Wim de Jong: eigenzinnig en baanbrekend

Wim de Jong was niet alleen een sterk en eigenzinnig positiespeler, ook als combinatiespeler had hij uitzonderlijke kwaliteiten. Dat bleek al uit de partij die hij bij zijn debuut in het Nederlands kampioenschap 1943 van Joop Ansems won. Het voor die tijd ongekend modern opgezette duel is baanbrekend geweest voor de theorie inzake de 1.33-29 19-23-opening.


W. de Jong-Ansems


NK 1943


1.33-29 19-23 2.35-30 14-19 3.40-35 10-14 4.44-40 17-22 5.50-44 11-17 6.30-25 4-10 7.38-33 6-11 8.42-38 1-6 9.48-42!? 22-28!? 10.33x22 17x28


Dit haarscherpe openingsspel was destijds gloednieuw. En ná 1943 zou het bijna dertig jaar duren voordat er opnieuw zo werd gespeeld (Wiersma-Andreiko, Suikertoernooi 1972).


11.31-27(!) (het begin van een kundig gevoerde omsingeling) 11...11-17 12.38-33 6-11 13.33x22 17x28 14.43-38 20-24 15.29x20 15x24 16.34-30 11-17 17.36-31 17-22 18.41-36 10-15 19.31-26 22x31 20.36x27 7-11 21.46-41 12-17 22.41-36 14-20?! 23.25x14 9x20 24.39-34! (ongetwijfeld gespeeld om na 24...8-12 25.44-39! 5-10? toe te slaan met 26.30-25! 10-14 en nu 27.27-22!, 28.32x21, 29.38-32!!, 30.42x22, 31.37-32, 32.47-42, 33.34-30 en 34.40x16 +) 24...24-29? (maar dit is evenmin goed) 25.30-25! 8-12 26.25x14 19x10 27.44-39! 17-22


Zie diagram 1


Een andere verdediging tegen de dreiging 28.27-22 en 30.38-33 + was er niet meer. Maar nu trakteert De Jong zijn tegenstander op een daverende doorbraakcombinatie:


28.37-31!! 28x48 29.34-30 48x25 30.40-34 25x21 31.26x6


Zwart geeft het op.


In zijn laatste NK-toernooi (1967) overschreed De Jong meer dan eens de grenzen van het speelbare. Mede daardoor eindigde hij op een score van 9 uit 13, een onthutsend resultaat voor een speler van zijn statuur. Maar in zijn winstpartij tegen de betreurde Wim van der Sluis slaagde De Jong er wél in zijn vroegere, hoge niveau te halen. En ook ditmaal vervulde hij in meerdere opzichten een voortrekkersrol, zoals impliciet uit de aantekeningen moge blijken.


W. de Jong-Van der Sluis


NK 1967


1.31-27 17-22 2.36-31 19-23 3.34-29 23x34 4.40x29 14-19 5.32-28 (in het Maars-toernooi van Harderwijk 1993 zou Tsjizjov zo spelen tegen Schwarzman) 5...19-24 6.28x17 12x32 7.37x28 20-25 8.29x20 25x14 9.45-40 14-19 10.40-34 7-12 11.38-32 10-14 12.43-38 5-10 13.41-37 15-20 14.46-41 10-15 15.41-36 1-7 16.31-27 11-17 17.49-43 7-11 18.37-31 18-23 19.42-37 (lang voordat het die benaming zou krijgen, brengt De Jong een onvervalst 'Tsjizjov-kanon' in stelling!) 19...12-18 20.34-29!? 23x34 21.39x30 (tempowinst!) 21...8-12 22.47-42 2-8 23.44-39 20-25 24.50-44 25x34 25.39x30 (idem) 25...15-20 26.43-39!? 17-22 27.28x17 12x21 28.30-25 19-23 29.48-43 21-26 30.39-34 20-24 31.43-39 13-19 32.33-29 24x33 33.38x29 11-17 34.39-33 14-20 35.25x14 19x10 36.35-30 9-13 37.30-25 6-11 38.42-38!? 17-22?! 39.34-30! 23x34 40.30x39 10-14!? (alleen door de meerslag 41...18-23! = in de stand te vlechten, kan zwart de dreiging 41.32-28 + vooralsnog het hoofd bieden)


Zie diagram 2


41.25-20!!? (analytisch misschien niet eens wits kansrijkste mogelijkheid, maar wél een prachtig tactisch idee!) 41...14x25 42.32-28! 11-17 43.27-21! 16x27 44.37-32 26x37 45.32x23 22-27? (in tijdnood mist zwart het reddende offer 45....13-18! =) 46.23-19! (de werkelijke pointe van wits 41ste zet) 46...13x24 47.28-22 27x18 48.38-32 37x28 49.33x2


Zwart geeft het op.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.