Wind vangen op grote hoogte met vliegers op de Afsluitdijk

De vliegers die de komende maanden aan de Afsluitdijk zullen hangen, zijn naast bron van duurzame elektriciteit ook een eerbetoon aan Wubbo Ockels, de in 2014 overleden hoogleraar duurzame luchtvaarttechnologie. Ockels droomde van een windladder voor het oogsten van groene energie op grote hoogte.

Een van de energieopwekkende vliegers die Roosegaarde voor boven de dijk ontwikkelde, naar de dromen van wijlen Wubbo Ockels. Beeld
Een van de energieopwekkende vliegers die Roosegaarde voor boven de dijk ontwikkelde, naar de dromen van wijlen Wubbo Ockels.Beeld

De afsluitdijkvliegers werken volgens een ander principe dan Ockels voor ogen had, maar het idee is vergelijkbaar: de vlieger trekt tijdens het oplaten al achtjes makend een kabel omhoog die op een rol zit. Deze rol is weer verbonden met een dynamo in een grondstation. Als de kabel is afgerold, klapt de vlieger deels in en wordt ze weer binnengehaald. Dit kost energie, maar minder dan het uitrollen oplevert. De hoop is dat de grondstations 20 tot 100 kilowatt piekvermogen leveren. De opgewekte energie wordt opgeslagen in accu's die vervolgens tot tweehonderd huishoudens van stroom moeten voorzien.

Grotere hoogten

Het idee van vliegers is aantrekkelijk omdat ze grotere hoogten kunnen bereiken dan windmolens. Hoe hoger, hoe harder het waait en hoe meer windenergie gevangen kan worden; op vijf kilometer boven de aarde is potentieel ruim vijftien keer meer energie beschikbaar.

'Alle voordelen die bij dit systeem worden genoemd zijn waar', zegt Bert Blocken, hoogleraar bouwfysica aan de TU Eindhoven en aerodynamica-expert. 'Maar er zijn ook nadelen.' Een daarvan is dat de vliegers met kabels tot mogelijk duizend meter, ook onverwacht neergelaten moeten worden zonder bebouwing te raken, bijvoorbeeld als een storm opsteekt. 'Stormen kunnen zeer lokaal zijn en zijn lastig te voorspellen.' Dit betekent dat menselijk toezicht nodig is tot de regelsystemen zo ver ontwikkeld zijn dat deze de vliegers veilig kunnen neerhalen. Hierdoor stijgen de kosten. 'Doordat veel ruimte nodig is zijn de vliegers minder goed toepasbaar in dichtbevolkte gebieden, juist waar de vraag naar elektriciteit groot is.'

Je waant je op de planeet Pandora

Avatar op de Afsluitdijk, zo zou je de magische wereld kunnen omschrijven die kunstenaar Daan Roosegaarde creëerde in het Kazemattenmuseum op de dijk.

Blocken denkt niettemin dat ladder- en kiteparken over twintig of dertig jaar goed inzetbaar zijn. 'Windmolenparken die je nu overal ziet hebben ook een lange innovatieperiode gekend', zegt hij.

'Sommigen, zoals Bill Gates, noemen vliegers een mogelijke magic solution. Ik denk dat we dat magic wel weg kunnen laten. Het is een van de oplossingen.'

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden