Wim de Jong - Baba Sy (1963/1964)

Als er één speler was die het verdiende het Brinta-toernooi 1963/1964 te winnen, dan was het Wim de Jong wel. Tien ronden lang had de viervoudige Nederlandse kampioen even sterk als hartverwarmend dammen laten zien. Zijn zes overwinningen, onder meer op oud-wereldkampioen Roozenburg en de Fries Bergsma (zie de rubriek van vorige week), hadden beslist méér indruk gemaakt dan de vijf winstpartijen van Baba Sy, zijn gevaarlijkste belager.


Om het grootste succes uit zijn carrière te realiseren, hoefde De Jong nog maar één opdracht tot een goed einde te brengen: op de slotdag moest hij in de rechtstreekse confrontatie met Baba Sy op de been blijven.


Nu was De Jong (1922-2012) absoluut niet gewend om, zelfs wanneer de omstandigheden zulks leken te rechtvaardigen (en dat was hier toch ruimschoots het geval!), rücksichtslos op een puntendeling aan te koersen. Maar dat bleek ook niet nodig: zijn tegenstander zorgde er zélf wel voor dat er een rustige klassieke partij ontstond waarin het evenwicht geen moment werd verbroken.


Voor De Jong was er 45 zetten lang geen vuiltje aan de lucht. En ook nadat er naar een eindspel was afgewikkeld waarin Baba Sy als eerste op dam kwam, kon De Jong nog op meerdere manieren remise forceren. Maar op de 49ste zet maakte de Haarlemmer een regelrechte blunder, waarop Baba Sy met behulp van een kleine combinatie een simpel linie-eindspelletje op het bord bracht. Drie zetten later gaf De Jong het op.


Een dramatische ontknoping. Temeer daar na afloop van het toernooi zowel de Groningse problemist G.A. Cremer als de Franse grootmeester Hisard tot de verbijsterende ontdekking kwamen dat de slotzet van Baba Sy een zware fout was geweest.


De Jong bleek te hebben gecapituleerd in een stelling die zowaar remise was!


Baba Sy-W. de Jong


Brinta-toernooi 1963/1964


1.32-28 18-23 2.33-29 23x32 3.37x28 17-22 4.28x17 11x22 (bepaald geen remise-wapen; toch mag het opmerkelijk heten dat De Jong in de overige 25 partijen waarin hij de stand na 3.37x28 op het bord kreeg, zonder uitzondering voor 3...20-25 koos) 5.41-37 12-18 (het lijkt mij dat voor deze speciale gelegenheid ook 5...16-21!? - met de bedoeling 6.31-26 20-24 7.26x28 24x22 - een idee was geweest...) 6.29-24 (maar Baba Sy is er de speler niet naar zijn tegenstander aan een kruisverhoor te onderwerpen) 6...20x29 7.34x12 7x18 8.37-32 19-23 9.46-41 14-19 10.41-37 10-14 11.39-33 8-12 12.31-27 22x31 13.36x27 5-10 14.44-39 15-20 15.50-44 20-24 16.33-28 1-7 17.39-33 10-15 18.44-39 14-20 19.47-41 4-10 20.41-36 7-11 21.39-34 11-17 22.37-31 17-21 23.27-22?! 18x27 24.31x22 12-17! (dit is veel beter dan 24...12-18? 25.34-29! gevolgd door 29-23-18! enz.) 25.22x11 6x17! 26.36-31 2-8 27.34-30 13-18 28.31-27 10-14 29.43-39 9-13 30.49-43 8-12 31.30-25 3-8 32.42-37 21-26 33.40-34 24-29 34.33x24 20x40 35.45x34 17-22 36.28x17 12x21 37.39-33 8-12 38.43-39 12-17 39.33-28 17-22 40.28x17 21x12 41.48-43 15-20 (zwart kan op vele manieren naar remise afwikkelen, zoals met 41...23-28 gevolgd door 43...12-17 44.39-33 13-18 45.33-28 19-23! 46.28x10 15x4 en 47...17-22 =) 42.34-29 23x34 43.39x30 19-23 44.43-39 12-17 45.39-33 (stuurt op een eindspel aan dat nauwelijks serieuze winstkansen biedt) 45...17-22 46.33-29 22x24 47.30x10 26-31?! (gewoon 47...20-24 was relatief veiliger; daarnaast was ook 18-22-27x27! remise geweest) 48.25x14 31-36 49.10-5!? 36-41??


Een catastrofale fout. Zwart had bijvoorbeeld 49...23-29 moeten doen.


50.32-28! 23x32 51.14-9 13x4 52.5x46 (nu staat wit huizenhoog gewonnen) 52...16-21 53.35-30 4-9 54.30-24 21-26


Zie diagram


55.24-19??


Maar op zijn beurt begaat ook Baba Sy een ernstige fout. Ongetwijfeld heeft de witspeler, die 55.46-37! + had moeten inlassen, correct berekend dat hij na 55...18-23 56.19x28 9-14 57.28-22/23 enz. gaat winnen. Maar als zwart 55...26-31!! speelt (met als rechtvaardiging 56.19-13 18-23! 57.46x3 31-37 =), is de winst van de baan. Zo is die offerwending 56...18-23!! en 57...9-14! na 56.46-41 wel degelijk goed voor remise. En in geval van 56.46-32!? temporiseert zwart met 56...31-36!!, waarna een puntendeling eveneens onafwendbaar is! Zo ver zou het echter niet komen: met de toernooizege alsnog voor het grijpen, gaf De Jong het op...


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden