Win-winsituatie Matchfixing

Het omkopen van een voetballer is kinderlijk eenvoudig, weten ze in Singapore, het walhalla van de matchfixing. Vrouwen, gokken, drugs: hoe het Europees voetbal is gecorrumpeerd. Verslaggevers Menno van Dongen en Willem Feenstra in het hart van een invloedrijk goksyndicaat

'Ik ga jullie een voorstel doen.' Op de stoep voor de Zhuang Yuan Eatery in Singapore praat Victor Qin (gefingeerde naam), topman in de gokmaffia, op doordringende toon met zijn Nederlandse toehoorders. Het is 2 uur zondagnacht, we kijken uit over de verlaten Upper Serangoon Road en Simon Road. Op tafel staan emmers met ijs en halve-literflessen Heineken. Qin pakt de arm van een van zijn gasten, van wie hij denkt dat het medewerkers van voetbalclub Roda JC zijn en vervolgt: 'Als jullie mij helpen, help ik jullie. Je kunt schatrijk worden.'


Eerder op die dag, 19 januari 2014, rijdt de veroordeelde matchfixer Sivakumar Madasamy ons in een geleende taxi door de beruchte wijk Geylang. Hier is alles te vinden wat menigeen niet in Singapore verwacht: duizenden hoeren, drugs op iedere straathoek, armoede. En goksyndicaten.


We zijn er vanwege het laatste. Tientallen grote voetbalcompetities zijn de afgelopen jaren getroffen door omkoopschandalen. Vaak was daarbij een Singaporese groepering betrokken. Na bijna een jaar onderzoek in Europa is het ons nog niet gelukt door te dringen tot de gesloten wereld van de gokmaffia. Nu hebben we eindelijk een ingang: Madasamy.


We zijn met de matchfixer in contact gekomen via een voormalige veiligheidsman van de Europese voetbalbond UEFA. Vanaf ons eerste telefoontje, drie maanden eerder, is hij bereidwillig. Dat is opmerkelijk, want Madasamy is nog altijd actief als omkoper van spelers. Afgezien van een kleine compensatie voor het sluiten van zijn café tijdens onze afspraak betalen we hem niet, dus geld kan het motief niet zijn. In de taxi vragen we het op de man af:


Waarom praat je met journalisten?

'Het levert me bruikbare internationale contacten op. Mensen met geld zien mijn naam in de media en dan bellen ze mij.'


Maar je naam ligt op straat, als matchfixer. En de Singaporese autoriteiten staan niet bekend om hun zachtzinnigheid.

'Ik moet me toch al geregeld melden bij het anticorruptiebureau om mijn inkomsten te verantwoorden. Ze kunnen me niks maken.'


Madasamy (38) is een Singaporees met Indiase wortels. Met zijn donkere huid en stevige lichaamsbouw oogt hij niet als een doorsnee inwoner van de voormalige Britse kolonie. Vandaag draagt hij donkerblauwe sneakers, een lichtblauwe spijkerbroek en een voetbalshirt van Spanje. Hij is goedgehumeurd en praat honderduit over zijn activiteiten als matchfixer.


In het Engels, met Indiaas accent, vertelt hij over de enige keer dat hij tegen de lamp is gelopen, in 2000. De Australische voorstopper Mirko Jurilj en de Duitse doelman Lutz Pfannenstiel, destijds beide actief in de Singaporese S-League, hielden er een te extravagante levensstijl op na. 'Ik heb keer op keer gezegd dat ze niet moesten smijten met het geld dat ze van mij kregen. Maar ze luisterden niet en gaven een fortuin uit aan auto's en vrouwen.'


De matchfixer sloot een deal met justitie en was kroongetuige in het proces tegen de twee, die werden veroordeeld tot vijf maanden cel. Zelf moest hij één maand zitten. Op zijn gezicht verschijnt een veelzeggende glimlach. 'Als je geld veilig is, is dat geen ramp.'


Hij is al ruim twintig jaar actief. Eerst in eigen land, maar nu hoofdzakelijk over de grens. Madasamy reisde naar eigen zeggen tientallen keren naar Europa om heimelijk afspraken te maken met spelers.


Tientallen keren? Door de heldere glazen van zijn Oakleybril kijkt hij geamuseerd naar zijn gasten. Dan begint hij aan een opsomming: Hij is in Duitsland geweest, in Engeland, Portugal en een hele reeks landen in de Balkan. In de eerste twee landen deed hij zaken in de lagere divisies, in de andere op het hoogste niveau. Nederland deed hij alleen aan tijdens zijn huwelijksreis. 'Maar mijn baas komt er weleens.'


Voor voetballers loont het de moeite om mee te werken, zegt hij. 'Als de wedstrijd naar onze wens verloopt, is het een win-win-situatie. De speler verdient in één keer net zo veel als normaal gesproken in een jaar. En wij lopen binnen op de gokmarkt, bijvoorbeeld omdat we van tevoren al weten dat er minstens vier keer zal worden gescoord.'


Hij overdrijft niet. Uit strafdossiers blijkt dat spelers in de Italiaanse Serie A met bedragen tot 600 duizend euro per wedstrijd zijn omgekocht door een bende die wereldwijd actief was. Alleen al in Italië zijn 33 duels gemanipuleerd door de beruchtste matchfixer van Singapore: Dan Tan.


Terwijl de schemer intreedt en de lichten van tientallen wolkenkrabbers fonkelen, vertelt Madasamy over vroeger. Dan Tan was lid van hetzelfde goksyndicaat. 'Ik zag hem voor het eerst in 1987. We pokerden samen. Dan hield van gokken, maar deed het met mate. Hij was slim. Toch zit hij nu vast. Ik hoor dat hij elke dag huilt in zijn cel.'


Ze werkten ook samen met de Singaporees Wilson Raj Perumal, die een paar jaar geleden werd opgepakt. Perumal vertelde justitie dat het goksyndicaat van Dan Tan talloze spelers in zijn macht had. Alles was mogelijk, inclusief het beïnvloeden van Champions Leagueduels en WK-kwalificatiewedstrijden.


Daar is geen woord van gelogen, erkent zijn voormalige collega. 'Perumal is overal geweest. We noemden hem de koning van Afrika. Hij had veel nationale teams in zijn macht.'


Is het echt zo eenvoudig om spelers om te kopen?

Madasamy: 'Net zo gemakkelijk als het alfabet leren. Iedere speler heeft een zwakke plek. Vrouwen, gokken, drugs. Ik bezorg ze een geweldige avond en daarna doen we zaken. Ik noem het bedrag dat ze kunnen verdienen én leg het in hun handen. Dan zie je hun ogen glimmen. Een half miljoen in briefjes, dat maakt indruk.'


Slaan ze nooit alarm?

'Waarom? Er is toch geen bewijs. En als ik eenmaal terug ben in Singapore, kan me niets meer overkomen. Onze overheid levert geen verdachten uit, hier kan ik alleen worden vervolgd als ik binnen de grenzen in de fout ben gegaan.'


Terwijl hij de rode taxi door het drukke Singaporese verkeer stuurt, wordt Madasamy veelvuldig gebeld. Zijn 5-jarige zoon, die hij liefkozend Neymar noemt, vraagt hoe laat zijn vader thuiskomt. Andere telefoontjes hebben een zakelijker karakter.


Hij heeft toegezegd ons later mee te nemen naar de criminelen met wie hij samenwerkt. 'Ze willen onder de radar blijven, maar als ik zeg dat jullie vrienden van me zijn uit Amerika, is er niks aan de hand.'


Dan gaat zijn telefoon en is zijn zelfverzekerdheid in een mum van tijd verdwenen. 'We hebben een probleem. Mijn baas is er vanavond ook. Hij is slim en heeft een tijd in Europa gewoond. Hij hoort meteen dat jullie niet uit Amerika komen.' Na een moment van stilte: 'Ik zal zeggen dat jullie bij een Nederlandse voetbalclub werken. Niet Ajax, die club is te groot. Roda. Jullie zijn medewerkers van Roda.'


We zijn er dan al aan gewend dat Madasamy de Nederlandse profclubs uit zijn hoofd kent. Dat komt doordat de hele eredivisie in Singapore te volgen is op tv en je er zelfs rechtstreeks op kunt gokken. Hij noemt het een leuke, open competitie maar kijkt vaker naar Engels voetbal. 'Ik ben fan van José Mourinho.' Ook Oostenrijkse wedstrijden volgt hij op de voet. 'Daar kun je heel goed fixen.'


Voorzichtig

Twee uur later, rond negen uur 's avonds, gaat hij ons voor door de klapdeuren van de Gun A Pub, halverwege Joo Chiat Road. Even daarvoor heeft hij ons op het hart gedrukt voorzichtig te zijn: 'Mijn baas is een gevaarlijke man. Met hem moet je geen ruzie krijgen.'


In de kroeg is het donker. Madasamy leidt ons naar een tafel in de smalle ruimte naast de bar. Vijf heren zitten er op barkrukken rond een tafeltje met een biertoren, een 8-litervat met tap. Ze vallen op door hun leeftijd, die hoger ligt dan het kroeggemiddelde.


Een van hen tapt drie glazen vol, reikt ze aan en steekt gedecideerd zijn hand uit: 'Welcome, I am Victor, you are from Roda?' Hij wacht het antwoord niet af, klinkt zijn glas tegen het onze en giet het achterover. 'Drink, alsjeblieft. Ik trakteer.'


Victor Qin, een Singaporees met Chinese wortels, behoort tot de top van het syndicaat waarvan Madasamy deel uitmaakt. 'A real big boss', noemt de matchfixer hem. 'Hij heeft vijf jaar vastgezeten voor betrokkenheid bij moord of doodslag.'


Op het eerste oog is niet te zien dat deze man leidinggeeft aan een crimineel goksyndicaat. Hij is tenger, zo'n 1,70 meter lang, heeft kort zwart haar en draagt een wit T-shirt met lange mouwen waarop 'One Man Band' staat. Qin heeft ingevallen wangen en wenkbrauwen die voortdurend lijken te fronsen.


Het is vooral zijn blik die beklijft. Fel, ongemeen helder, zeker gezien de hoeveelheid bier die hij waarschijnlijk al heeft gedronken. Hij monstert de nieuwelingen alsof hij in een fractie van een seconde moet besluiten of hij ze toelaat, of de kroeg uit gooit.


Als hij met een handgebaar drie bloedmooie vrouwen sommeert ons te vergezellen, weten we zijn oordeel. Joviaal wijst hij naar de tientallen andere hoeren, verderop in de kroeg. 'Kies er één, twee, drie. Geen probleem. Ik betaal.'


Drank en seks; zo liep menig voetballer en scheidsrechter in de val. Eerder die dag had Madasamy ons erover verteld. Waar hij ook ging, er was één gemene deler: het mannelijk zwak voor het vrouwelijk schoon.


Victor Qin hoort zichzelf graag praten. Hij vertelt dat hij schatrijk is geworden dankzij het voetbal, hoewel hij een vermogen heeft verspeeld in het casino. De vierde verdieping van het Marina Bay Sands is zijn tweede huis. Daar zitten de high-rollers, gokkers die miljoenen inzetten per hand. En soms verliezen. 'Dat is Singapore', zegt hij. 'Kijk om je heen, is het niet geweldig? Jullie kunnen ook zo leven.'


Dan kijkt hij ons diep in de ogen. 'Begrijp je wat ik bedoel?'


De housemuziek in Gun A Pub staat hard. Op een tv boven de pooltafel is te zien hoe Tottenham Hotspur wint van Swansea City, maar niemand lijkt de wedstrijd te volgen. Terwijl we bezig zijn aan de tweede biertoren en een manier zoeken om de vrouwenhanden van ons lichaam te houden, vertrekt Victor met zijn medestanders. 'Ik zie jullie straks op een andere plek. Sivakumar zal jullie meenemen.'


Een uur later zitten we op een terras, waar we met ingehouden adem luisteren naar zijn voorstel. Terwijl hij met zijn ene hand een arm omklemt en met de andere een sigaret aansteekt, vraagt Qin of we spelers van Roda kunnen 'instrueren'. 'Luisteren ze naar jullie? Hebben jullie invloed?'


Minimaal vijf spelers, inclusief de doelman, moeten we regelen. Zij moeten zo slecht spelen dat hun team op bestelling verliest of - desgewenst - zorgen dat er minstens vier keer wordt gescoord. Als dat lukt, ligt er veel geld voor ons klaar. 'Zeg het maar: 100 duizend? 500 duizend? Een miljoen euro? Het is aan jullie.'


Zodra we de spelers hebben geronseld, moeten we via Madasamy contact opnemen. Victor stuurt dan een handlanger naar Nederland, of hij komt zelf. 'We moeten de spelers minstens eenmaal in de ogen kijken voordat we miljoenen inzetten op hun wedstrijd. Ze mogen ons niet belazeren!'


Voor het eerst klinkt zijn stem dreigend. Hoewel het manipuleren van voetbalwedstrijden op het eerste gezicht misschien onschuldig lijkt, is er een schaduwzijde. Wie eenmaal in de tang zit, komt er nooit meer uit. Stoppen is geen optie. En als een wedstrijd niet eindigt zoals de fixers willen, worden bedreigingen en geweld niet geschuwd.


Wat gebeurt er als een wedstrijd verkeerd afloopt?

Victor Qin: 'Dan hebben we een probleem! I don't like to get fucked! Als het gebeurt, moeten die fucking spelers zorgen dat ze het snel goedmaken.'


Wie waren die spelers?

'Ik ga geen namen noemen.'


Hoeveel heb je verdiend met matchfixing?

'Veel. Ergens tussen de 25 en 30 miljoen dollar.' (Singapore dollar, dus 14 tot 17 miljoen euro, red.)


Waarom neem je dan nog steeds risico's?

'My friend, it's never enough.'


Dan mengt Madasamy zich in het gesprek. 'Victor, heb je je telefoon bij je?' Eerder heeft hij ons verteld over foto's van zijn baas met (ex-)voorzitters van onder meer Galatasaray, Fenerbahçe, Dinamo Zagreb en Partizan Belgrado. Qin heeft de bewuste telefoon vanavond niet bij zich, zegt hij. Wel bevestigt de gokbaas dat hij de clubbestuurders heeft ontmoet. 'Het zijn goede mannen. Ze zijn daar echt de baas. Net als ik hier.' Zijn schelle lach galmt door de stad.


Dan, op serieuze toon: 'Ik ben vaak in Europa geweest. Ik was langere tijd in Zagreb, Split, Belgrado. Nederland heb ik ook bezocht, maar dat vond ik saai. Alleen Amsterdam was leuk.' Hij noemt een eredivisieclub die hij naar eigen zeggen onder controle had, wedstrijden die hij manipuleerde en een speler. We luisteren. Het is geen hard bewijs, zoals er zelden bewijs is voor matchfixing, maar zeker aanleiding voor journalistiek onderzoek.


Om 4 uur 's nachts gaat het gezelschap uit elkaar. Voordat we vertrekken wil Victor nog een ding kwijt. 'Als jullie willen meedoen is het goed, als jullie niet willen meedoen ook. Maar doe het niet half.' Hij geeft een klap op onze schouders. 'Denk erover na. No pressure!'


Een dag later stuurt Madasamy ons een sms: 'Schrijf alsjeblieft niets dat jullie niet horen op te schrijven.'


WEL VERDACHTE DUELS, GEEN HARDE BEWIJZEN

EREDIVISIE


Uit onderzoek van de Volkskrant bleek eerder dat Nederland vaker in verband wordt gebracht met matchfixing dan werd verondersteld. Eredivisieclubs worden genoemd op lijsten van 'verdachte duels' van bookmakers en in vertrouwelijke documenten van de UEFA.


AZ


Op een UEFA-lijst met verdachte wedstrijden staat Krylia Sovetov - AZ (uitslag: 5-3) uit 2005. De bond weigert te vertellen wat er was. Over een ander UEFA Cupduel op de lijst, Zalgiris Vilnius - Cluj, zei scheidsrechter Ruud Bossen in de Volkskrant dat een UEFA-gedelegeerde hem vooraf kwam waarschuwen. 'Hij zei dat er plotseling 1 miljoen euro was ingezet.' De UEFA zou scherp op vreemd gedrag letten, kregen de clubs en arbiters te horen. Dat zou hebben geholpen.


KNVB


Nederland is een van de weinige Europese landen waar nog geen hard bewijs is gevonden voor matchfixing. Volgens de KNVB zijn spelers zijn hier minder vatbaar voor omkoping omdat ze op tijd worden betaald en een goede pensioenregeling hebben. Maar het is ook moeilijk te bewijzen, onder meer omdat goksyndicaten hun geld inzetten bij schimmige websites in Azië.


POLITIE-ONDERZOEK


In Nederland zijn de afgelopen tien jaar met enige regelmaat wedstrijden gemanipuleerd. Dat zei de Nederlandse verdachte in een omvangrijk Duits onderzoek, Paul R., vorig jaar in de Volkskrant. Tijdens politieonderzoek kwamen vier verdachte Nederlandse duels in beeld, uit september 2009: Veendam - Helmond Sport, Fortuna Sittard - Cambuur, Volendam - Excelsior en De Graafschap - Telstar. De Duitse politie heeft die informatie overgedragen, maar daarmee is weinig gedaan.


OSS - EMMEN


Er zijn meer 'verdachte' wedstrijden, inclusief de recente eerstedivisiewedstrijd Oss - Emmen (8-0). De KNVB heeft een gespecialiseerd bedrijf gevraagd of inzetten op de gokmarkt duiden op manipulatie. Dat onderzoek heeft geen bruikbare aanwijzingen opgeleverd.


HONDERDEN MILJARDEN


Schattingen over het bedrag dat jaarlijks wordt ingezet op wedstrijden lopen nogal uiteen. Conservatieven houden het op minstens 100 miljard dollar, Interpol schatte de omzet in 2012 op 1.000 miljard dollar.


INZET EREDIVISIEDUELS


Op een gemiddeld duel in de Eredivisie zetten gokkers wereldwijd 15 tot 25 miljoen euro in, blijkt uit berekeningen van de UEFA. Voor een Premier Leagueduel varieert dit tussen 50 en 100 miljoen.


MINSTENS ZES SYNDICATEN

Zaihan Yusof, journalist: 'Wij zijn wereldkampioen matchfixen', zegt de Singaporese journalist die veel schandalen heeft blootgelegd en als eerste verslaggever ooit sprak met Dan Tan. Volgens hem is Dan Tan, wiens vermogen wordt geschat op 40 tot 60 miljoen euro, niet eens Singapores belangrijkste fixer. 'Er zijn hier nog vijf grote syndicaten. Die lachen zich kapot dat hij in de gevangenis zit.'


VIJF GOALS IN DRIE KWARTIER

De tentakels van de gokmaffia reiken ver, weet Zaihan Yusof, verslaggever van The New Paper. 'Vlak voor de wedstrijd Mexico - El Salvador in 2011, kreeg ik een tip: het wordt 5-0. Ik geloofde hem niet, heb de tv aangezet. Halverwege was het 0-0, ik zette de tv uit. Het werd 5-0. Die tipgever voorspelde op dat toernooi nog een uitslag goed.' Volgens Yusof had Dan Tan plannen spelers om te kopen op het WK voetbal. In september is de top van het syndicaat opgepakt.


RODA JC ALS DEKMANTEL VOOR DE VERSLAGGEVERS

verantwoording


De Volkskrant publiceert vanwege de veiligheid de echte naam van de gokbaas niet. Hij wist niet dat hij met journalisten sprak. Wel is zijn naam gecontroleerd bij een goed ingevoerde bron in Singapore, die bevestigt dat deze 'Victor' de baas is van Sivakumar Madasamy. Deze persoon omschrijft Madasamy, die in 2001 is veroordeeld tot een maand celstraf wegens matchfixing, als een betrouwbare bron. Het is zijn stellige overtuiging dat Madasamy nog altijd voetballers omkoopt. Dat Victor naar eigen zeggen allerlei voorzitters van voetbalclubs heeft ontmoet, hoeft niet te betekenen dat deze bestuurders of clubs daadwerkelijk duels hebben gemanipuleerd. De keuze voor Roda JC als dekmantel van de verslaggevers is niet gebaseerd op enige verdenking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden