkt thee nabij de Albert Heijn, haar favoriete winkel. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Uitlaatklep

Om problemen te voorkomen slikt ze haar ervaringen dus soms maar in. En zoekt ze andere uitlaatkleppen om de gedachtenstroom in haar hoofd tot stilstand te brengen. Met de wol en garen die zij bij 't Pandje koopt, haakt ze kleedjes en borduurt ze vogels op kussentjes. 'Als ik borduur, denk ik even niet aan andere dingen.' Op YouTube vindt ze instructiefilmpjes. Je zet het scherm voor je neer en je doet gewoon precies wat ze voordoen op die video. 'Heel makkelijk.'

Ook haar zoontje Ziad (9) heeft ze aan het haken gekregen. Laatst maakte hij zijn eerste onderzetter. Hij koos rood, wit en blauw garen. Toen ze vroeg waarom, zei hij: 'Dat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag.' Zelf was ze dat vergeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden