Wim Sonneveld steelt na al die jaren nog steeds zelf de show

Hij is al ruim veertig jaar dood, maar Wim Sonneveld staat nog steeds in het middelpunt van de belangstelling.

Het is misschien niet zo leuk om te zeggen, maar Wim Sonneveld (1917-1974) was geen makkelijke man, privé. Hij was een pestkop en een zenuwpees en ontbeerde elke vorm van zelfspot. Wie dit eenmaal weet luistert nooit meer hetzelfde naar de melancholieke crematie- en begrafenishit Het Dorp.

En laaaangs het tuinpad van mijn vaaaader.

Zag ik de hoge bomen staan.

Sonneveld is al ruim veertig jaar dood. Met Toon Hermans en Wim Kan maakte hij deel uit van de Grote Drie, in een tijd dat in Nederland nog niet iedereen cabaretier kon worden.

Hij leeft voort. In 2013 ging de musical Sonneveld in première. Twee jaar geleden kwam er een box met veertien cd's op de markt. Woensdag 28 juni was de honderdste verjaardag van de cabaretier, altijd een mooie aanleiding voor een nieuwe golf aandacht.

In Amsterdam is een brug naar hem vernoemd, zijn broer Jan (97) schreef een boek over hun jeugdjaren en een briefwisseling met zijn (tweede) geliefde Friso Wiegersma, de tekstschrijver van onder meer Het Dorp, is gebundeld. In oktober wordt in theater Carré een groots herdenkingsgala georganiseerd.

De tv doet mee met 100 jaar Sonneveld, een vierdelige serie van Avrotros op NPO 2 waarin Richard Groenendijk zijn sporen volgt, vaak letterlijk en tot in Frankrijk aan toe, bijvoorbeeld in het klooster in Solesmes waar Sonneveld zich in 1947 liet dopen. Groenendijk is danig onder de indruk, helemaal als de priester van dienst het doopboek toont waarin Sonneveld zijn handtekening heeft gezet.

Groenendijk is zelf ook cabaretier, en homoseksueel. Toen hij zich op 100 jaar Sonneveld voorbereidde, ontdekte hij meer gelijkenissen. Net zoals Sonneveld is hij een 'vat vol tegenstrijdigheden' en heeft hij de onweerstaanbare neiging te vluchten in zijn werk, zei hij vorige week in Trouw. In een persbericht van de omroep noemde hij Sonneveld 'een dolende ziel.' De verwantschap is onmiskenbaar.

Dat is niet de enige reden waarom Groenendijk in deze mix van een 'best of' en een eerbetoon de juiste man op de juiste plaats is. Zijn verteltrant is aanstekelijk, zijn spel met de camera naturel. Groenendijk staat zich, anders dan zoveel andere presentatoren, gelukkig niet voortdurend uit te sloven.

Wim Sonneveld in 1972.Beeld anp

Afgewisseld door fragmenten van optredens en oude interviews met mensen die met Sonneveld samenwerkten, leidt Groenendijk rond, in Parijs (moppie onvermijdelijke accordeonmuziek), Amsterdam en Utrecht, de geboortestad van de kruidenierszoon.

De volgorde lijkt wat willekeurig gekozen, maar Groenendijk maakt er een soepel geheel van. Over de nare trekjes van de hoofdpersoon gaat het overigens zelden. Zijn band met Louis Davids is de rode draad in de eerste aflevering.

Het is Wim Sonneveld zelf die, toch nog vrij onverwacht na al die jaren, de show steelt, als zanger en verteller met een charisma dat nog steeds voelbaar is. De uitvoering van Het Dorp aan het slot van 100 jaar Sonneveld trekt zelfs de grootste cynicus over de streep.

Volkskrants televisierecensententeam bestaat uit Julien Althuisius, Gidi Heesakkers, Frank Heinen, Haro Kraak en Hanna Bervoets. Deze week vervangt Paul Onkenhout Hanna Bervoets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden