Wilskracht wint het ruim van een gebrek aan alles

ROTTERDAM - Er zijn weinig coaches die zo kunnen stralen als Ron Jans. Pretoogjes, lachrimpels, grijns van oor tot oor. Vragen? Graag!


En er zijn weinig coaches die zo geërgerd kunnen kijken als Frank de Boer. Norse blik, gefronste wenkbrauwen, binnensmonds gemurmelde woorden. Ogen die zoeken naar de voor vertrek gereedstaande spelersbus.


Zet die twee naast elkaar na een even verwarrende als ronduit sensationele overwinning van PEC Zwolle tegen Ajax in de KNVB bekerfinale (5-1) en je krijgt onbetaalbare beelden.


Zo gebeurde het dat Jans bijna extatisch uitlegde hoe PEC de succesvolle aanpak van Vitesse had gekopieerd. Die ploeg hield Ajax recentelijk op 1-1 in de Gelredome.


Jans: 'Als je tegen Ajax wilt winnen, moet je druk zetten op de juiste momenten.' Euforisch bedankte hij Vitesse-coach Peter Bosz voor het aandragen van de te volgen tactiek.


Op dat moment frunnikte De Boer met een asgrauwe blik ongemakkelijk aan zijn stropdas, in een poging zijn gedachten te ordenen. Natuurlijk gunde hij collega Jans de prijs en zijn bijbehorende emoties. Dat nam niet weg dat het moment pijnlijk voor hem was.


Daar zat hij dan, de coach die volgende week in Almelo voor de vierde keer op rij landskampioen kan worden met Ajax. Eén punt volstaat tegen Heracles. Is zijn elftal daartoe in staat?


'Het helpt niet als je zo'n mokerslag krijgt', zei De Boer. 'Het zal even oplappen worden. Maar de spelers moeten ook beseffen dat dit een Ajacied niet mag gebeuren. Ze moeten goed in de spiegel kijken, dat moet de technische staf ook.'


Of hij zichzelf verwijt dat zijn spelers niet scherp genoeg waren? 'Ik vind dat je dat zelf altijd moet evalueren. Dat gaan we zeker doen.'


PEC Zwolle - Ajax was honger versus verzadigdheid. Wilskracht tegen desinteresse. Profileringsdrang contra een gebrek aan eerzucht. Alsof ze werden gedragen door de opzwepende beats van rapper Sticks, zo voetbalden de helden uit Zwolle. Een apathisch Ajax liet zich te kijk zetten door de nummer negen van de eredivisie.

Schaduw

Natuurlijk wierpen de vuurwerkincidenten uit de openingsfase hun schaduw vooruit. 'Maar het zou een slap excuus zijn als we ons daarachter verschuilen', zei De Boer.


Zijn elftal is dit seizoen vaker weggespeeld. Op 22 september bijvoorbeeld door PSV, dat in Eindhoven met 4-0 won, vier dagen nadat Barcelona in de Champions League met dezelfde cijfers te sterk was geweest. In februari was Red Bull Salzburg (3-0 en 3-1) twee keer de beul van een mak Ajax.


Die confrontaties hadden kostbare lessen moeten zijn voor een ploeg die in de eredivisie veel te vaak oeverloos mag opbouwen van welke tegenstander dan ook. PEC had in de competitie al twee keer gewaarschuwd. In de Arena was Ajax ontsnapt met 2-1. In Zwolle werd het 1-1, een uitslag waarover zijn ploeg niet mocht klagen, zei De Boer in aanloop naar de bekerfinale.


Je kunt waarschuwen wat je wilt, maar als spelers zich niet laten wakker schudden, is er geen redden aan. Dus onderging De Boer zijn wellicht meest beschamende nederlaag in zijn periode als Ajax-trainer. PEC won met 5-1. 'We mogen niet klagen, het had ook 8-1 kunnen zijn.'


Dat laatste citaat doet bijna onwerkelijk aan. PEC Zwolle, de club die na de verloren bekerfinales van 1928 en 1977 hoopte op een op z'n minst bevredigende eindstrijd, had dus met 8-1 kunnen winnen. Echt waar. Geen woord aan gelogen.


Na de vroege openingstreffer van Van Rhijn, een juweel van een afstandsschot, en het oponthoud door het op het veld gegooide vuurwerk, maakte Ryan Thomas al snel gelijk. Hij kapte Van Rhijn uit met een beweging achter het standbeen en scoorde, via Moisander, in de korte hoek.


De 19-jarige flankspeler uit Nieuw-Zeeland maakte een paar minuten later ook 2-1, door knap binnen te schieten nadat een vrije trap van Van der Werff via de paal zijn richting uit was gekomen. Ook daarin toonde PEC zijn alertheid.


De daaropvolgende doelpunten, beide gemaakt door spits Fernandez, maakten duidelijk hoe zwak het centrale verdedigingsduo van Ajax, gevormd door Moisander en Denswil, optrad. Bij de 3-1, na een schitterende steekpass van uitblinker Mokotjo, klapte de buitenspelval te laat open.


En na 34 minuten liet Moisander zich in de lucht aftroeven door Fernandez, die raak kopte uit een voorzet van Van Polen. Het was amper te bevatten, maar het gebeurde echt.

Terugkeer

Wie een terugkeer van Ajax in het tweede bedrijf vermoedde, kwam bedrogen uit. Wat heet. Van Polen maakte in de 50ste minuut 5-1, waarna achtereenvolgens Thomas, Klich (door slecht aangeven van Fernandez) en invaller Gravenbeek riante kansen op een zesde doelpunt lieten liggen.


'De eerste actie, dat Drost de bal van Bojan afpakte, was een signaal dat we niet scherp genoeg waren', zei De Boer. 'Er waren er te veel onder de maat.'


Zondag in Almelo zal de coach een reactie eisen van zijn spelers. Wie biedt hem de zekerheid dat die er ook komt?

KNVB-bekerfinale

BEKERFINALE: PEC Zwolle - Ajax 5-1. 3. Van Rhijn 0-1, 7. Thomas 1-1, 11. Thomas 2-1, 20. Fernandez 3-1, 33. Fernandez 4-1, 50. Van Polen 5-1. Scheidsrechter: Nijhuis. Toeschouwers: 42.500. Geel: Van Polen (Zwolle), Blind (Ajax).

Zwolle: Boer,Van Polen, Van der Werff, Broerse (71. Lachman), Van Hintum, Saymak (64. Narsingh), Mokotjo, Drost, Klich, Thomas (83. Gravenbeek), Fernandez.

Ajax: Vermeer, Van Rhijn, Moisander (54. Poulsen), Denswil, Boilesen, Klaassen, Blind, Serero, Schone (80. Kishna), Krkic (54. De Sa), Sigthórsson.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden