Wilt u persoonlijke aandacht van uw loodgieter? Neem een vrouw

Ze zijn nog uitzonderingen in een typisch mannenberoep: vrouwelijke loodgieters. Terwijl het vak voor hen aantrekkelijker wordt: er moeten steeds meer digitale systemen worden geïnstalleerd en daarbij zijn communicatieve vaardigheden belangrijk. Vrouwen zijn daar beter in dan mannen.

Beeld -

door Marijn Thijs

‘We zijn binnen!’, lacht Regina Smolders (44) terwijl ze met een handontstopper een rioolveer in een pijp draait. Smolders probeert in een woning in Amsterdam-Noord een verstopte leiding te repareren die een lek in de cv-ketel heeft veroorzaakt. Smolders is met haar eenmansbedrijf ‘De Loodgietster’ een van de weinige vrouwelijke loodgieters in Nederland. Met een nieuw koppelstukje in de ene hand en een espresso in de andere legt ze uit hoe ze zich staande houdt in het loodgietersvak, traditioneel een echt mannenberoep. Het voordeel van vrouw-zijn is dat ze opvalt tussen haar mannelijke concurrenten, het nadeel is dat sommige klanten vooroordelen hebben over vrouwen in een technisch beroep. Hoewel Smolders daar weinig van zegt te merken. ‘Laten we zeggen dat één op de duizend klanten van tevoren twijfelt aan mijn vakmanschap, maar als ik dan de klus geklaard heb, is hun perspectief helemaal veranderd’, verklaart Smolders. ‘Ik zorg er met mijn werk voor dat het huishouden weer draait, ik zorg voor warmte. En dat is heel mooi.’

Het aantal vrouwelijke loodgieters neemt maar heel langzaam toe. Volgens de belangenorganisatie van de installatiebranche, Uneto-VNI, werken er nu zo’n vijfhonderd vrouwen als loodgieter. Dat is 1,2 procent van de hele beroepsgroep van 41 duizend loodgieters. In 2006 waren er 330 vrouwelijke loodgieters. Uneto-VNI zou graag zien dat meer vrouwen voor dit beroep kiezen, want er is een groot tekort aan installateurs en loodgieters. Het percentage vrouwen zal waarschijnlijk nog wel wat verder stijgen, want dat geldt ook voor het aantal meisjes dat voor een technische opleiding kiest, aldus de brancheorganisatie.

Tekort aan vakmensen

De van oorsprong Spaanse Smolders (ze heeft een Nederlandse vader, maar groeide op in Andalusië) volgde een loodgietersopleiding in Spanje. Dat diploma is ook in Nederland geldig. Toen ze in 2003 naar Nederland emigreerde, werkte ze eerst een aantal jaren in loondienst bij loodgietersbedrijven, maar dat beviel haar slecht. Nu rijdt ze als zzp’ende ‘loodgietster’ met een bestelbus vol gereedschap door Noord-Amsterdam en klaart klussen die variëren van kapotte kranen tot complete badkamerrenovaties. Omdat er meer dan genoeg werk is verdient ze daar een goed belegde boterham mee: er is een structureel tekort aan vakmensen in de installatiebranche.

Het beroep van loodgieter vernieuwt zichzelf constant. Die ontwikkeling maakt het vak aantrekkelijker voor vrouwen, want naast het traditionele repareren van kapotte kranen en lekkages kan de loodgieter steeds meer betekenen op het gebied van energiebesparing, digitalisering en duurzaamheid. Denk daarbij aan de installatie van slimme meters die op afstand het energieverbruik kunnen aflezen, of spiegels die door middel van gezichtsherkenning kunnen vertellen of je tanden wel goed gepoetst zijn. Bij het installeren van zulke digitale systemen zijn communicatieve vaardigheden belangrijker dan ooit en vrouwen zijn gemiddeld beter in communicatie dan mannen. Daarnaast is het vak met de jaren minder zwaar geworden doordat het oude basismateriaal van de loodgieter, lood, veelal is vervangen door kunststof. ‘Maar de grootste verandering heeft hier plaatsgevonden', zegt Smolders terwijl ze met haar vinger tegen haar slaap tikt. ‘Het vooroordeel dat vrouwen niet goed zijn in loodgieterswerk verdwijnt, al is het langzaam.’

Enige meisje

Uneto-VNI mag dan een gestage groei van het aantal meisjes op de vakscholen zien, Lindsay Bos (18) is nog steeds het enige meisje van de ongeveer honderd studenten die de opleiding werktuigkundige installatie volgen aan het Nova College in Beverwijk. ‘In het begin was het nogal onwennig om de enige te zijn, maar na een week of twee was ik er wel aan gewend. Ik ben nu eenmaal geen type voor de gezondheidszorg of om kapster te worden, maar ik wilde wel graag met mensen werken.’ Tijdens de opleiding krijgt Bos daar genoeg gelegenheid voor; ze werkt het grootste deel van de week bij haar leerbedrijf.

Bos wordt geschoold in de technische vernieuwingen van het vak, maar ziet bij haar leerbedrijven dat nog niet alle loodgieters die toekomst omarmen. Sommige bedrijven waar Bos praktijkervaring opdoet beperken hun werkzaamheden nog tot het ontstoppen van rioleringen en het installeren van cv-ketels, maar volgens haar zal elke loodgieter in de toekomst moeten weten hoe je technologische snufjes in het huishouden integreert. Ook de Amsterdamse eenpitter Smolders probeert zichzelf door middel van wintercursussen bij te scholen. Tijdens haar tweede reparatie van de ochtend belt sanitairfabrikant Grohe haar om haar te attenderen op een training tot ‘waterveiligheidsexpert’. Tijdens die korte opleiding kan ze leren hoe ze systemen moet installeren die lekkages vroegtijdig herkennen .

Grof wereldje

De vrouwen die als loodgieter werken moeten sterk in hun schoenen staan. Zij treden toe tot een groep die tot voor kort exclusief uit mannen bestond en het kan lang duren voordat de oude garde de komst van een vrouw accepteert. Studente Bos ondervond dat in haar eerste halfjaar als leerling-loodgieter ook. Ze was vaak het doelwit van vuige of gemene grappen. Tijdens haar opleiding kreeg ze onder andere te horen dat ze ‘wel lesbisch moest zijn’ en ‘een hoer was’, omdat ze voor werktuigkundige installatie had gekozen. ‘Het is een grof wereldje. Ik had er vooral bij mijn eerste leerbedrijf veel last van. Mijn baas zei toen dat ik niet tegen een grapje kon, maar wat daar gebeurde was echt geen grap meer.’ Ze vertrok daarom bij dat bedrijf. ‘Als jullie geen respect voor me hebben, heeft het ook geen zin dat ik hier blijf’, dacht ik. Ik werk nu bijna twee maanden voor een ander bedrijf en daar vinden ze het geweldig dat ik er ben.’

Smolders weet wel raad met klanten die de wenkbrauwen fronsen als er een vrouw met een gereedschapskist voor de deur staat. ‘Ik ben net zo bekwaam als mijn mannelijke collega’s. Ik probeer me te onderscheiden met een combinatie van aanpakken en persoonlijke aandacht.’ De bewoonster van de woning met de lekkende cv-ketel knikt hevig. Ze belt altijd Smolders als ze problemen heeft met haar verwarming, zegt ze: ‘Ik vind Regina betrouwbaarder dan andere loodgieters, omdat haar aanpak persoonlijker is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden